Działania niepożądane
Cortineff 100 mcg

Fludrokortyzon (Cortineff) w dawce 100 μg, będący kortykosteroidem o dominującej aktywności mineralokortykotropowej, może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie przy długotrwałej terapii. Najczęstsze objawy wynikają z zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, takich jak retencja sodu i płynów, obrzęki, zastoinowa niewydolność krążenia, hipokaliemia z arytmiami i zasadowicą, zwiększone wydalanie wapnia oraz nadciśnienie tętnicze. Działania niepożądane związane z efektem glikokortykosteroidowym, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, ujawniona cukrzyca, zwiększone zapotrzebowanie na insulinę), a także zmiany neurologiczne, okulistyczne, żołądkowo-jelitowe, skórne i mięśniowo-szkieletowe, występują głównie przy długotrwałym stosowaniu lub łącznym podawaniu z innymi kortykosteroidami. Częstość tych działań jest nieznana, co podkreśla konieczność uważnego monitorowania pacjentów.

Działania niepożądane leku Cortineff

Cortineff (fludrokortyzonu octan) 100 μg w tabletkach, jako lek z grupy kortykosteroidów, może powodować szereg działań niepożądanych, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii. Działania te są głównie związane z jego aktywnością mineralokortykotropową, choć przy długotrwałym stosowaniu mogą ujawnić się również skutki uboczne wynikające z działania glikokortykosteroidowego.1

Maskowanie zakażeń i wpływ na odporność

Fludrokortyzon, podobnie jak inne kortykosteroidy, może maskować objawy zakażenia, zmniejszając ich nasilenie oraz osłabiać odporność organizmu na infekcje i zdolność do ich lokalizacji. Jest to istotny aspekt bezpieczeństwa terapii, który należy uwzględnić podczas monitorowania pacjentów.2

Zaburzenia wodno-elektrolitowe

Najczęściej obserwowane działania niepożądane mają związek z mineralokortykotropowym działaniem fludrokortyzonu i obejmują zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej takie jak:3

  • Zatrzymywanie sodu i płynów w organizmie
  • Obrzęki
  • Zastoinowa niewydolność krążenia
  • Utrata potasu
  • Arytmie lub zmiany w EKG związane z niedoborem potasu
  • Zasadowica hipokaliemiczna
  • Zwiększone wydalanie wapnia
  • Nadciśnienie tętnicze

Należy zaznaczyć, że krótkotrwałe stosowanie fludrokortyzonu, podobnie jak innych kortykosteroidów, jedynie sporadycznie wywołuje działania niepożądane związane z aktywnością glikokortykotropową. Ryzyko wystąpienia wymienionych poniżej działań niepożądanych dotyczy przede wszystkim pacjentów otrzymujących lek długotrwale lub jednocześnie z innymi kortykosteroidami.4

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych określono według następujących kategorii: 1/10) Często: (> 1/100, 1/1 000, 1/10 000, < 1/1 000) Bardzo rzadko: (5

  • Bardzo często: (> 1/10)
  • Często: (> 1/100, < 1/10)
  • Niezbyt często: (> 1/1 000, < 1/100)
  • Rzadko: (> 1/10 000, < 1/1 000)
  • Bardzo rzadko: (< 1/10 000) w tym pojedyncze przypadki
  • Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Układ/narząd Działania niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia endokrynologiczne Nieregularne miesiączkowanie lub jego brak Nieznana Zaburzenia cyklu menstruacyjnego u kobiet
Zespół Cushinga Nieznana Zmiany w wyglądzie (twarz księżycowata, otyłość centralna), stany hiperglikemii
Zahamowanie wzrostu u dzieci Nieznana Spowolnienie lub zatrzymanie wzrostu u pacjentów pediatrycznych
Wtórna niedoczynność kory nadnerczy i przysadki Nieznana Szczególnie w sytuacjach stresowych (choroba, uraz, zabieg operacyjny)
Zmniejszona tolerancja węglowodanów Nieznana Nieprawidłowa kontrola glikemii
Ujawniona cukrzyca Nieznana Manifestacja kliniczna wcześniej utajonej cukrzycy
Zwiększone zapotrzebowanie na insulinę i leki hipoglikemizujące Nieznana U pacjentów z jawną cukrzycą
Wzrost masy ciała Nieznana Spowodowany retencją płynów oraz zwiększonym apetytem
Ujemny bilans białkowy i wapniowy Nieznana Katabolizm białek i zwiększone wydalanie wapnia
Zwiększone łaknienie Nieznana Wzmożony apetyt
Zaburzenia układu nerwowego Euforia, zaburzenia osobowości, depresja, bezsenność Nieznana Zmiany nastroju i zachowania
Drgawki, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego z tarczą zastoinową Nieznana Guz mózgu rzekomy – zwykle po zbyt szybkim zmniejszeniu dawki
Zawroty głowy, bóle głowy Nieznana Objawy neurologiczne
Zapalenie nerwu lub parestezje Nieznana Zaburzenia czucia
Nasilenie objawów psychozy, epilepsja Nieznana Pogorszenie istniejących zaburzeń psychicznych i neurologicznych
Zaburzenia oka Nieostre widzenie Nieznana Zaburzenia ostrości wzroku
Zaćma podtorebkowa tylna Nieznana Zmętnienie soczewki oka
Wzrost ciśnienia śródgałkowego, jaskra Nieznana Zaburzenia ciśnienia wewnątrz gałki ocznej
Wytrzeszcz Nieznana Wysunięcie gałki ocznej
Ścieńczenie rogówki lub twardówki Nieznana Osłabienie struktur oka
Zaostrzenie chorób oczu wywołanych przez grzyby i wirusy Nieznana Nasilenie infekcji oka
Zaburzenia żołądka i jelit Zaburzenia trawienia Nieznana Dyspepsja
Wrzód trawienny z możliwością perforacji i krwawienia Nieznana Poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego
Perforacje jelita grubego i/lub cienkiego Nieznana Szczególnie u pacjentów ze stanem zapalnym w obrębie jelit
Zapalenie trzustki, wzdęcia Nieznana Powikłania trzustkowe i dyskomfort brzuszny
Wrzodziejące zapalenie przełyku, kandydozy Nieznana Infekcje i zmiany zapalne w przewodzie pokarmowym
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Upośledzone gojenie ran Nieznana Opóźnione procesy regeneracyjne
Ścieńczenie skóry, wybroczyny i wylewy krwawe Nieznana Osłabienie struktury skóry i naczyń
Rumień, nasilone pocenie Nieznana Zmiany skórne i zaburzenia potliwości
Plamica, rozstępy skórne Nieznana Zmiany w strukturze skóry
Hirsutyzm, trądzik Nieznana Zmiany hormonozależne
Zmiany skórne przypominające zmiany towarzyszące toczniowi rumieniowatemu Nieznana Skórne manifestacje podobne do chorób autoimmunologicznych
Osłabienie reakcji w testach skórnych Nieznana Zmieniona odpowiedź immunologiczna skóry
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Osłabienie siły mięśniowej, miopatia posteroidowa Nieznana Dysfunkcja mięśni
Utrata masy mięśniowej Nieznana Zmniejszenie objętości tkanki mięśniowej
Osteoporoza Nieznana Utrata gęstości kości
Kompresyjne złamania kręgosłupa Nieznana Złamania na tle osteoporozy
Aseptyczna martwica głowy kości udowej i ramiennej Nieznana Niedokrwienne uszkodzenie głów kości
Patologiczne złamania kości długich Nieznana Złamania na tle zmian w strukturze kości
Inne działania niepożądane Martwicze zapalenie naczyń krwionośnych lub limfatycznych Nieznana Zmiany zapalne w naczyniach
Zakrzepowe zapalenie żył i tętnic Nieznana Powikłania zakrzepowe
Leukocytoza Nieznana Zwiększona liczba białych krwinek
Bezsenność Nieznana Zaburzenia snu
Reakcje nadwrażliwości Nieznana Reakcje alergiczne na składniki leku

Objawy odstawienia

Należy zachować szczególną ostrożność przy przerwaniu długotrwałej terapii fludrokortyzonem. Nagłe odstawienie leku może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.6

Do najpoważniejszych powikłań nagłego odstawienia fludrokortyzonu po długotrwałym stosowaniu należą:7

  • Ostra niewydolność kory nadnerczy – stan zagrażający życiu
  • Hipotensja – spadek ciśnienia tętniczego
  • W skrajnych przypadkach może nastąpić zgon

Zespół odstawienia może objawiać się następującymi symptomami:8

  1. Gorączka
  2. Bóle mięśni i stawów
  3. Nieżyt nosa
  4. Zapalenie spojówek
  5. Bolesne, swędzące guzki
  6. Utrata masy ciała

Monitorowanie bezpieczeństwa

Stałe monitorowanie bezpieczeństwa leku Cortineff jest kluczowym elementem farmakovigilance. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.9

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:10

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu.11

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl