alkaloid pirolizydynowy
Alkaloidy pirolizydynowe (PA) to grupa naturalnych związków chemicznych produkowanych przez różne gatunki roślin jako mechanizm obronny przeciwko roślinożercom. Strukturalnie zawierają pierścień pirolizydyny i występują w ponad 6000 gatunkach roślin, głównie z rodzin Boraginaceae, Asteraceae i Fabaceae.
Z punktu widzenia medycznego alkaloidy pirolizydynowe są istotne ze względu na ich potencjalną hepatotoksyczność. Mogą powodować uszkodzenie wątroby typu veno-okluzyjnego (VOD), charakteryzujące się zamknięciem małych żył wątrobowych, co prowadzi do zastoju krwi i w konsekwencji do martwicy hepatocytów. Długotrwała ekspozycja może skutkować przewlekłym włóknieniem wątroby, nadciśnieniem wrotnym, a nawet rakiem wątrobowokomórkowym.
Zatrucia alkaloidami pirolizydynowymi mogą wystąpić po spożyciu zanieczyszczonych produktów spożywczych, ziół leczniczych lub miodu pochodzącego z roślin bogatych w te związki. Mechanizm toksyczności polega na bioaktywacji w wątrobie do reaktywnych metabolitów piroli, które tworzą wiązania krzyżowe z DNA, białkami i innymi makrocząsteczkami komórkowymi.
W diagnostyce zatrucia alkaloidami pirolizydynowymi kluczowe znaczenie ma wywiad dotyczący spożycia roślin lub produktów potencjalnie zawierających PA, badania biochemiczne funkcji wątroby oraz badania obrazowe. Leczenie jest głównie objawowe i podtrzymujące, w ciężkich przypadkach może być konieczny przeszczep wątroby.
Ze względu na potencjalną toksyczność, agencje regulacyjne na całym świecie wprowadzają ograniczenia dotyczące dopuszczalnych poziomów alkaloidów pirolizydynowych w żywności i produktach leczniczych, a WHO uznaje je za potencjalnie rakotwórcze dla człowieka.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pyrosal
Pyrosal to syrop zawierający wyciągi z liścia podbiału (25%), kwiatu bzu czarnego (30%), kwiatu lipy (30%) oraz kory wierzby (15%). Ze względu na obecność alkaloidów pirolizydynowych w liściu podbiału, które wykazują potencjalne działanie hepatotoksyczne i teratogenne, oraz salicylanów z kory wierzby mogących wpływać na układ krążenia i krzepnięcie krwi płodu, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży. Brak jest odpowiednich badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania Pyrosalu u kobiet ciężarnych, co wymaga od lekarza szczegółowego wywiadu i poinformowania pacjentki o ryzyku oraz konieczności unikania preparatu w całym okresie ciąży.
alkaloid pirolizydynowy, dokumentacja produktu leczniczego, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, funkcje rozrodcze, hepatotoksyczność, kora wierzby, krzepnięcie krwi, kwiat bzu czarnego, kwiat lipy, laktacja, liść podbiału, okres okołokoncepcyjny, przenikanie składników aktywnych, salicylany, teratogenność, trzeci trymestr ciąży, układ krążenia, układ nerwowy, układ pokarmowy, układ rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Original Tymianek i Podbiał 100 mg + 100 mg
Produkt leczniczy Original Tymianek i Podbiał zawiera 100 mg wyciągu gęstego z ziela tymianku (Thymi herbae extractum spissum) oraz 100 mg wyciągu gęstego z liści podbiału (Tussilaginis farfarae folii extractum spissum) w jednej pastylce. Preparat nie był poddany kompleksowym badaniom przedklinicznym dotyczącym bezpieczeństwa, a dostępne dane opierają się na analizie składu i znanych właściwościach składników. Szczególną uwagę zwraca obecność alkaloidów pirolizydynowych, których zawartość nie przekracza 0,15 µg na pastylkę. Alkaloidy te są znane z potencjalnej hepatotoksyczności, co wymaga ostrożności w stosowaniu produktu.
- Leksykon substancji czynnych
Senecio aureus – Interakcje
Senecio aureus, obecny w preparacie Pascofemin w rozcieńczeniu homeopatycznym D5, zawiera alkaloidy pirolizydynowe, które teoretycznie mogą wpływać na metabolizm leków w wątrobie. Mimo braku udokumentowanych interakcji farmakologicznych, należy zachować ostrożność, zwłaszcza u pacjentów stosujących leki metabolizowane przez enzymy wątrobowe lub działające na ośrodkowy układ nerwowy. Preparat zawiera 34% (V/V) etanolu, co może nasilać działanie sedatywne leków takich jak benzodiazepiny, opioidy czy neuroleptyki, a także wywoływać reakcje disulfiramowe w połączeniu z metronidazolem lub disulfiramem. Ryzyko interakcji farmakokinetycznych jest niskie ze względu na wysokie rozcieńczenie D5, jednak potencjalne efekty farmakodynamiczne, zwłaszcza związane z alkoholem, mają średni do wysoki poziom istotności klinicznej.
alkaloid pirolizydynowy, benzodiazepina, dehydrogenaza alkoholowa, disulfiram, działanie sedatywne, enzym wątrobowy, hormonalna terapia zastępcza, indeks terapeutyczny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, metronidazol, neuroleptyk, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja disulfiramowa, receptor hormonalny, rozcieńczenie homeopatyczne, Senecio aureus