Interakcje leku
Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg

Badania interakcji tenofowiru dizoproksylu przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów, wykazując niskie ryzyko interakcji przez układ cytochromu P450. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania tenofowiru z innymi produktami zawierającymi tenofowir dizoproksyl, tenofowir alafenamid lub adefowir dipiwoksyl. Szczególnie przeciwwskazane jest łączenie tenofowiru z dydanozyną ze względu na wzrost ogólnoustrojowego narażenia na dydanozynę o 40-60%, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak zapalenie trzustki, kwasica mleczanowa oraz istotne zmniejszenie liczby limfocytów CD4. Tenofowir jest wydalany głównie przez nerki, dlatego jednoczesne stosowanie z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) lub lekami konkurującymi o czynne wydzielanie kanalikowe (hOAT1, hOAT3, MRP4) może prowadzić do zwiększenia stężenia tenofowiru i ryzyka nefrotoksyczności. Zaleca się unikanie takich połączeń oraz ścisłe monitorowanie czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu takrolimusu.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Badania dotyczące interakcji tenofowiru dizoproksylu przeprowadzono wyłącznie u pacjentów dorosłych. Biorąc pod uwagę wyniki doświadczeń in vitro oraz znaną drogę eliminacji tenofowiru, możliwość interakcji tenofowiru z innymi produktami leczniczymi za pośrednictwem układu enzymatycznego cytochromu P450 jest oceniana jako niska.1

Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie

Produktu Tenofovir disoproxil Accordpharma nie należy podawać jednocześnie z:

  • innymi produktami leczniczymi zawierającymi tenofowir dizoproksyl lub tenofowir alafenamid2
  • adefowirem dipiwoksylu3

Interakcje z dydanozyną

Jednoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu oraz dydanozyny nie jest zalecane. Równoczesne stosowanie tych substancji powoduje zwiększenie ogólnoustrojowego narażenia na dydanozynę o 40-60%, co może zwiększać ryzyko występowania działań niepożądanych związanych z dydanozyną.4

Obserwowano rzadkie przypadki zapalenia trzustki oraz kwasicy mleczanowej, czasami o skutkach śmiertelnych. Równoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu oraz dydanozyny w dawce 400 mg na dobę wiązało się również z istotnym zmniejszeniem liczby limfocytów CD4, prawdopodobnie na skutek wewnątrzkomórkowej interakcji zwiększającej ilość fosforylowanej (aktywnej) dydanozyny.5

Stosowanie dydanozyny w zmniejszonej dawce (250 mg) jednocześnie z tenofowirem dizoproksylu wiązało się z dużym wskaźnikiem niepowodzenia terapii przeciwretrowirusowej podczas badań nad różnymi kombinacjami terapii HIV-1.6

Interakcje z produktami wydzielanymi przez nerki

Ze względu na to, że tenofowir jest wydalany głównie przez nerki, jednoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu z produktami leczniczymi osłabiającymi czynność nerek lub konkurującymi o czynne wydzielanie kanalikowe za pośrednictwem białek nośnikowych hOAT 1, hOAT 3 lub MRP 4 (np. cydofowirem) może prowadzić do zwiększenia stężenia tenofowiru i/lub równocześnie podawanych produktów leczniczych w surowicy krwi.7

Należy unikać podawania tenofowiru dizoproksylu równocześnie z produktami leczniczymi o działaniu nefrotoksycznym lub niedługo po ich zastosowaniu. Do takich produktów należą między innymi:

  • aminoglikozydy
  • amfoterycyna B
  • foskarnet
  • gancyklowir
  • pentamidyna
  • wankomycyna
  • cydofowir
  • interleukina-2

8

Ponieważ takrolimus może wpływać na czynność nerek, zalecane jest ścisłe monitorowanie pacjentów podczas jego równoczesnego podawania z tenofowiru dizoproksylem.9

Interakcje z pokarmem

Biodostępność tenofowiru zwiększa się po podaniu z posiłkiem, dlatego tenofowir dizoproksyl należy przyjmować razem z pożywieniem.10

Interakcje tenofowiru dizoproksylu z alkoholem

Wprawdzie w dostępnej dokumentacji medycznej nie ma bezpośrednich badań dotyczących interakcji tenofowiru dizoproksylu z alkoholem, należy uwzględnić kilka istotnych aspektów klinicznych:

  • Alkohol może nasilać potencjalne działania hepatotoksyczne leków przeciwwirusowych, co jest szczególnie istotne u pacjentów z przewlekłymi chorobami wątroby, takimi jak HBV lub HCV
  • Spożywanie alkoholu może potencjalnie zwiększać ryzyko nefrotoksyczności u pacjentów przyjmujących tenofowir dizoproksyl, który jest wydalany głównie przez nerki
  • Alkohol może wpływać na przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, co może prowadzić do niepowodzenia leczenia

Z uwagi na powyższe, zaleca się ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu podczas terapii tenofowirem dizoproksylem, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek lub wątroby.

Szczegółowe interakcje tenofowiru dizoproksylu z innymi lekami

Grupa leków Substancja aktywna Wpływ na stężenia leków Zalecenia kliniczne Poziom istotności interakcji
Inhibitory proteazy HIV Atazanawir/rytonawir (300 mg 1×d., 100 mg 1×d.) Atazanawir: AUC: ↓ 25%
Cmax: ↓ 28%
Cmin: ↓ 26%

Tenofowir: AUC: ↑ 37%
Cmax: ↑ 34%
Cmin: ↑ 29%

Nie jest zalecana modyfikacja dawki. Zwiększone narażenie na tenofowir może nasilać działania niepożądane związane z tenofowirem, w tym zaburzenia czynności nerek. Należy ściśle monitorować czynność nerek. Wysoki
Lopinawir/rytonawir (400 mg 2×d., 100 mg 2×d.) Lopinawir/rytonawir: Brak znaczącego wpływu na parametry farmakokinetyczne

Tenofowir: AUC: ↑ 32%
Cmin: ↑ 51%

Nie jest zalecana modyfikacja dawki. Zwiększone narażenie na tenofowir może nasilać działania niepożądane, w tym zaburzenia czynności nerek. Należy ściśle monitorować czynność nerek. Wysoki
Darunawir/rytonawir (300 mg 2×d., 100 mg 2×d.) Darunawir/rytonawir: Brak znaczącego wpływu na parametry farmakokinetyczne

Tenofowir: AUC: ↑ 22%
Cmin: ↑ 37%

Nie jest zalecana modyfikacja dawki. Zaleca się ścisłe monitorowanie czynności nerek. Średni
Nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) Dydanozyna Zwiększenie ogólnoustrojowego narażenia na dydanozynę o 40-60% Jednoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu i dydanozyny nie jest zalecane ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych związanych z dydanozyną (zapalenie trzustki, kwasica mleczanowa) oraz zmniejszenia liczby limfocytów CD4. Wysoki – przeciwwskazane
Leki przeciwwirusowe przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu C Ledipaswir/sofosbuwir (90 mg 1×d., 400 mg 1×d.) + atazanawir/rytonawir (300 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + emtrycytabina/tenofowir dizoproksyl (200 mg 1×d., 245 mg 1×d.) Tenofowir: AUC: ↔
Cmax: ↑ 47%
Cmin: ↑ 47%
Zwiększone stężenie tenofowiru może nasilać działania niepożądane. Takie skojarzenie należy stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek. Wysoki
Ledipaswir/sofosbuwir (90 mg 1×d., 400 mg 1×d.) + darunawir/rytonawir (800 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + emtrycytabina/tenofowir dizoproksyl (200 mg 1×d., 245 mg 1×d.) Podwyższone stężenie tenofowiru w osoczu Zwiększone stężenie tenofowiru może nasilać działania niepożądane. Takie skojarzenie należy stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek. Wysoki
Sofosbuwir/welpataswir (400 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + atazanawir/rytonawir (300 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + emtrycytabina/tenofowir dizoproksyl (200 mg 1×d., 245 mg 1×d.) Podwyższone stężenie tenofowiru w osoczu Takie skojarzenie należy stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek. Wysoki
Sofosbuwir/welpataswir (400 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + darunawir/rytonawir (800 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + emtrycytabina/tenofowir dizoproksyl (200 mg 1×d., 245 mg 1×d.) Podwyższone stężenie tenofowiru w osoczu Takie skojarzenie należy stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek. Wysoki
Sofosbuwir/welpataswir (400 mg 1×d., 100 mg 1×d.) + lopinawir/rytonawir (800 mg 1×d., 200 mg 1×d.) + emtrycytabina/tenofowir dizoproksyl (200 mg 1×d., 245 mg 1×d.) Podwyższone stężenie tenofowiru w osoczu Takie skojarzenie należy stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek. Wysoki
Leki nefrotoksyczne Aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2 Potencjalne zwiększenie stężenia tenofowiru i/lub leków nefrotoksycznych w surowicy Należy unikać podawania tenofowiru dizoproksylu równocześnie z tymi lekami lub niedługo po ich zastosowaniu. Wysoki – potencjalnie niebezpieczne
Leki immunosupresyjne Takrolimus Możliwy wpływ na czynność nerek Zalecane jest ścisłe monitorowanie podczas równoczesnego podawania z tenofowiru dizoproksylem. Średni

Szczegółowe wytyczne dotyczące interakcji z wybranymi lekami

W przypadku inhibitorów proteazy HIV (atazanawir/rytonawir, lopinawir/rytonawir, darunawir/rytonawir) obserwuje się zwiększenie stężenia tenofowiru, co wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek podczas stosowania tych kombinacji.11

Połączenie tenofowiru dizoproksylu z lekami przeciw HCV (ledipaswir/sofosbuwir, sofosbuwir/welpataswir) oraz inhibitorami proteazy HIV wymaga szczególnej ostrożności ze względu na znaczne zwiększenie stężenia tenofowiru w osoczu. Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania tenofowiru dizoproksylu podawanego z tymi kombinacjami oraz środkiem wzmacniającym właściwości farmakokinetyczne (np. rytonawirem lub kobicystatem). Jeśli nie są dostępne inne opcje leczenia, takie skojarzenie należy stosować z zachowaniem ostrożności i często monitorować czynność nerek.12

Równoczesne podawanie sofosbuwiru/welpataswiru oraz efawirenzu może prowadzić do zmniejszenia stężenia welpataswiru w osoczu. Z tego powodu równoczesne podawanie sofosbuwiru/welpataswiru ze schematem leczenia zawierającym efawirenz nie jest zalecane.13

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl