autoekzematyzacja
Autoekzematyzacja to zjawisko patofizjologiczne, w którym istniejąca już zmiana skórna prowadzi do powstania wtórnych zmian ekzematycznych w miejscach oddalonych od pierwotnego ogniska. Mechanizm ten opiera się na reakcji nadwrażliwości typu IV (komórkowej), gdzie alergeny uwalniane z pierwotnej zmiany (np. bakteryjnej, grzybiczej lub wirusowej) są transportowane przez układ krwionośny lub limfatyczny do innych obszarów skóry, wywołując tam reakcję zapalną.
Przykładem autoekzematyzacji jest tzw. id-reakcja, obserwowana często u pacjentów z grzybicą stóp, u których wtórnie pojawiają się zmiany wypryskowe na dłoniach lub w innych lokalizacjach. Podobne reakcje mogą występować przy infekcjach bakteryjnych (np. w przypadku liszajca zakaźnego) czy wirusowych (np. przy opryszczce). Zmiany skórne w autoekzematyzacji mają zwykle charakter ostrego wyprysku z obecnością grudek, pęcherzyków, rumienia i złuszczania naskórka.
W diagnostyce autoekzematyzacji kluczowe jest zidentyfikowanie pierwotnego ogniska infekcyjnego, ponieważ skuteczne leczenie wymaga eliminacji czynnika przyczynowego. Terapia obejmuje zazwyczaj miejscowe lub ogólne leczenie pierwotnej infekcji oraz preparaty przeciwzapalne (najczęściej glikokortykosteroidy) w celu złagodzenia wtórnych zmian ekzematycznych. Profilaktyka nawrotów polega głównie na właściwym leczeniu chorób podstawowych i eliminacji czynników wyzwalających.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Kontaktowe zapalenie skóry (KZS) to powszechny stan zapalny skóry, wywołany przez bezpośredni kontakt z substancjami drażniącymi lub alergenami. Wyróżnia się dwa główne typy: kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia (ICD), stanowiące około 80% przypadków, oraz alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (ACD), będące reakcją nadwrażliwości typu IV, pojawiającą się 48-72 godziny po ekspozycji. Do najczęstszych czynników drażniących należą detergenty, rozpuszczalniki, kwasy, zasady, woda (zwłaszcza przy częstym myciu rąk), płyny ustrojowe oraz produkty do włosów. W przypadku ACD najważniejszymi alergenami są nikiel (najczęstsza przyczyna na świecie), rośliny zawierające urushiol, metale (kobalt, chrom, rtęć), substancje zapachowe, konserwanty, lateks, barwniki i leki miejscowe. Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne, wcześniejsze schorzenia skóry (np. atopowe zapalenie skóry), ekspozycję zawodową oraz intensywność i czas kontaktu z czynnikiem sprawczym.
alergia na lateks, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, autoekzematyzacja, balsam peruwiański, bariera skórna, erytrodermia, fotoalergiczne kontaktowe zapalenie skóry, fototerapia, kontaktowe zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, kortykosteroid miejscowy, kryteria Mathiasa, kwas fluorowodorowy, laurylosiarczan sodu, lek immunosupresyjny, limfocyt T CD4+, nadwrażliwość typu IV, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reaktywność krzyżowa, stan zapalny skóry, substancja zapachowa, systemowe kontaktowe zapalenie skóry, test płatkowy, urushiol, zawodowe kontaktowe zapalenie skóry -
Leksykon chorób i schorzeń
Wyprysk krążkowy (eczema nummulare) to przewlekła dermatoza zapalna charakteryzująca się dobrze odgraniczonymi, okrągłymi lub owalnymi zmianami o średnicy 1-3 cm, najczęściej lokalizującymi się na kończynach dolnych, ramionach i tułowiu. Obraz kliniczny obejmuje początkowo obrzęknięte, pęcherzykowe i sączące zmiany, które z czasem przechodzą w suche, strupiaste blaszki, towarzyszy im intensywny świąd. Leczenie opiera się na przywróceniu bariery skórnej poprzez regularne stosowanie emolientów (500-2000 g miesięcznie), unikanie drażniących detergentów oraz miejscowej terapii glikokortykosteroidami, głównie silnymi preparatami, np. 0,1% betametazonem, aplikowanymi raz dziennie do ustąpienia zmian. W przypadku wtórnych zakażeń bakteryjnych, najczęściej wywołanych przez Staphylococcus aureus, konieczne jest włączenie antybiotykoterapii miejscowej lub ogólnoustrojowej (np. cefaleksyna, klarytromycyna, tetracykliny). W terapii uzupełniającej stosuje się miejscowe inhibitory kalcyneuryny, fototerapię UVB oraz w ciężkich przypadkach immunosupresję (metotreksat, azatiopryna, cyklosporyna).
antybiotyk miejscowy, autoekzematyzacja, azatiopryna, bariera skórna, cefaleksyna, choroba zapalna skóry, cyklosporyna, doksycyklina, działanie niepożądane, emolient, erytromycyna, flukloksacylina, fototerapia UVB, glikokortykosteroid doustny, glikokortykosteroid miejscowy, gronkowiec złocisty, hydroksyzyna, inhibitor kalcyneuryny, klarytromycyna, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, metotreksat, minocyklina, pielęgniarka dermatologiczna, pimekrolimus, stan zapalny, świąd, takrolimus, wyprysk krążkowy, zakażenie bakteryjne wtórne, zmiana sącząca
