Działania niepożądane
Cortineff 100 mcg
Fludrokortyzon (Cortineff) w dawce 100 μg, będący kortykosteroidem o dominującej aktywności mineralokortykotropowej, może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie przy długotrwałej terapii. Najczęstsze objawy wynikają z zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, takich jak retencja sodu i płynów, obrzęki, zastoinowa niewydolność krążenia, hipokaliemia z arytmiami i zasadowicą, zwiększone wydalanie wapnia oraz nadciśnienie tętnicze. Działania niepożądane związane z efektem glikokortykosteroidowym, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, ujawniona cukrzyca, zwiększone zapotrzebowanie na insulinę), a także zmiany neurologiczne, okulistyczne, żołądkowo-jelitowe, skórne i mięśniowo-szkieletowe, występują głównie przy długotrwałym stosowaniu lub łącznym podawaniu z innymi kortykosteroidami. Częstość tych działań jest nieznana, co podkreśla konieczność uważnego monitorowania pacjentów.
Działania niepożądane leku Cortineff
Cortineff (fludrokortyzonu octan) 100 μg w tabletkach, jako lek z grupy kortykosteroidów, może powodować szereg działań niepożądanych, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii. Działania te są głównie związane z jego aktywnością mineralokortykotropową, choć przy długotrwałym stosowaniu mogą ujawnić się również skutki uboczne wynikające z działania glikokortykosteroidowego.1
Maskowanie zakażeń i wpływ na odporność
Fludrokortyzon, podobnie jak inne kortykosteroidy, może maskować objawy zakażenia, zmniejszając ich nasilenie oraz osłabiać odporność organizmu na infekcje i zdolność do ich lokalizacji. Jest to istotny aspekt bezpieczeństwa terapii, który należy uwzględnić podczas monitorowania pacjentów.2
Zaburzenia wodno-elektrolitowe
Najczęściej obserwowane działania niepożądane mają związek z mineralokortykotropowym działaniem fludrokortyzonu i obejmują zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej takie jak:3
- Zatrzymywanie sodu i płynów w organizmie
- Obrzęki
- Zastoinowa niewydolność krążenia
- Utrata potasu
- Arytmie lub zmiany w EKG związane z niedoborem potasu
- Zasadowica hipokaliemiczna
- Zwiększone wydalanie wapnia
- Nadciśnienie tętnicze
Należy zaznaczyć, że krótkotrwałe stosowanie fludrokortyzonu, podobnie jak innych kortykosteroidów, jedynie sporadycznie wywołuje działania niepożądane związane z aktywnością glikokortykotropową. Ryzyko wystąpienia wymienionych poniżej działań niepożądanych dotyczy przede wszystkim pacjentów otrzymujących lek długotrwale lub jednocześnie z innymi kortykosteroidami.4
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych określono według następujących kategorii: 1/10) Często: (> 1/100, 1/1 000, 1/10 000, < 1/1 000) Bardzo rzadko: (5
- Bardzo często: (> 1/10)
- Często: (> 1/100, < 1/10)
- Niezbyt często: (> 1/1 000, < 1/100)
- Rzadko: (> 1/10 000, < 1/1 000)
- Bardzo rzadko: (< 1/10 000) w tym pojedyncze przypadki
- Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Szczegółowy przegląd działań niepożądanych
| Układ/narząd | Działania niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia endokrynologiczne | Nieregularne miesiączkowanie lub jego brak | Nieznana | Zaburzenia cyklu menstruacyjnego u kobiet |
| Zespół Cushinga | Nieznana | Zmiany w wyglądzie (twarz księżycowata, otyłość centralna), stany hiperglikemii | |
| Zahamowanie wzrostu u dzieci | Nieznana | Spowolnienie lub zatrzymanie wzrostu u pacjentów pediatrycznych | |
| Wtórna niedoczynność kory nadnerczy i przysadki | Nieznana | Szczególnie w sytuacjach stresowych (choroba, uraz, zabieg operacyjny) | |
| Zmniejszona tolerancja węglowodanów | Nieznana | Nieprawidłowa kontrola glikemii | |
| Ujawniona cukrzyca | Nieznana | Manifestacja kliniczna wcześniej utajonej cukrzycy | |
| Zwiększone zapotrzebowanie na insulinę i leki hipoglikemizujące | Nieznana | U pacjentów z jawną cukrzycą | |
| Wzrost masy ciała | Nieznana | Spowodowany retencją płynów oraz zwiększonym apetytem | |
| Ujemny bilans białkowy i wapniowy | Nieznana | Katabolizm białek i zwiększone wydalanie wapnia | |
| Zwiększone łaknienie | Nieznana | Wzmożony apetyt | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Euforia, zaburzenia osobowości, depresja, bezsenność | Nieznana | Zmiany nastroju i zachowania |
| Drgawki, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego z tarczą zastoinową | Nieznana | Guz mózgu rzekomy – zwykle po zbyt szybkim zmniejszeniu dawki | |
| Zawroty głowy, bóle głowy | Nieznana | Objawy neurologiczne | |
| Zapalenie nerwu lub parestezje | Nieznana | Zaburzenia czucia | |
| Nasilenie objawów psychozy, epilepsja | Nieznana | Pogorszenie istniejących zaburzeń psychicznych i neurologicznych | |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie | Nieznana | Zaburzenia ostrości wzroku |
| Zaćma podtorebkowa tylna | Nieznana | Zmętnienie soczewki oka | |
| Wzrost ciśnienia śródgałkowego, jaskra | Nieznana | Zaburzenia ciśnienia wewnątrz gałki ocznej | |
| Wytrzeszcz | Nieznana | Wysunięcie gałki ocznej | |
| Ścieńczenie rogówki lub twardówki | Nieznana | Osłabienie struktur oka | |
| Zaostrzenie chorób oczu wywołanych przez grzyby i wirusy | Nieznana | Nasilenie infekcji oka | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaburzenia trawienia | Nieznana | Dyspepsja |
| Wrzód trawienny z możliwością perforacji i krwawienia | Nieznana | Poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego | |
| Perforacje jelita grubego i/lub cienkiego | Nieznana | Szczególnie u pacjentów ze stanem zapalnym w obrębie jelit | |
| Zapalenie trzustki, wzdęcia | Nieznana | Powikłania trzustkowe i dyskomfort brzuszny | |
| Wrzodziejące zapalenie przełyku, kandydozy | Nieznana | Infekcje i zmiany zapalne w przewodzie pokarmowym | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Upośledzone gojenie ran | Nieznana | Opóźnione procesy regeneracyjne |
| Ścieńczenie skóry, wybroczyny i wylewy krwawe | Nieznana | Osłabienie struktury skóry i naczyń | |
| Rumień, nasilone pocenie | Nieznana | Zmiany skórne i zaburzenia potliwości | |
| Plamica, rozstępy skórne | Nieznana | Zmiany w strukturze skóry | |
| Hirsutyzm, trądzik | Nieznana | Zmiany hormonozależne | |
| Zmiany skórne przypominające zmiany towarzyszące toczniowi rumieniowatemu | Nieznana | Skórne manifestacje podobne do chorób autoimmunologicznych | |
| Osłabienie reakcji w testach skórnych | Nieznana | Zmieniona odpowiedź immunologiczna skóry | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Osłabienie siły mięśniowej, miopatia posteroidowa | Nieznana | Dysfunkcja mięśni |
| Utrata masy mięśniowej | Nieznana | Zmniejszenie objętości tkanki mięśniowej | |
| Osteoporoza | Nieznana | Utrata gęstości kości | |
| Kompresyjne złamania kręgosłupa | Nieznana | Złamania na tle osteoporozy | |
| Aseptyczna martwica głowy kości udowej i ramiennej | Nieznana | Niedokrwienne uszkodzenie głów kości | |
| Patologiczne złamania kości długich | Nieznana | Złamania na tle zmian w strukturze kości | |
| Inne działania niepożądane | Martwicze zapalenie naczyń krwionośnych lub limfatycznych | Nieznana | Zmiany zapalne w naczyniach |
| Zakrzepowe zapalenie żył i tętnic | Nieznana | Powikłania zakrzepowe | |
| Leukocytoza | Nieznana | Zwiększona liczba białych krwinek | |
| Bezsenność | Nieznana | Zaburzenia snu | |
| Reakcje nadwrażliwości | Nieznana | Reakcje alergiczne na składniki leku |
Objawy odstawienia
Należy zachować szczególną ostrożność przy przerwaniu długotrwałej terapii fludrokortyzonem. Nagłe odstawienie leku może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.6
Do najpoważniejszych powikłań nagłego odstawienia fludrokortyzonu po długotrwałym stosowaniu należą:7
- Ostra niewydolność kory nadnerczy – stan zagrażający życiu
- Hipotensja – spadek ciśnienia tętniczego
- W skrajnych przypadkach może nastąpić zgon
Zespół odstawienia może objawiać się następującymi symptomami:8
- Gorączka
- Bóle mięśni i stawów
- Nieżyt nosa
- Zapalenie spojówek
- Bolesne, swędzące guzki
- Utrata masy ciała
Monitorowanie bezpieczeństwa
Stałe monitorowanie bezpieczeństwa leku Cortineff jest kluczowym elementem farmakovigilance. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.9
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:10
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania