aseptyczna martwica głowy kości udowej
Aseptyczna martwica głowy kości udowej (ANFH – Avascular Necrosis of Femoral Head) to schorzenie polegające na obumarciu tkanki kostnej głowy kości udowej wskutek zaburzenia jej ukrwienia, przy braku czynnika infekcyjnego. Stan ten prowadzi do stopniowej destrukcji struktury kostnej, zaburzenia biomechaniki stawu biodrowego i postępującego ograniczenia funkcji.
Etiologia schorzenia jest wieloczynnikowa – może być skutkiem urazów (zwłaszcza złamań szyjki kości udowej), długotrwałej steroidoterapii, nadużywania alkoholu, choroby kesonowej, niedokrwistości sierpowatokrwinkowej czy chorób układowych. U około 25% pacjentów przyczyna pozostaje nieustalona (martwica idiopatyczna).
Diagnostyka obejmuje badanie radiologiczne (w zaawansowanych stadiach uwidacznia zmiany struktury kostnej i spłaszczenie głowy kości udowej), rezonans magnetyczny (metoda z wyboru, pozwalająca na wczesne rozpoznanie), scyntygrafię oraz tomografię komputerową. Leczenie uzależnione jest od stadium choroby – od farmakoterapii i odciążenia stawu we wczesnych fazach, przez zabiegi zachowawcze (dekompresja rdzenia kostnego), po bardziej inwazyjne procedury (osteotomie, przeszczepy unaczynione) i ostatecznie endoprotezoplastykę stawu biodrowego w zaawansowanych przypadkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Cortineff 100 mcg
Fludrokortyzon (Cortineff) w dawce 100 μg, będący kortykosteroidem o dominującej aktywności mineralokortykotropowej, może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie przy długotrwałej terapii. Najczęstsze objawy wynikają z zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, takich jak retencja sodu i płynów, obrzęki, zastoinowa niewydolność krążenia, hipokaliemia z arytmiami i zasadowicą, zwiększone wydalanie wapnia oraz nadciśnienie tętnicze. Działania niepożądane związane z efektem glikokortykosteroidowym, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, ujawniona cukrzyca, zwiększone zapotrzebowanie na insulinę), a także zmiany neurologiczne, okulistyczne, żołądkowo-jelitowe, skórne i mięśniowo-szkieletowe, występują głównie przy długotrwałym stosowaniu lub łącznym podawaniu z innymi kortykosteroidami. Częstość tych działań jest nieznana, co podkreśla konieczność uważnego monitorowania pacjentów.
aktywność mineralokortykotropowa, arytmia, aseptyczna martwica głowy kości udowej, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, cukrzyca, dyspepsja, działanie glikokortykosteroidowe, fludrokortyzon, guz mózgu rzekomy, hipotensja, hirsutyzm, jaskra, kandydoza, kompresyjne złamanie kręgosłupa, kortykosteroid, lek hipoglikemizujący, leukocytoza, martwicze zapalenie naczyń, maskowanie zakażenia, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność przysadki, nieregularne miesiączkowanie, niewydolność krążenia, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, parestezja, perforacja jelita, plamica, rozstęp skórny, rumień, ścieńczenie rogówki, ścieńczenie twardówki, tarcza zastoinowa, toczeń rumieniowaty, ujemny bilans białkowy, ujemny bilans wapniowy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie przełyku, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, wybroczyna, wylew krwawy, wytrzeszcz, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie osobowości, zaćma podtorebkowa tylna, zahamowanie wzrostu, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie nerwu, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga