zatrucie glikozydami naparstnicy
Wskazanie

Zatrucie glikozydami naparstnicy to poważny stan kliniczny wywołany nadmiernym stężeniem glikozydów nasercowych w organizmie, najczęściej w wyniku przedawkowania leków zawierających digoksynę lub digitoksynę. Może wystąpić zarówno w przypadku jednorazowego przyjęcia zbyt dużej dawki, jak i w wyniku kumulacji leku przy długotrwałym stosowaniu, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby.

Objawy zatrucia obejmują zaburzenia rytmu serca (najczęściej bradykardia, arytmie komorowe i nadkomorowe, bloki przedsionkowo-komorowe), nudności, wymioty, biegunka, zaburzenia widzenia (widzenie w żółtych lub zielonych barwach), splątanie oraz zaburzenia elektrolitowe (głównie hiperkaliemia). Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, badaniu EKG oraz oznaczeniu stężenia glikozydu w surowicy.

W leczeniu zatrucia glikozydami naparstnicy stosuje się przede wszystkim fragmenty przeciwciał swoistych dla digoksyny (Digibind, DigiFab), które wiążą krążące glikozydy i neutralizują ich działanie. W Polsce dostępne są również preparaty takie jak Digoxin-Specific Antibody Fragments. Leczenie wspomagające obejmuje korektę zaburzeń elektrolitowych (szczególnie potasu), podawanie leków przeciwarytmicznych (np. Lidocaina, Atropina), a w ciężkich przypadkach czasową elektrostymulację serca.

Największe trudności w leczeniu zatrucia glikozydami naparstnicy wynikają z wąskiego okna terapeutycznego tych leków oraz nakładania się objawów zatrucia na objawy podstawowej choroby serca. Dodatkowo, interpretacja stężeń terapeutycznych może być utrudniona przez interakcje z innymi lekami, takimi jak werapamil (Isoptin), amiodaron (Amiodarone) czy klarytromycyna (Klacid). Szczególnie problematyczne może być leczenie pacjentów geriatrycznych z wielochorobowością oraz osób z niewydolnością nerek, u których farmakokinetyka glikozydów jest zaburzona.

Profilaktyka zatrucia polega na dokładnym monitorowaniu stężenia glikozydów w surowicy podczas terapii, dostosowywaniu dawek do funkcji nerek, wieku pacjenta oraz masy ciała, a także edukacji chorych odnośnie prawidłowego przyjmowania leków i rozpoznawania wczesnych objawów przedawkowania.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl