Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Tenofovir disoproxil Accordpharma

Przed rozpoczęciem terapii lekiem Tenofovir disoproxil Accordpharma konieczne jest zastosowanie szczególnych środków ostrożności oraz uwzględnienie specjalnych ostrzeżeń dotyczących jego stosowania. Każdemu pacjentowi zakażonemu HBV, przed włączeniem leczenia tenofowirem dizoproksylu, należy zaproponować wykonanie badania wykrywającego przeciwciała HIV.¹

Uwagi ogólne dotyczące zakażenia HBV

Pacjenci powinni zostać poinformowani, że nie wykazano aby tenofowir dizoproksylu zapobiegał przenoszeniu wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV) na inne osoby poprzez kontakt seksualny lub zakażoną krew. Należy zatem kontynuować stosowanie odpowiednich środków ostrożności.²

Jednoczesne podawanie z innymi produktami leczniczymi

Istnieją istotne ograniczenia dotyczące jednoczesnego stosowania leku Tenofovir disoproxil Accordpharma z innymi lekami:

• Produktu Tenofovir disoproxil Accordpharma nie należy podawać równocześnie z innymi produktami leczniczymi zawierającymi tenofowir dizoproksylu lub tenofowir alafenamidu.³
• Nie należy podawać leku Tenofovir disoproxil Accordpharma równocześnie z adefowirem dipiwoksylu.⁴
• Jednoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu oraz dydanozyny nie jest zalecane.⁵

Terapia obejmująca trzy nukleozydy lub nukleotydy

Podczas stosowania schematu leczenia uwzględniającego przyjmowanie raz na dobę tenofowiru dizoproksylu w skojarzeniu z lamiwudyną i abakawirem, jak również z lamiwudyną i dydanozyną, zgłaszano wysoki odsetek przypadków niepowodzenia terapii przeciwretrowirusowej oraz pojawiania się oporności na wczesnym etapie terapii u pacjentów zakażonych HIV.⁶

Wpływ na nerki i kości u dorosłych

Wpływ na nerki

Tenofowir jest eliminowany głównie przez nerki. W praktyce klinicznej podczas stosowania tenofowiru dizoproksylu obserwowano zaburzenia czynności nerek, niewydolność nerek, zwiększenie stężenia kreatyniny, hipofosfatemię i zaburzenia czynności kanalika bliższego (w tym zespół Fanconi’ego).⁷

Monitorowanie czynności nerek

U wszystkich pacjentów przed rozpoczęciem leczenia tenofowirem dizoproksylu zaleca się:

1. Obliczenie klirensu kreatyniny
2. Monitorowanie czynności nerek (klirens kreatyniny i stężenie fosforanów w surowicy):
   • Po dwóch do czterech tygodni leczenia
   • Po trzech miesiącach leczenia
   • Następnie co trzy do sześciu miesięcy u pacjentów bez czynników ryzyka zaburzeń czynności nerek

Należy pamiętać, że u pacjentów z ryzykiem zaburzenia czynności nerek konieczne jest częstsze monitorowanie czynności nerek.⁸

Postępowanie związane z nerkami

Jeżeli u dorosłego pacjenta otrzymującego tenofowir dizoproksylu występują następujące parametry:

• Stężenie fosforanów w surowicy wynosi < 1,5 mg/dl (0,48 mmol/l) lub
• Klirens kreatyniny obniżył się do < 50 ml/min

Należy w ciągu jednego tygodnia powtórnie ocenić czynność nerek, uwzględniając oznaczenie stężenia glukozy i potasu we krwi oraz stężenie glukozy w moczu.⁹

Przerwanie leczenia tenofowirem dizoproksylu należy rozważyć w następujących przypadkach:

• Klirens kreatyniny obniżył się do < 50 ml/min
• Stężenie fosforanów w surowicy zmniejszyło się do < 1,0 mg/dl (0,32 mmol/l)
• Postępujące pogarszanie się czynności nerek, jeśli nie zidentyfikowano żadnej innej przyczyny¹⁰

Jednoczesne podawanie i ryzyko działania nefrotoksycznego

Należy unikać podawania fumaranu tenofowiru dizoproksylu równocześnie z produktami leczniczymi o działaniu nefrotoksycznym lub niedługo po ich zastosowaniu. Do leków nefrotoksycznych zaliczamy m.in.:

• Aminoglikozydy
• Amfoterycyna B
• Foskarnet
• Gancyklowir
• Pentamidyna
• Wankomycyna
• Cydofowir
• Interleukina-2

Jeśli nie można uniknąć równoczesnego stosowania fumaranu tenofowiru dizoproksylu i leków o działaniu nefrotoksycznym, należy co tydzień monitorować czynność nerek.¹¹

Po rozpoczęciu stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) w dużych dawkach lub wielokrotnego ich stosowania zgłaszano przypadki ostrej niewydolności nerek u pacjentów leczonych tenofowirem dizoproksylu i z czynnikami ryzyka zaburzeń czynności nerek. Jeśli tenofowir dizoproksylu podaje się równocześnie z NLPZ, należy odpowiednio kontrolować czynność nerek.¹²

U pacjentów otrzymujących tenofowir dizoproksylu w skojarzeniu z inhibitorem proteazy wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem zgłoszono występowanie większego ryzyka zaburzenia czynności nerek. U takich pacjentów konieczne jest ścisłe kontrolowanie czynności nerek. U pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń czynności nerek, należy dokładnie rozważyć równoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu i wzmocnionego inhibitora proteazy.¹³

Interakcje związane z drogą nerkową

Nie przeprowadzano badań klinicznych nad tenofowirem dizoproksylu z udziałem pacjentów otrzymujących produkty lecznicze wydalane za pośrednictwem takiej samej drogi nerkowej, w tym białek nośnikowych ludzkiego nośnika anionów organicznych (hOAT) 1 i 3 lub MRP 4 (np. cydofowir, znany produkt leczniczy o działaniu nefrotoksycznym).¹⁴

Nerkowe białka nośnikowe mogą warunkować wydzielanie kanalikowe oraz częściowo eliminację tenofowiru oraz cydofowiru przez nerki. Dlatego też farmakokinetyka tych produktów leczniczych, które są wydalane za pośrednictwem takiej samej drogi nerkowej, w tym białek nośnikowych hOAT 1 i 3 lub MRP 4, mogłaby ulec zmianie, gdyby były one podawane równocześnie.¹⁵

O ile nie jest to wyraźnie konieczne, nie zaleca się równoczesnego stosowania produktów leczniczych, które są wydalane za pośrednictwem tej samej drogi nerkowej. Jeśli nie można tego uniknąć, należy co tydzień monitorować czynność nerek.¹⁶

Zastosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Bezpieczeństwo nefrologiczne stosowania tenofowiru dizoproksylu było badane tylko w bardzo ograniczonym stopniu u dorosłych pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 80 ml/min).¹⁷

Dorośli pacjenci z klirensem kreatyniny < 50 ml/min

Dostępne są ograniczone dane na temat bezpieczeństwa stosowania i skuteczności tenofowiru dizoproksylu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Z tego powodu tenofowir dizoproksylu należy stosować tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści z leczenia przeważają potencjalne zagrożenia.¹⁸

Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min) i u pacjentów wymagających hemodializy stosowanie tenofowiru dizoproksylu nie jest zalecane. Jeśli nie jest dostępne leczenie alternatywne, należy dostosować przerwy pomiędzy kolejnymi dawkami i ściśle obserwować czynność nerek.¹⁹