Interakcje leku
Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg
Badania interakcji tenofowiru dizoproksylu przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów, wykazując niskie ryzyko interakcji przez układ cytochromu P450. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania tenofowiru z innymi produktami zawierającymi tenofowir dizoproksyl, tenofowir alafenamid lub adefowir dipiwoksyl. Szczególnie przeciwwskazane jest łączenie tenofowiru z dydanozyną ze względu na wzrost ogólnoustrojowego narażenia na dydanozynę o 40-60%, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak zapalenie trzustki, kwasica mleczanowa oraz istotne zmniejszenie liczby limfocytów CD4. Tenofowir jest wydalany głównie przez nerki, dlatego jednoczesne stosowanie z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) lub lekami konkurującymi o czynne wydzielanie kanalikowe (hOAT1, hOAT3, MRP4) może prowadzić do zwiększenia stężenia tenofowiru i ryzyka nefrotoksyczności. Zaleca się unikanie takich połączeń oraz ścisłe monitorowanie czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu takrolimusu.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Interakcje z dydanozyną
- Interakcje z produktami wydzielanymi przez nerki
- Interakcje z pokarmem
- Interakcje tenofowiru dizoproksylu z alkoholem
- Szczegółowe interakcje tenofowiru dizoproksylu z innymi lekami
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Badania dotyczące interakcji tenofowiru dizoproksylu przeprowadzono wyłącznie u pacjentów dorosłych. Biorąc pod uwagę wyniki doświadczeń in vitro oraz znaną drogę eliminacji tenofowiru, możliwość interakcji tenofowiru z innymi produktami leczniczymi za pośrednictwem układu enzymatycznego cytochromu P450 jest oceniana jako niska.1
Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
Produktu Tenofovir disoproxil Accordpharma nie należy podawać jednocześnie z:
- innymi produktami leczniczymi zawierającymi tenofowir dizoproksyl lub tenofowir alafenamid2
- adefowirem dipiwoksylu3
Interakcje z dydanozyną
Jednoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu oraz dydanozyny nie jest zalecane. Równoczesne stosowanie tych substancji powoduje zwiększenie ogólnoustrojowego narażenia na dydanozynę o 40-60%, co może zwiększać ryzyko występowania działań niepożądanych związanych z dydanozyną.4
Obserwowano rzadkie przypadki zapalenia trzustki oraz kwasicy mleczanowej, czasami o skutkach śmiertelnych. Równoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu oraz dydanozyny w dawce 400 mg na dobę wiązało się również z istotnym zmniejszeniem liczby limfocytów CD4, prawdopodobnie na skutek wewnątrzkomórkowej interakcji zwiększającej ilość fosforylowanej (aktywnej) dydanozyny.5
Stosowanie dydanozyny w zmniejszonej dawce (250 mg) jednocześnie z tenofowirem dizoproksylu wiązało się z dużym wskaźnikiem niepowodzenia terapii przeciwretrowirusowej podczas badań nad różnymi kombinacjami terapii HIV-1.6
Interakcje z produktami wydzielanymi przez nerki
Ze względu na to, że tenofowir jest wydalany głównie przez nerki, jednoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu z produktami leczniczymi osłabiającymi czynność nerek lub konkurującymi o czynne wydzielanie kanalikowe za pośrednictwem białek nośnikowych hOAT 1, hOAT 3 lub MRP 4 (np. cydofowirem) może prowadzić do zwiększenia stężenia tenofowiru i/lub równocześnie podawanych produktów leczniczych w surowicy krwi.7
Należy unikać podawania tenofowiru dizoproksylu równocześnie z produktami leczniczymi o działaniu nefrotoksycznym lub niedługo po ich zastosowaniu. Do takich produktów należą między innymi:
- aminoglikozydy
- amfoterycyna B
- foskarnet
- gancyklowir
- pentamidyna
- wankomycyna
- cydofowir
- interleukina-2
8
Ponieważ takrolimus może wpływać na czynność nerek, zalecane jest ścisłe monitorowanie pacjentów podczas jego równoczesnego podawania z tenofowiru dizoproksylem.9
Interakcje z pokarmem
Biodostępność tenofowiru zwiększa się po podaniu z posiłkiem, dlatego tenofowir dizoproksyl należy przyjmować razem z pożywieniem.10
Interakcje tenofowiru dizoproksylu z alkoholem
Wprawdzie w dostępnej dokumentacji medycznej nie ma bezpośrednich badań dotyczących interakcji tenofowiru dizoproksylu z alkoholem, należy uwzględnić kilka istotnych aspektów klinicznych:
- Alkohol może nasilać potencjalne działania hepatotoksyczne leków przeciwwirusowych, co jest szczególnie istotne u pacjentów z przewlekłymi chorobami wątroby, takimi jak HBV lub HCV
- Spożywanie alkoholu może potencjalnie zwiększać ryzyko nefrotoksyczności u pacjentów przyjmujących tenofowir dizoproksyl, który jest wydalany głównie przez nerki
- Alkohol może wpływać na przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, co może prowadzić do niepowodzenia leczenia
Z uwagi na powyższe, zaleca się ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu podczas terapii tenofowirem dizoproksylem, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek lub wątroby.
Szczegółowe interakcje tenofowiru dizoproksylu z innymi lekami
| Grupa leków | Substancja aktywna | Wpływ na stężenia leków | Zalecenia kliniczne | Poziom istotności interakcji |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory proteazy HIV | Atazanawir/rytonawir (300 mg 1×d., 100 mg 1×d.) | Atazanawir: AUC: ↓ 25% Cmax: ↓ 28% Cmin: ↓ 26% Tenofowir: AUC: ↑ 37% |
Nie jest zalecana modyfikacja dawki. Zwiększone narażenie na tenofowir może nasilać działania niepożądane związane z tenofowirem, w tym zaburzenia czynności nerek. Należy ściśle monitorować czynność nerek. | Wysoki |
| Lopinawir/rytonawir (400 mg 2×d., 100 mg 2×d.) | Lopinawir/rytonawir: Brak znaczącego wpływu na parametry farmakokinetyczne
Tenofowir: AUC: ↑ 32% |
Nie jest zalecana modyfikacja dawki. Zwiększone narażenie na tenofowir może nasilać działania niepożądane, w tym zaburzenia czynności nerek. Należy ściśle monitorować czynność nerek. | Wysoki | |
| Darunawir/rytonawir (300 mg 2×d., 100 mg 2×d.) | Darunawir/rytonawir: Brak znaczącego wpływu na parametry farmakokinetyczne
Tenofowir: AUC: ↑ 22% |
Nie jest zalecana modyfikacja dawki. Zaleca się ścisłe monitorowanie czynności nerek. | Średni | |
| Nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) | Dydanozyna | Zwiększenie ogólnoustrojowego narażenia na dydanozynę o 40-60% | Jednoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu i dydanozyny nie jest zalecane ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych związanych z dydanozyną (zapalenie trzustki, kwasica mleczanowa) oraz zmniejszenia liczby limfocytów CD4. | Wysoki – przeciwwskazane |
| Leki przeciwwirusowe przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu C | Ledipaswir/sofosbuwir (90 mg 1×d., 400 mg 1×d.) + atazanawir/rytonawir (300 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + emtrycytabina/tenofowir dizoproksyl (200 mg 1×d., 245 mg 1×d.) | Tenofowir: AUC: ↔ Cmax: ↑ 47% Cmin: ↑ 47% |
Zwiększone stężenie tenofowiru może nasilać działania niepożądane. Takie skojarzenie należy stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek. | Wysoki |
| Ledipaswir/sofosbuwir (90 mg 1×d., 400 mg 1×d.) + darunawir/rytonawir (800 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + emtrycytabina/tenofowir dizoproksyl (200 mg 1×d., 245 mg 1×d.) | Podwyższone stężenie tenofowiru w osoczu | Zwiększone stężenie tenofowiru może nasilać działania niepożądane. Takie skojarzenie należy stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek. | Wysoki | |
| Sofosbuwir/welpataswir (400 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + atazanawir/rytonawir (300 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + emtrycytabina/tenofowir dizoproksyl (200 mg 1×d., 245 mg 1×d.) | Podwyższone stężenie tenofowiru w osoczu | Takie skojarzenie należy stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek. | Wysoki | |
| Sofosbuwir/welpataswir (400 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + darunawir/rytonawir (800 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + emtrycytabina/tenofowir dizoproksyl (200 mg 1×d., 245 mg 1×d.) | Podwyższone stężenie tenofowiru w osoczu | Takie skojarzenie należy stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek. | Wysoki | |
| Sofosbuwir/welpataswir (400 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + lopinawir/rytonawir (800 mg 1×d., 200 mg 1×d.) + emtrycytabina/tenofowir dizoproksyl (200 mg 1×d., 245 mg 1×d.) | Podwyższone stężenie tenofowiru w osoczu | Takie skojarzenie należy stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek. | Wysoki | |
| Leki nefrotoksyczne | Aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2 | Potencjalne zwiększenie stężenia tenofowiru i/lub leków nefrotoksycznych w surowicy | Należy unikać podawania tenofowiru dizoproksylu równocześnie z tymi lekami lub niedługo po ich zastosowaniu. | Wysoki – potencjalnie niebezpieczne |
| Leki immunosupresyjne | Takrolimus | Możliwy wpływ na czynność nerek | Zalecane jest ścisłe monitorowanie podczas równoczesnego podawania z tenofowiru dizoproksylem. | Średni |
Szczegółowe wytyczne dotyczące interakcji z wybranymi lekami
W przypadku inhibitorów proteazy HIV (atazanawir/rytonawir, lopinawir/rytonawir, darunawir/rytonawir) obserwuje się zwiększenie stężenia tenofowiru, co wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek podczas stosowania tych kombinacji.11
Połączenie tenofowiru dizoproksylu z lekami przeciw HCV (ledipaswir/sofosbuwir, sofosbuwir/welpataswir) oraz inhibitorami proteazy HIV wymaga szczególnej ostrożności ze względu na znaczne zwiększenie stężenia tenofowiru w osoczu. Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania tenofowiru dizoproksylu podawanego z tymi kombinacjami oraz środkiem wzmacniającym właściwości farmakokinetyczne (np. rytonawirem lub kobicystatem). Jeśli nie są dostępne inne opcje leczenia, takie skojarzenie należy stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek.12
Równoczesne podawanie sofosbuwiru/welpataswiru oraz efawirenzu może prowadzić do zmniejszenia stężenia welpataswiru w osoczu. Z tego powodu równoczesne podawanie sofosbuwiru/welpataswiru ze schematem leczenia zawierającym efawirenz nie jest zalecane.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania