białka nośnikowe hOAT
Białka nośnikowe hOAT (human Organic Anion Transporters) to grupa transporterów błonowych należących do rodziny SLC22A, które odgrywają kluczową rolę w procesach wchłaniania, dystrybucji i eliminacji różnych związków organicznych, głównie anionów, w organizmie człowieka.
Transportery te występują przede wszystkim w nerkach, wątrobie i innych narządach zaangażowanych w metabolizm i wydalanie leków oraz toksyn. Wyróżnia się kilka głównych izoform, w tym hOAT1 (SLC22A6), hOAT2 (SLC22A7), hOAT3 (SLC22A8) i hOAT4 (SLC22A11), które różnią się lokalizacją tkankową i specyficznością substratową.
Białka hOAT mają istotne znaczenie kliniczne, ponieważ uczestniczą w transporcie wielu leków, w tym antybiotyków, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, diuretyków i leków przeciwwirusowych. Zmieniona aktywność tych transporterów, wynikająca z polimorfizmów genetycznych lub interakcji lekowych, może prowadzić do zmian w farmakokinetyce leków, wpływając na ich skuteczność terapeutyczną lub ryzyko działań niepożądanych.
W nefrologii transportery hOAT są szczególnie ważne, gdyż biorą udział w sekrecji kanalikowej wielu leków i toksyn, przyczyniając się do ich eliminacji z organizmu. Zaburzenia funkcji tych białek mogą być związane z nefrotoksycznością niektórych substancji leczniczych oraz z patogenezą pewnych chorób nerek.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg
Badania interakcji tenofowiru dizoproksylu przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów, wykazując niskie ryzyko interakcji przez układ cytochromu P450. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania tenofowiru z innymi produktami zawierającymi tenofowir dizoproksyl, tenofowir alafenamid lub adefowir dipiwoksyl. Szczególnie przeciwwskazane jest łączenie tenofowiru z dydanozyną ze względu na wzrost ogólnoustrojowego narażenia na dydanozynę o 40-60%, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak zapalenie trzustki, kwasica mleczanowa oraz istotne zmniejszenie liczby limfocytów CD4. Tenofowir jest wydalany głównie przez nerki, dlatego jednoczesne stosowanie z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) lub lekami konkurującymi o czynne wydzielanie kanalikowe (hOAT1, hOAT3, MRP4) może prowadzić do zwiększenia stężenia tenofowiru i ryzyka nefrotoksyczności. Zaleca się unikanie takich połączeń oraz ścisłe monitorowanie czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu takrolimusu.
adefowir dipiwoksyl, amfoterycyna B, aminoglikozyd, atazanawir, białka nośnikowe hOAT, biodostępność, cydofowir, cytochrom P450, darunawir, dydanozyna, efawirenz, emtrycytabina, foskarnet, gancyklowir, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy HIV, interleukina-2, kobicystat, kwasica mleczanowa, ledipaswir, leki nefrotoksyczne, limfocyty CD4, lopinawir, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, pentamidyna, przewlekła choroba wątroby, rytonawir, sofosbuwir, takrolimus, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wankomycyna, welpataswir, wydalanie nerkowe, zapalenie trzustki