Właściwości farmakodynamiczne
Kalium chloratum WZF 15% 150 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Kalium chloratum WZF 15%

Kalium chloratum WZF 15% (150 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) jest preparatem z grupy farmakoterapeutycznej: dodatki do roztworów dożylnych, roztwory elektrolitów (kod ATC: B05XA01). Produkt zawiera chlorek potasu, który po rozcieńczeniu do odpowiedniego stężenia jest podawany jako infuzja dożylna w celu uzupełnienia niedoborów elektrolitowych.¹

Rola fizjologiczna potasu w organizmie

Potas stanowi jeden z głównych kationów płynu wewnątrzkomórkowego i należy do najważniejszych pierwiastków wchodzących w skład płynów ustrojowych. Jego znaczenie fizjologiczne jest niezwykle szerokie, obejmując kluczowe procesy w organizmie:²

• Udział w licznych reakcjach enzymatycznych i procesach fizjologicznych³
• Zapewnienie prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego – odpowiada za prawidłowe przewodnictwo impulsów nerwowych⁴
• Utrzymanie prawidłowej czynności układu mięśniowego – zapewnia prawidłowe kurczenie się mięśni, w tym mięśnia sercowego⁵
• Utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej organizmu⁶
• Regulacja równowagi kwasowo-zasadowej⁷
• Regulacja prawidłowej osmolarności płynów ustrojowych⁸

W odniesieniu do funkcji serca, potas działa antagonistycznie wobec wapnia, co ma istotne znaczenie w regulacji kurczliwości mięśnia sercowego i prawidłowym przewodnictwie elektrycznym.⁹

Przyczyny niedoboru potasu w organizmie

Hipokaliemia (niedobór potasu) może rozwinąć się z różnych przyczyn, które można pogrupować w następujące kategorie:¹⁰

1. Niedostateczna podaż potasu:
   • Ciężkie niedożywienie¹¹
   • Alkoholizm przewlekły¹²
2. Zwiększona utrata przez przewód pokarmowy:
   • Uporczywe wymioty¹³
   • Biegunka przewlekła lub ostra¹⁴
   • Przetoki jelitowe¹⁵
3. Zwiększona utrata potasu przez nerki:
   • Stosowanie diuretyków (tiazydowych i pętlowych)¹⁶
   • Diureza osmotyczna (w tym w przebiegu niewyrównanej cukrzycy)¹⁷
   • Pierwotny aldosteronizm¹⁸
   • Wtórny aldosteronizm (np. nadciśnienie tętnicze naczyniowo-nerkowe, guzy wydzielające reninę, marskość wątroby)¹⁹
   • Choroby nerek związane z utratą potasu²⁰
   • Kwasice cewkowe (dystalna lub proksymalna)²¹
   • Zespół Liddle’a²²
   • Zespół Barttera²³
   • Zespół Gitelmana²⁴
   • Leczenie kortykosteroidami²⁵
4. Przemieszczenie potasu do komórek (hipokaliemia redystrybucyjna):
   • Leczenie insuliną²⁶
   • Zasadowica metaboliczna²⁷
   • Wyrzut katecholamin w reakcji stresowej²⁸
   • Rodzinny okresowy paraliż hipokaliemiczny²⁹

Objawy niedoboru potasu

Manifestacja kliniczna hipokaliemii jest zróżnicowana i może obejmować objawy ze strony wielu układów:³⁰

• Objawy neurologiczne i mięśniowe:
  • Niepokój psychomotoryczny³¹
  • Osłabienie mięśniowe³²
  • Niedowład mięśni szkieletowych³³
  • Zanik lub osłabienie odruchów ścięgnistych³⁴
  • Parestezje (zaburzenia czucia, drętwienie, mrowienie)³⁵
  • Porażenie mięśni oddechowych (w ciężkich przypadkach, rzadko)³⁶
  • Tężyczka (rzadko)³⁷
  • Śpiączka (w skrajnie ciężkich przypadkach)³⁸
• Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego:
  • Tachyarytmie³⁹
  • Zmiany w zapisie EKG:
    • Spłaszczenie załamków T⁴⁰
    • Wysokie fale U⁴¹
    • Obniżenie odcinka ST-T⁴²
    • W ciężkich przypadkach – migotanie komór⁴³
• Objawy ze strony przewodu pokarmowego:
  • Niedrożność porażenna jelit⁴⁴
• Objawy ze strony układu moczowego:
  • Zatrzymanie moczu⁴⁵
  • Wielomocz (nefropatia hipokaliemiczna – moczówka nerkowa)⁴⁶
  • Wzmożone pragnienie⁴⁷

Kalium chloratum WZF 15% jest koncentratem zawierającym 150 mg/ml chlorku potasu, co w ampułce 10 ml odpowiada 20 mmol (20 mEq) potasu, a w fiolce 20 ml – 40 mmol (40 mEq) potasu. Lek ten stosowany jest w leczeniu stanów niedoboru potasu w organizmie, kiedy konieczne jest szybkie uzupełnienie tego elektrolitu.⁴⁸