kwasica cewkowa

Kwasica cewkowa (ang. renal tubular acidosis, RTA) to grupa zaburzeń czynności cewek nerkowych, charakteryzująca się niezdolnością nerek do prawidłowego zakwaszania moczu, co prowadzi do kwasicy metabolicznej z prawidłową luką anionową. Wyróżnia się kilka typów kwasicy cewkowej, z których najważniejsze to: typ I (dystalna RTA), typ II (proksymalna RTA) oraz typ IV (hiperkaliemiczna RTA).

Typ I (dystalna RTA) wynika z upośledzenia wydzielania jonów wodorowych w cewce dystalnej, prowadząc do niezdolności zakwaszania moczu poniżej pH 5,5 nawet przy znacznej kwasicy ogólnoustrojowej. Charakteryzuje się hipokalemią, hiperkalciurią i często kamicą nerkową. Typ II (proksymalna RTA) jest spowodowany upośledzeniem reabsorpcji wodorowęglanów w cewce proksymalnej, co skutkuje zwiększonym wydalaniem wodorowęglanów z moczem i obniżeniem ich stężenia w surowicy.

Typ IV kwasicy cewkowej związany jest z niedoborem aldosteronu lub opornością na jego działanie, prowadząc do hiperkaliemii i łagodnej kwasicy metabolicznej. Diagnostyka kwasicy cewkowej obejmuje ocenę pH moczu, stężenia elektrolitów w surowicy, luki anionowej oraz testy obciążeniowe. Leczenie zależy od typu kwasicy i polega głównie na suplementacji wodorowęglanów, korekcie zaburzeń elektrolitowych oraz eliminacji przyczyny, jeśli jest to możliwe.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Zonisamid – Działania niepożądane

Zonisamid, stosowany w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, zarówno łagodnych, jak i potencjalnie zagrażających życiu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to senność, zawroty głowy, jadłowstręt oraz zmniejszenie stężenia wodorowęglanów (do 5 mEq/l u 3,8% pacjentów) i masy ciała (≥20% u 0,7%). Szczególnie niebezpieczne są ciężkie reakcje immunologiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), zespół nadwrażliwości polekowej (DIHS), a także poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia). Dodatkowo, zonisamid może powodować rabdomiolizę, niewydolność nerek, kwasicę metaboliczną i nerkową kwasicę cewkową oraz zaburzenia neurologiczne, w tym stan padaczkowy i złośliwy zespół neuroleptyczny. U dzieci częstość obniżenia stężenia wodorowęglanów poniżej 22 mmol/l wynosiła aż 70,4%, co wymagało leczenia i monitorowania przez średnio 188 dni. U osób starszych zwiększa się ryzyko SJS i DIHS.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aspiracyjne zapalenie płuc, ataksja, ciężka reakcja niepożądana, grupa sulfonamidowa, hipokaliemia, jadłowstręt, jaskra zamykającego się kąta, kamica nerkowa, kwasica cewkowa, kwasica metaboliczna, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, małopłytkowość, nagły niewyjaśniony zgon, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, obrzęk obwodowy, pochodna benzizoksazolu, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, stan padaczkowy, stężenie wodorowęglanów, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar cieplny, uszkodzenie komórek wątrobowych, wodonercze, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie termoregulacji, zapalenie trzustki, zespół nadwrażliwości polekowej, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Memolek

Memantyna (Memolek 20 mg) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z padaczką, przebytymi drgawkami lub czynnikami predysponującymi do napadów drgawkowych, ze względu na ryzyko nasilenia objawów. Konieczne jest unikanie jednoczesnego stosowania memantyny z innymi antagonistami receptorów NMDA, takimi jak amantadyna, ketamina czy dekstrometorfan, ponieważ może to zwiększać częstość i nasilenie działań niepożądanych ośrodkowego układu nerwowego. Monitorowanie stanu klinicznego pacjentów jest niezbędne, zwłaszcza w przypadku czynników podwyższających pH moczu (np. zmiany diety, preparaty alkalizujące, nerkowa kwasica cewkowa, infekcje dróg moczowych wywołane przez Proteus), które mogą zaburzać eliminację memantyny.
amantadyna, antagonista receptora NMDA, dekstrometorfan, drgawki, infekcja dróg moczowych, ketamina, kwas N-metylo-D-asparaginowy, kwasica cewkowa, laktoza jednowodna, lek anestetyczny, lek przeciwkaszlowy, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwwirusowy, memantyna, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, pH moczu, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon substancji czynnych
Potas chlorek – Właściwości farmakodynamiczne

Potas chlorek (Kalii chloridum) jest kluczowym elektrolitem stosowanym w farmakoterapii do korekty hipokaliemii, z prawidłowym stężeniem potasu w osoczu wynoszącym 3,5-5,5 mmol/l oraz stężeniem wewnątrzkomórkowym około 150 mmol/l. Jego rola obejmuje utrzymanie potencjału błon komórkowych, kurczliwość mięśni, równowagę kwasowo-zasadową oraz wodno-elektrolitową, a także udział w metabolizmie i syntezie białek. Niedobór potasu manifestuje się objawami ze strony układu nerwowo-mięśniowego, pokarmowego, moczowego i sercowo-naczyniowego, w tym arytmiami i zmianami w EKG (spłaszczenie załamków T, wysoka fala U, obniżenie odcinka ST-T). Dożylne podanie potasu u dzieci zaleca się po rozcieńczeniu, z dawką maksymalną 3 mmol/kg mc. lub 40 mmol/m² powierzchni ciała, a u dzieci powyżej 25 kg stosuje się dawki jak u dorosłych.
aldosteronizm, arytmia serca, atonia jelit, diuretyk tiazydowy, diureza osmotyczna, hipokaliemia, jon chlorkowy, kwasica cewkowa, marskość wątroby, migotanie komór, moczówka nerkowa, nefropatia hipokaliemiczna, niedrożność porażenna jelit, osmolarność, potas chlorek, równowaga jonowa, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór do infuzji, roztwór elektrolitów, stężenie w osoczu, tachyarytmia, tężyczka, zasadowica, zasadowica metaboliczna, zespół Liddle’a
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kalium chloratum WZF 15% 150 mg/ml

Kalium chloratum WZF 15% (150 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) jest preparatem zawierającym chlorek potasu, stosowanym do dożylnego uzupełniania niedoborów potasu. Potas, jako główny kation płynu wewnątrzkomórkowego, odgrywa kluczową rolę w licznych procesach fizjologicznych, w tym w przewodnictwie nerwowym, kurczliwości mięśni (w tym mięśnia sercowego), utrzymaniu równowagi wodno-elektrolitowej, kwasowo-zasadowej oraz osmolarności płynów ustrojowych. W kontekście kardiologicznym potas działa antagonistycznie wobec wapnia, co jest istotne dla regulacji kurczliwości mięśnia sercowego i przewodnictwa elektrycznego. Preparat dostępny jest w ampułkach 10 ml zawierających 20 mmol (20 mEq) potasu oraz fiolkach 20 ml z 40 mmol (40 mEq) potasu, co umożliwia szybkie i precyzyjne uzupełnienie hipokaliemii.
diuretyk, diureza osmotyczna, elektrokardiogram, hipokaliemia, infuzja dożylna, kwasica cewkowa, mięsień sercowy, migotanie komór, moczówka nerkowa, nefropatia hipokaliemiczna, niedrożność porażenna jelit, odruch ścięgnisty, parestezja, pierwotny aldosteronizm, przewodnictwo nerwowe, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga wodno-elektrolitowa, tachyarytmia, tężyczka, załamek T, zasadowica metaboliczna, zespół Barttera, zespół Gitelmana, zespół Liddle’a

kwasica cewkowa

Powiązane wpisy

Zonisamid – Działania niepożądane

Specjalne ostrzeżenia – Memolek

Potas chlorek – Właściwości farmakodynamiczne

Właściwości farmakodynamiczne – Kalium chloratum WZF 15% 150 mg/ml