tetralogia Fallota
Tetralogia Fallota to złożona wada wrodzona serca, składająca się z czterech współistniejących anomalii: ubytku przegrody międzykomorowej, zwężenia drogi odpływu prawej komory, przerostu prawej komory oraz przemieszczenia aorty nad przegrodę międzykomorową (aorta jeździec). Jest jedną z najczęstszych siniczych wad wrodzonych serca, stanowiąc około 10% wszystkich wrodzonych chorób serca.
Główne objawy tetralogii Fallota obejmują sinicę, duszność wysiłkową, przyspieszoną akcję serca oraz charakterystyczne „przysiadanie” (kucanie) podczas wysiłku. U niemowląt mogą występować napady hipoksemiczne, potocznie nazywane „blue spells”, które wymagają natychmiastowej interwencji. Diagnostyka obejmuje badanie echokardiograficzne, cewnikowanie serca oraz badania obrazowe (MRI, CT).
Leczenie tetralogii Fallota jest chirurgiczne i polega na całkowitej korekcji wady, obejmującej zamknięcie ubytku przegrody międzykomorowej oraz poszerzenie drogi odpływu prawej komory. Operacja przeprowadzana jest zazwyczaj w pierwszym roku życia dziecka. Mimo wysokiej skuteczności leczenia, pacjenci wymagają długoterminowej opieki kardiologicznej ze względu na możliwe późne powikłania, takie jak zaburzenia rytmu serca, niedomykalność zastawki płucnej czy nagły zgon sercowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Toctino 30 mg
Alitretynoina, substancja czynna w produkcie TOCTINO (kapsułki 10 mg i 30 mg), jest silnym teratogenem z grupy retynoidów, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Ekspozycja na alitretynoinę w okresie ciąży lub do miesiąca po zakończeniu terapii wiąże się z wysokim ryzykiem ciężkich wad rozwojowych płodu, takich jak nieprawidłowości ośrodkowego układu nerwowego (wodogłowie, mikrocefalia), dysmorfia twarzy, rozszczep podniebienia, wady ucha zewnętrznego, mikroftalmia, wady sercowo-naczyniowe (np. tetralogia Fallota) oraz zaburzenia rozwoju grasicy i przytarczyc. Ponadto, stosowanie alitretynoiny zwiększa ryzyko samoistnych poronień. Ze względu na silną lipofilność, lek przenika do mleka kobiecego, co wyklucza jego stosowanie u kobiet karmiących piersią.
alitretynoina, dysmorfia twarzy, działanie teratogenne, kapsułki miękkie, karmienie piersią, mikrocefalia, mikroftalmus, nieprawidłowości grasicy, nieprawidłowości móżdżku, ośrodkowy układ nerwowy, przełożenie dużych naczyń, retynoidy, rozszczep podniebienia, samoistne poronienie, substancja lipofilna, tetralogia Fallota, Toctino, wada przegrody, wady rozwojowe płodu, wiek rozrodczy, wodogłowie - Leksykon chorób i schorzeń
Defekt przegrody międzyprzedsionkowej – Etiologia i przyczyny
Defekt przegrody międzyprzedsionkowej (ASD) to jedna z najczęstszych wrodzonych wad serca, występująca z częstością 1-2 na 1000 żywych urodzeń i stanowiąca 10-15% wszystkich wrodzonych wad serca. ASD powstaje w wyniku nieprawidłowego zamknięcia otworów w przegrodzie międzyprzedsionkowej w okresie do 8 tygodnia życia płodowego. Wyróżnia się kilka typów ASD, z których najczęstszy to ostium secundum (około 2/3 przypadków). Etiologia ASD jest wieloczynnikowa, obejmująca mutacje genów takich jak GATA4, NKX2-5, TBX5 oraz mutacje związane z zespołami genetycznymi (np. zespół Downa, Holta-Orama, Noonana). Czynniki środowiskowe w ciąży, takie jak zakażenie różyczką, cukrzyca, alkohol, tytoń, narkotyki, leki oraz ekspozycja na promieniowanie, również zwiększają ryzyko rozwoju ASD. Występuje wyraźna przewaga kobiet nad mężczyznami (stosunek 1:2), szczególnie w ASD typu ostium secundum.
arytmia przedsionkowa, blok przedsionkowo-komorowy, defekt przegrody międzyprzedsionkowej, dziedziczenie autosomalne dominujące, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, odstęp PR, opór naczyniowy płuc, ostium primum, ostium secundum, płodowy zespół alkoholowy, przeciążenie objętościowe, przegroda międzyprzedsionkowa, przerost prawej komory, przetrwały otwór owalny, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, samoistne zamknięcie, sinus venosus, stenoza zastawki płucnej, tachykardia nadkomorowa, tetralogia Fallota, toczeń rumieniowaty układowy, troponina sercowa, trzepotanie przedsionków, ubytek przegrody międzykomorowej, udar mózgu, wrodzona wada serca, zastawka mitralna, zatoka wieńcowa, zator paradoksalny, zespół Downa, zespół Eisenmengera, zespół Ellisa-van Crevelda, zespół Holta-Orama, zespół Noonana, zespół Williamsa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fingolimod Alvogen 0,5 mg
Fingolimod Alvogen (0,5 mg, kapsułki twarde) zawiera fingolimod chlorowodorek, który wykazuje istotne działanie teratogenne i jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji. Przed rozpoczęciem terapii należy uzyskać negatywny wynik testu ciążowego oraz poinformować pacjentkę o ryzyku dla płodu i konieczności stosowania antykoncepcji przez cały okres leczenia oraz przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co wynika z około 2-miesięcznego okresu eliminacji leku z organizmu. Stosowanie fingolimodu w ciąży wiąże się z dwukrotnym wzrostem ryzyka ciężkich wad wrodzonych (w populacji ogólnej 2-3% według EUROCAT), w tym wrodzonych chorób serca (np. ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, tetralogia Fallota), anomalii nerek oraz układu mięśniowo-szkieletowego. W przypadku planowania ciąży leczenie należy przerwać co najmniej 2 miesiące przed poczęciem, a w przypadku nieplanowanej ciąży podczas terapii – natychmiast odstawić lek i przeprowadzić badania ultrasonograficzne w celu wykrycia wad rozwojowych.
angiogeneza, anomalia rozwojowa nerek, anomalia układu mięśniowo-szkieletowego, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, chlorowodorek, działanie niepożądane, działanie teratogenne, eliminacja leku, embriogeneza, fingolimod, nawrót choroby, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, test ciążowy, tetralogia Fallota, toksyczność reprodukcyjna, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wady wrodzone, wrodzona choroba serca, zdrowie reprodukcyjne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Prostin VR 500 mcg/ml
PROSTIN VR, zawierający alprostadyl w stężeniu 500 µg/ml, jest stosowany jako leczenie podtrzymujące u noworodków z wybranymi wrodzonymi wadami serca, w celu tymczasowego utrzymania drożności przewodu tętniczego do czasu zabiegu kardiochirurgicznego. Wskazania obejmują m.in. atrezję i zwężenie zastawki pnia płucnego, atrezję zastawki trójdzielnej, tetralogię Fallota, przerwanie ciągłości łuku aorty, koarktację aorty, atrezję zastawki dwudzielnej oraz przełożenie dużych naczyń tętniczych. Utrzymanie drożności przewodu tętniczego jest kluczowe dla zapewnienia odpowiedniego natlenienia tkanek i stabilizacji hemodynamicznej noworodka przed interwencją chirurgiczną.
alprostadyl, atrezja zastawki dwudzielnej, atrezja zastawki pnia płucnego, atrezja zastawki trójdzielnej, drożność przewodu tętniczego, kardiologia dziecięca, koarktacja aorty, leczenie podtrzymujące, neonatologia, prostaglandyna E1, przełożenie dużych naczyń tętniczych, przerwanie ciągłości łuku aorty, przewód tętniczy, tetralogia Fallota, wada serca, zabieg kardiochirurgiczny, zastawka mitralna, zwężenie zastawki pnia płucnego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Corotrope 1 mg/ml
Milrynon, będący inhibitorem fosfodiesterazy III (PDE III), wykazuje działanie inotropowe dodatnie oraz efekt wazodylatacyjny poprzez zwiększenie stężenia cAMP w kardiomiocytach i mięśniach gładkich naczyń. Mechanizm ten prowadzi do zwiększenia dostępności wapnia w mięśniu sercowym, poprawiając kurczliwość, oraz do rozkurczu naczyń krwionośnych, zmniejszając opór naczyniowy. W badaniach klinicznych u pacjentów z niewydolnością serca stężenia milrynonu w osoczu w zakresie 100-300 ng/ml skutkowały znaczącą poprawą parametrów hemodynamicznych, takich jak wzrost pojemności minutowej serca, obniżenie ciśnienia zaklinowania w naczyniach włosowatych płuc oraz zmniejszenie obwodowego oporu naczyniowego, przy minimalnych zmianach częstości rytmu serca i ciśnienia tętniczego. Dawkowanie nasycające w zakresie 12,5-125 μg/kg oraz infuzje podtrzymujące (0,375-0,75 μg/kg/min) wykazały dawkozależną poprawę frakcji wyrzutowej lewej komory (do 42%) i hemodynamiki bez zwiększonego zużycia tlenu przez mięsień sercowy.
choroba niedokrwienna serca, ciśnienie zaklinowania w naczyniach włosowatych płuc, cykliczny AMP, dławica piersiowa, działanie inotropowe dodatnie, efekt wazodylatacyjny, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, inhibitor fosfodiesterazy, izoenzym fosfodiesterazy, kardiomiocyt, krążenie pozaustrojowe, kurczliwość mięśnia sercowego, milrynon, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, obwodowy opór naczyniowy, operacja Fontana, pojemność minutowa serca, przewlekła choroba niedokrwienna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, tachyfilaksja, tetralogia Fallota, tlenek azotu, wstrząs septyczny, zabieg kardiochirurgiczny, zaburzenie czynności komór serca, zawał mięśnia sercowego, zespół niskiego rzutu - Leksykon chorób i schorzeń
Przetrwały przewód tętniczy – Diagnostyka i diagnoza
Przetrwały przewód tętniczy (PDA) to wada wrodzona serca charakteryzująca się utrzymaniem otwartego przewodu łączącego aortę z tętnicą płucną, co prowadzi do nieprawidłowego przecieku lewo-prawego. Występuje najczęściej u wcześniaków, manifestując się objawami takimi jak szmer maszynowy (szmer Gibsona) najlepiej słyszalny w drugim lewym międzyżebrzu pod obojczykiem, tachypnoe, niewydolność serca, a także powiększenie lewego przedsionka i lewej komory serca. Diagnostyka opiera się przede wszystkim na echokardiografii z kolorowym Dopplerem, która pozwala na ocenę wielkości przewodu, kierunku i charakteru przepływu oraz wpływu PDA na hemodynamikę serca. Parametry echokardiograficzne, takie jak stosunek LA:Ao > 1,4, obecność wstecznego przepływu rozkurczowego w aorcie zstępującej oraz powiększenie lewej komory, są kluczowe w ocenie hemodynamicznej istotności wady. Badania dodatkowe, takie jak RTG klatki piersiowej i EKG, dostarczają informacji uzupełniających, natomiast cewnikowanie serca jest zarezerwowane do oceny nadciśnienia płucnego i interwencji zamykających PDA.
angiografia rezonansu magnetycznego, badanie przedmiotowe, bradykardia, cewnikowanie serca, ciśnienie tętna, echokardiografia, elektrokardiogram, infekcja dróg oddechowych, kardiolog dziecięcy, kolorowy doppler, leukomalacja okołokomorowa, martwicze zapalenie jelit, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, okienko aortalno-płucne, przetoka tętniczo-żylna płucna, przetoka wieńcowo-komorowa, przetrwały przewód tętniczy, przewlekła choroba płuc, rtg klatki piersiowej, spektroskopia w bliskiej podczerwieni, szmer maszynowy, szmer serca, tachykardia, tachypnoe, tętnica płucna, tetralogia Fallota, tomografia komputerowa serca, wada wrodzona serca - Leksykon chorób i schorzeń
Cyjanaza – Epidemiologia
Cyjanoza jest objawem klinicznym charakteryzującym się sinieniem skóry i błon śluzowych, wynikającym ze stężenia odtlenowanej hemoglobiny przekraczającego 5,0 g/dl, co odpowiada saturacji ≤85%. Wyróżnia się cyjanozę centralną (obejmującą usta, język, błony śluzowe i tułów) oraz obwodową (palce rąk i stóp), a także cyjanozę różnicową z asymetrycznym sinieniem. Centralna cyjanoza jest najczęściej związana z wrodzonymi wadami serca (występującymi u około 1000/100 000 osób globalnie, z cyjanotycznym objawem u 25% noworodków z wadami), chorobami płuc, anomaliami hemoglobiny (np. hemoglobina M, methemoglobinemia) oraz innymi stanami prowadzącymi do hipoksji. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, gazometrii krwi tętniczej oraz pulsoksymetrii, z uwzględnieniem kooksymetrii w podejrzeniu methemoglobinemii. Badania przesiewowe CCHD u noworodków wykorzystują porównanie saturacji przedprzewodowej i poprzewodowej, z progiem nieprawidłowości poniżej 90% saturacji tlenu.
choroba naczyń obwodowych, cyjanoza, cyjanoza centralna, cyjanoza obwodowa, cyjanoza różnicowa, czerwienica, fenomen Raynauda, gazometria krwi tętniczej, hemoglobina płodowa, hipoksemia, leukocytoza, methemoglobinemia, nadciśnienie płucne, obstrukcyjny bezdech senny, odtlenowana hemoglobina, przełożenie wielkich pni tętniczych, przetrwały przewód tętniczy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pulsoksymetria, saturacja tlenu, tetralogia Fallota, wrodzona wada serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Isotretinoin Aristo 10 mg
Izotretynoina, substancja czynna leku Isotretinoin Aristo (kapsułki 10 mg i 20 mg), jest silnie teratogenna i jej stosowanie w okresie ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko ciężkich wad rozwojowych płodu. Wady te obejmują m.in. zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego (wodogłowie, małogłowie), zniekształcenia twarzy, rozszczep podniebienia, wady ucha zewnętrznego, mikroftalmię, wady sercowo-naczyniowe (tetralogia Fallota, przełożenie wielkich naczyń) oraz wady grasicy i przytarczyc. Ekspozycja na izotretynoinę zwiększa także ryzyko poronień samoistnych. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii lub w ciągu miesiąca po jej zakończeniu, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia, skierowanie pacjentki do specjalisty teratologa oraz wykonanie badań oceniających wpływ leku na płód.
defekt przegrody, działanie teratogenne, gospodarka wapniowa, Isotretinoin Aristo, izotretynoina, kapsułka miękka, małogłowie, mikroftalmus, mleko kobiece, morfologia plemników, ośrodkowy układ nerwowy, parametry nasienia, poronienie samoistne, przełożenie wielkich naczyń, retinoid, rozszczep podniebienia, rozwój zarodkowy, ruchliwość plemników, spermatogeneza, substancja czynna, tetralogia Fallota, wada rozwojowa móżdżku, wada rozwojowa płodu, wada ucha zewnętrznego, wada układu sercowo-naczyniowego, wodogłowie, zaburzenie odporności, związek lipofilny - Leksykon chorób i schorzeń
Pniowiec tętniczy – Epidemiologia
Pniowiec tętniczy (truncus arteriosus) to rzadka, złożona wada wrodzona serca, charakteryzująca się obecnością jednego wspólnego pnia tętniczego zaopatrującego krążenie systemowe, płucne i wieńcowe. Roczna zapadalność wynosi około 7 przypadków na 100 000 żywych urodzeń, co stanowi mniej niż 1% wszystkich wrodzonych wad serca i około 4% krytycznych wad wrodzonych. W około 50% przypadków pniowiec tętniczy współwystępuje z zaburzeniami genetycznymi, najczęściej z zespołem delecji chromosomu 22q11.2 (20-30% pacjentów). Diagnostyka prenatalna, oparta na echokardiografii płodowej, umożliwia wczesne wykrycie i różnicowanie podtypów wady, co jest kluczowe dla optymalnego zarządzania okołoporodowego. Mediana wieku diagnozy po urodzeniu to kilka dni, a badanie przesiewowe pulsoksymetrem u noworodków wspomaga wczesne wykrycie wady.
arytmia, atrezja płucna, diagnostyka poporodowa, dysfunkcja komorowa, echokardiografia płodowa, hipokalcemia, koarktacja aorty, krytyczna wada wrodzona serca, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawkowa, pniowiec tętniczy, przerwany łuk aorty, przewód tętniczy, pulsoksymetria, śmiertelność okołooperacyjna, tetralogia Fallota, trisomia 8, truncus arteriosus, USG prenatalne, wrodzona wada serca, zaburzenia rytmu serca, zapadalność, zespół delecji 22q11.2, zespół niedorozwoju lewego serca - Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie zastawki płucnej – Patofizjologia i mechanizm
Zwężenie zastawki płucnej (pulmonary valve stenosis) to wrodzona wada serca charakteryzująca się ograniczeniem przepływu krwi z prawej komory do tętnic płucnych, spowodowanym zwężeniem na poziomie zastawki, podzastawkowym lub nadzastawkowym. Najczęstszym typem jest zastawkowe zwężenie, gdzie dochodzi do zwłóknienia, pogrubienia i fuzji spoideł płatków zastawki, co prowadzi do kopułowatego kształtu i ograniczenia otworu zastawki, który może mieć średnicę od kilku milimetrów. Patologicznie obserwuje się przerost mięśnia prawej komory proporcjonalny do stopnia zwężenia, a także rozszerzenie pnia płucnego, niezależne od nasilenia stenozowania. Klinicznie istotne zwężenie powoduje wzrost gradientu ciśnienia ponad 50 mmHg, co prowadzi do przeciążenia ciśnieniowego prawej komory, dysfunkcji rozkurczowej, a w zaawansowanych przypadkach także skurczowej i niewydolności serca. U noworodków z krytycznym zwężeniem może wystąpić konieczność podania prostaglandyny w celu utrzymania drożności przewodu tętniczego i zapewnienia przepływu krwi do płuc.
arytmia, atrezja zastawki trójdzielnej, bakteryjne zapalenie wsierdzia, choroba reumatyczna serca, droga odpływu prawej komory, dysfunkcja rozkurczowa, dysfunkcja skurczowa, dysplastyczna zastawka płucna, dysplazja zastawki płucnej, echokardiografia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, niedomykalność zastawki płucnej, niewydolność serca, przerost prawej komory, przewód tętniczy, rezonans magnetyczny serca, tetralogia Fallota, tomografia komputerowa serca, transpozycja wielkich naczyń, walwuloplastyka balonowa, walwulotomia balonowa, wrodzona wada serca, wymiana zastawki płucnej, zespół Noonana, zespół rakowiaka, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawki płucnej – Leczenie
Choroba zastawki płucnej obejmuje spektrum patologii wpływających na funkcję zastawki regulującej przepływ krwi z prawej komory do tętnic płucnych. Leczenie jest zindywidualizowane i zależy od stopnia zwężenia lub niedomykalności, wieku pacjenta oraz obecności objawów. W łagodnych przypadkach stosuje się leczenie zachowawcze z monitorowaniem echokardiograficznym i farmakoterapią obejmującą diuretyki, beta-blokery, antykoagulanty oraz leki przeciwarytmiczne. Balonowa walwuloplastyka pozostaje złotym standardem w leczeniu umiarkowanego i ciężkiego zwężenia zastawki płucnej, z wysoką skutecznością (~90%) i niską śmiertelnością (0,24%). Wskazania do zabiegu obejmują gradient dopplerowski ≥60 mmHg u bezobjawowych oraz ≥50 mmHg u objawowych pacjentów. Długoterminowo obserwuje się ryzyko niedomykalności zastawki i nawrotu zwężenia u 5-10% dzieci w ciągu 10 lat.
antykoagulant, balonowa walwuloplastyka, beta-bloker, bioproteza, choroba zastawki płucnej, diuretyk, echokardiografia, elektrokardiografia, endocarditis, homograft, infekcyjne zapalenie wsierdzia, krążenie pozaustrojowe, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, niedomykalność zastawki, niedomykalność zastawki płucnej, pracownia hemodynamiki, próba wysiłkowa, procedura Ozaki, prostaglandyna, przezcewnikowa wymiana zastawki płucnej, stenoza płucna, stenoza zastawki płucnej, sternotomia, tetralogia Fallota, walwotomia, zastawka biologiczna, zastawka mechaniczna, zastawka Melody, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Curacne 5 mg 5 mg
Izotretynoina zawarta w leku Curacne 5 mg jest silnie teratogenna i bezwzględnie przeciwwskazana w okresie ciąży ze względu na wysokie ryzyko poważnych wad rozwojowych płodu, takich jak wady ośrodkowego układu nerwowego (wodogłowie, małogłowie), zniekształcenia twarzoczaszki (rozszczep podniebienia), anomalie narządu słuchu i wzroku, wady sercowo-naczyniowe (tetralogia Fallota, przełożenie wielkich naczyń) oraz zaburzenia gruczołów dokrewnych. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii lub w ciągu miesiąca po jej zakończeniu, leczenie należy natychmiast przerwać, a pacjentkę skierować na pilną konsultację teratologiczną i szczegółową ocenę stanu płodu. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję – co najmniej jedną wysoce skuteczną metodę niezależną od użytkownika lub dwie metody zależne od użytkownika – przez minimum 1 miesiąc przed, w trakcie oraz 1 miesiąc po zakończeniu terapii izotretynoiną.
grasica, gruczoły dokrewne, izotretynoina, małogłowie, małoocze, móżdżek, narząd słuchu, narząd wzroku, ośrodkowy układ nerwowy, plemniki, poronienie samoistne, przełożenie wielkich naczyń, przewód słuchowy, przytarczyce, rozszczep podniebienia, ruchliwość plemników, teratologia, tetralogia Fallota, twarzoczaszka, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie przegrody, wady rozwojowe płodu, wodogłowie, zarodek, związek lipofilny - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawki płucnej – Epidemiologia
Choroba zastawki płucnej, głównie o podłożu wrodzonym, jest rzadkim schorzeniem w populacji dorosłych, z izolowanym zwężeniem zastawki płucnej stanowiącym 7-12% wszystkich wrodzonych wad serca i występującym u około 1 na 1500 żywych urodzeń. Stenoza zastawki płucnej nie wykazuje predylekcji płciowej (stosunek M:K 1:1) i jest diagnozowana w różnym wieku w zależności od nasilenia niedrożności, od noworodków do dzieci z bezobjawowymi szmerami. Niedomykalność zastawki płucnej (PR) ma bimodalny rozkład wiekowy, z pierwszym szczytem u młodych pacjentów z wadami wrodzonymi lub po operacjach korekcyjnych, a drugim u osób w wieku 50-60 lat z nadciśnieniem płucnym. Umiarkowana PR dotyczy 0,11% dorosłych, z dominującą etiologią nadciśnienia płucnego (77% przypadków), natomiast ciężka PR ma podłoże wrodzone lub jatrogenne w 52% i nadciśnienie płucne w 39% przypadków.
choroba reumatyczna serca, choroba zastawki płucnej, kardiomiopatia przerostowa, mutacja PTPN11, nadciśnienie płucne, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedomykalność zastawki płucnej, przerost prawej komory, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stenoza zastawki płucnej, tetralogia Fallota, wrodzona wada serca, zator płucny, zespół Noonana, zespół Williamsa, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon chorób i schorzeń
Tetralogia fallota – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Tetralogia Fallota (ToF) to wrodzona wada serca obejmująca zwężenie drogi odpływu prawej komory, ubytek przegrody międzykomorowej, przerost prawej komory oraz przemieszczenie aorty. Ocena rokowania po korekcji chirurgicznej (rTOF) jest wyzwaniem klinicznym, jednak zastosowanie rezonansu magnetycznego serca (CMR) wraz z algorytmami uczenia maszynowego (ML) i głębokiego uczenia (DL) umożliwia precyzyjniejsze prognozowanie. W badaniu z 10-letnim okresem obserwacji, u 23 pacjentów odnotowano zdarzenia końcowe takie jak śmierć, zatrzymanie krążenia czy częstoskurcz komorowy. Parametry prognostyczne uzyskane dzięki DL, takie jak średnia powierzchnia prawego przedsionka (HR 1,11/cm, p=0,003) oraz odkształcenie prawej komory w osi długiej (HR 0,80/%, p=0,009), wykazały istotne znaczenie rokownicze. Złożony wskaźnik łączący powiększenie prawego przedsionka i obniżoną funkcję podłużną prawej komory pozwolił zidentyfikować pacjentów z podwyższonym ryzykiem (HR 2,1/jednostkę, p=0,007).
algorytm uczenia maszynowego, częstoskurcz komorowy, głębokie uczenie, interwencja terapeutyczna, kardiologia dziecięca, korekcja chirurgiczna, medycyna spersonalizowana, model prognostyczny, monitorowanie hemodynamiczne, ocena kliniczna, prawy przedsionek, przerost prawej komory, rezonans magnetyczny serca, stratyfikacja ryzyka, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzykomorowej, wrodzona wada serca, zatrzymanie krążenia, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zwężenie drogi odpływu prawej komory - Leksykon chorób i schorzeń
Atrezja płucna – Diagnostyka i diagnoza
Atrezja płucna to wrodzona wada serca charakteryzująca się całkowitym brakiem drożności zastawki płucnej, co uniemożliwia przepływ krwi z prawej komory do tętnicy płucnej. Diagnostyka może być przeprowadzona prenatalnie, głównie w II trymestrze (18-22 tydzień) za pomocą echokardiografii płodowej, w tym technik 3D/STIC, które pozwalają na ocenę struktury serca, obecności hipoplazji prawej komory, braku przepływu przez zastawkę oraz odwrócenia przepływu przez przewód tętniczy. Po urodzeniu rozpoznanie opiera się na objawach klinicznych, takich jak sinica i niska saturacja tlenem (pulsoksymetria), oraz badaniach obrazowych: echokardiogramie, RTG klatki piersiowej, EKG i cewnikowaniu serca, które umożliwiają ocenę anatomii, funkcji prawej komory, obecności VSD, PDA oraz krążenia obocznego (MAPCAs). W diagnostyce stosuje się także wskaźnik McGoon do oceny proporcji tętnic płucnych względem aorty zstępującej, co ma znaczenie prognostyczne i terapeutyczne.
atrezja płucna, badanie ultrasonograficzne ciąży, cewnikowanie serca, defekt przegrody międzykomorowej, echo płodowe, echokardiografia płodowa, echokardiografia trójwymiarowa, echokardiogram, elektrokardiogram, hipoplazja prawej komory, krążenie oboczne aortalno-płucne, prostaglandyna E1, przewód tętniczy, pulsoksymetria, rezonans magnetyczny serca, rtg klatki piersiowej, sinica, tętnica płucna, tetralogia Fallota, tomografia komputerowa serca, wrodzona wada serca, zastawka płucna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Paracetamol Accord 10 mg/ml
Fingolimod (Fingolimod SUN, 0,5 mg, kapsułki twarde) jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji, a także bezwzględnie w okresie ciąży i laktacji. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać test ciążowy i uzyskać wynik negatywny oraz szczegółowo omówić z pacjentką ryzyko teratogenne i konieczność stosowania antykoncepcji przez cały okres leczenia oraz przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co wynika z czasu eliminacji leku. W przypadku planowania ciąży zaleca się przerwanie terapii co najmniej 2 miesiące przed poczęciem, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu choroby podstawowej. Fingolimod wykazuje działanie teratogenne, zwiększając dwukrotnie ryzyko ciężkich wad wrodzonych (2-3% wg EUROCAT), w tym wrodzonych chorób serca (np. ubytki przegrody międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, tetralogia Fallota), anomalii nerek oraz układu mięśniowo-szkieletowego, co jest związane z wpływem na receptor fosforanu sfingozyny 1 i proces angiogenezy w embriogenezie.
anomalia rozwojowa nerek, anomalia rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, antykoncepcja, działanie teratogenne, embriogeneza, fingolimod, przegroda międzykomorowa, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, ultrasonografia płodu, wada nerek, wada przegrody komorowej, wada wrodzona, wiek rozrodczy, wrodzona choroba serca, zaburzenie rozwoju kości - Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Zapobieganie i profilaktyka
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BBB) jest poważnym zaburzeniem przewodnictwa sercowego, którego profilaktyka opiera się na utrzymaniu zdrowego stylu życia oraz skutecznym zarządzaniu chorobami współistniejącymi. Zalecenia obejmują regularną aktywność fizyczną (minimum 30 minut ćwiczeń aerobowych 5 razy w tygodniu), dietę kardioprotekcyjną, kontrolę masy ciała, poziomu cholesterolu, zaprzestanie palenia oraz ograniczenie alkoholu. Kluczowe jest także monitorowanie i leczenie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, hiperlipidemii oraz choroby wieńcowej, które znacząco wpływają na ryzyko rozwoju BBB. Regularne badania EKG i ocena funkcji serca, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, umożliwiają wczesne wykrycie zaburzeń przewodzenia.
antagonista receptora mineralokortykoidowego, badanie EKG, beta-bloker, blok gałęzi pęczka Hisa, blok gałęzi przedsionkowo-komorowych, blok lewej odnogi pęczka Hisa, bloker receptora angiotensyny, choroba wieńcowa, cukrzyca, dieta kardioprotekcyjna, dysfunkcja lewej komory, glikemia, hiperlipidemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor kotransportera sodowo-glukozowego 2, kardiomiopatia rozstrzeniowa, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową, remodeling serca, stymulacja dwukomorowa, terapia resynchronizująca serca, tetralogia Fallota, włóknienie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Tetralogia fallota – Diagnostyka i diagnoza
Tetralogia Fallota (TOF) stanowi 5-7% wszystkich wrodzonych wad serca i jest najczęstszą siniczą wadą wrodzoną. Diagnostyka może być przeprowadzona prenatalnie (około 50% przypadków) za pomocą ultrasonografii i echokardiografii płodowej, co umożliwia planowanie porodu i wczesne leczenie. Po urodzeniu rozpoznanie opiera się na objawach klinicznych takich jak sinica, szmer serca, epizody hipercjanotyczne oraz tachypnoe. Diagnostyka obrazowa obejmuje pulsoksymetrię (screening noworodkowy), echokardiografię (złoty standard), EKG, RTG klatki piersiowej, test hiperoxygenacji, a także zaawansowane metody jak cewnikowanie serca, rezonans magnetyczny (CMR) i tomografia komputerowa (CCT). Badania genetyczne są wskazane ze względu na częste współistnienie zespołów genetycznych (np. zespół DiGeorge’a, delecja 22q11.2). Kompleksowa ocena obejmuje m.in. anatomię i funkcję zastawek, wielkość i morfologię komór, drogi odpływu prawej komory oraz układ naczyń płucnych i aorty.
atrezja płucna, badanie echokardiograficzne, cewnikowanie serca, diagnostyka prenatalna, elektrokardiogram, grasica, kardiologia płodowa, krążenie oboczne aortalno-płucne, niedomykalność zastawki płucnej, próba wysiłkowa, przerost prawej komory, pulsoksymetria, rezonans magnetyczny serca, sinica, sinicza wrodzona wada serca, szmer serca, tachypnoe, tet spells, tetralogia Fallota, tomografia komputerowa serca, trisomia 21, ubytek przegrody międzykomorowej, zespół Alagille’a, zespół DiGeorge’a, zespół Downa, zwężenie drogi odpływu prawej komory - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba serca wrodzona – Patofizjologia i mechanizm
Wrodzona choroba serca (CHD) jest wynikiem złożonych nieprawidłowości genetycznych i środowiskowych wpływających na rozwój serca i dużych naczyń. Około 10-30% przypadków CHD ma podłoże mutacyjne, obejmujące defekty w genach kodujących czynniki transkrypcyjne (np. rodzina T-box), szlaki sygnalizacyjne (Notch) oraz białka strukturalne serca. Epigenetyczne mechanizmy, takie jak metylacja DNA, modyfikacje histonów (np. rola HDAC3 i Ezh2) oraz mikroRNA, odgrywają kluczową rolę w regulacji ekspresji genów podczas rozwoju embrionalnego serca. Patofizjologia CHD często obejmuje przecieki lewo-prawe (np. ASD, VSD, PDA), prowadzące do przeciążenia objętościowego lewej komory i nadciśnienia płucnego, które w zaawansowanych stadiach może skutkować zespołem Eisenmengera. Wrodzone wady takie jak Tetralogia Fallota, przełożenie wielkich naczyń (TGA) czy dwuujściowa prawa komora (DORV) charakteryzują się specyficznymi zaburzeniami hemodynamicznymi i mieszaniem krwi, co prowadzi do hipoksemii i cyanozy. Ponadto, czynniki środowiskowe, takie jak cukrzyca matki (z 5-krotnie zwiększonym ryzykiem CHD), infekcje, niedobory witamin i teratogeny, również przyczyniają się do rozwoju CHD.
arytmia przedsionkowa, choroba serca wrodzona, czynnik transkrypcyjny, deacetylaza histonowa, dwuujściowa prawa komora, heterotaksja, kardiomiopatia rozstrzeniowa, krążenie płucne, metylacja DNA, migotanie przedsionków, mikroRNA, modyfikacja histonów, mutacja genetyczna, nadciśnienie płucne, niekodujące RNA, palce pałeczkowate, policytemia, przeciążenie objętościowe, przeciek lewo-prawy, przełożenie wielkich naczyń, przetrwały przewód tętniczy, sygnalizacja komórkowa, szlak sygnałowy Notch, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, zaburzenia ze spektrum autyzmu, zastawka serca, zastoinowa niewydolność serca, zespół Eisenmengera - Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie zastawki płucnej – Diagnostyka i diagnoza
Zwężenie zastawki płucnej to wada serca charakteryzująca się utrudnionym przepływem krwi z prawej komory do tętnicy płucnej, diagnozowana przede wszystkim na podstawie badania fizykalnego (szmer wyrzutowy skurczowy w II lewym międzyżebrzu) oraz echokardiografii doplerowskiej. Klasyfikacja ciężkości zwężenia opiera się na gradiencie ciśnień przez zastawkę: łagodne (≤36 mmHg), umiarkowane (36-64 mmHg) i ciężkie (≥64 mmHg). Echokardiografia pozwala na ocenę lokalizacji zwężenia (zastawkowe, podzastawkowe, nadzastawkowe), morfologii zastawki, funkcji prawej komory oraz obecności towarzyszących wad serca. Diagnostyka uzupełniająca obejmuje EKG (przerost prawej komory, blok prawej odnogi pęczka Hisa, arytmie), RTG klatki piersiowej (kardiomegalia, zmiany w tętnicy płucnej), rezonans magnetyczny serca (CMR) oraz tomografię komputerową (CCT) dla dokładnej oceny anatomii i funkcji serca.
arytmia, badanie doplerowskie, blok prawej odnogi pęczka Hisa, cewnikowanie serca, dysplastyczna zastawka płucna, echokardiografia, echokardiografia doplerowska, echokardiografia płodowa, elektrokardiogram, gradient ciśnień, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiomegalia, niedomykalność zastawki płucnej, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niewydolność prawokomorowa, próba wysiłkowa, przerost prawej komory, przetrwały otwór owalny, pulsoksymetria, rezonans magnetyczny serca, rtg klatki piersiowej, szmer sercowy, szmer wyrzutowy skurczowy, tetralogia Fallota, tomografia komputerowa serca, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, walwuloplastyka balonowa, zaburzenie rytmu serca, zespół Noonana, zwężenie nadzastawkowe, zwężenie podzastawkowe, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fingolimod Richter 0,5 mg
Fingolimod, substancja czynna leku Fingolimod Richter 0,5 mg, wykazuje istotne działanie teratogenne i jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest uzyskanie negatywnego wyniku testu ciążowego oraz zapewnienie stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia i przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co odpowiada okresowi eliminacji leku z organizmu. Stosowanie fingolimodu w ciąży wiąże się z dwukrotnym wzrostem ryzyka ciężkich wad wrodzonych (w populacji ogólnej odsetek wynosi 2-3%), w tym wrodzonych chorób serca (np. ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, tetralogia Fallota), anomalii nerek oraz układu mięśniowo-szkieletowego. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, lek należy natychmiast odstawić i przeprowadzić badania ultrasonograficzne w celu oceny wad rozwojowych płodu.
anomalia rozwojowa nerek, anomalia rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, eliminacja fingolimodu, fingolimod, nawrót choroby, osłabienie płodności, przenikanie do mleka, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, ryzyko dla płodu, test ciążowy, tetralogia Fallota, toksyczność reprodukcyjna, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, utrata płodu, wada przegrody komorowej, wady wrodzone, wrodzona choroba serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Asicor 1 mg/ml
Milrinon, będący inhibitorem fosfodiesterazy typu III, wykazuje działanie inotropowe dodatnie oraz efekt rozszerzający naczynia krwionośne, co przekłada się na poprawę hemodynamiki u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca. Lek zwiększa pojemność minutową serca, obniża ciśnienie zaklinowania w naczyniach włosowatych płuc oraz zmniejsza obwodowy opór naczyniowy, przy minimalnym wpływie na częstość akcji serca i zużycie tlenu przez mięsień sercowy. Milrinon poprawia również relaksację mięśnia lewej komory w fazie rozkurczu, co jest istotne w terapii niewydolności serca. Jego profil farmakodynamiczny różni się od glikozydów nasercowych, amin katecholowych oraz inhibitorów ACE, a działanie elektrofizjologiczne ogranicza się do nieznacznego przyspieszenia przewodzenia w węźle przedsionkowo-komorowym.
amina katecholowa, choroba serca, działanie chronotropowe, działanie inotropowe dodatnie, glikozyd naparstnicy, glikozyd nasercowy, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor fosfodiesterazy typu III, inhibitor konwertazy angiotensyny, klasyfikacja NYHA, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, obwodowy opór naczyniowy, operacja Fontana, pojemność minutowa serca, relaksacja mięśnia sercowego, rozszerzenie naczyń krwionośnych, skurcz mięśnia sercowego, tetralogia Fallota, tlenek azotu, węzeł przedsionkowo-komorowy, wstrząs septyczny, zastoinowa niewydolność serca, zespół małego rzutu serca, zużycie tlenu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Axotret 20 mg
Izotretynoina (Axotret) jest silnym teratogenem, którego stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczególnej ostrożności. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży ze względu na wysokie ryzyko ciężkich wad wrodzonych płodu, takich jak wady ośrodkowego układu nerwowego (wodogłowie, małogłowie), twarzoczaszki (rozszczep podniebienia), narządu słuchu (brak ucha zewnętrznego), wzroku (małoocze), układu sercowo-naczyniowego (tetralogia Fallota, przełożenie wielkich naczyń) oraz gruczołów dokrewnych (nieprawidłowości grasicy i przytarczyc). Ponadto, stosowanie izotretynoiny w ciąży zwiększa ryzyko poronień samoistnych. Pacjentki muszą być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji przez cały okres terapii oraz przez 1 miesiąc po jej zakończeniu, a także o konieczności natychmiastowego zgłoszenia lekarzowi podejrzenia ciąży.
defekt przegrody, działanie teratogenne, izotretynoina, izotretynoina w ciąży, małogłowie, małoocze, poronienie samoistne, przełożenie wielkich naczyń, przenikanie do mleka kobiecego, rozszczep podniebienia, skuteczna antykoncepcja, teratogen, teratologia, tetralogia Fallota, wady narządu wzroku, wady ośrodkowego układu nerwowego, wady rozwojowe, wady twarzoczaszki, wady układu sercowo-naczyniowego, wady wrodzone płodu, wodogłowie, zniekształcenia móżdżku, zniekształcenie twarzy, związek lipofilny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Milrinone Zentiva 1 mg/ml
Milrinon, będący inhibitorem fosfodiesterazy typu III (kod ATC: C01CE02), wykazuje efekt inotropowy dodatni oraz działanie wazodylatacyjne poprzez selektywne hamowanie PDE3 w mięśniu sercowym i ścianie naczyń. Mechanizm ten prowadzi do wzrostu wewnątrzkomórkowego stężenia Ca²⁺ w miocytach, co zwiększa siłę skurczu serca, oraz do spadku Ca²⁺ w mięśniach gładkich naczyń, powodując ich rozkurcz. Klinicznie milrinon poprawia hemodynamikę u pacjentów z niewydolnością serca, zwiększając wskaźnik sercowy, zmniejszając ciśnienie w naczyniach włosowatych płuc i obwodowy opór naczyniowy, przy umiarkowanym wzroście częstości rytmu serca (3-10%) i obniżeniu średniego ciśnienia tętniczego o 5-17%. Efekty te pojawiają się szybko, w ciągu 5-15 minut od podania, a maksymalny efekt terapeutyczny obserwuje się przy stężeniach milrinonu w osoczu 150-250 ng/ml.
ciśnienie napełniania serca, ciśnienie tętnicze, efekt inotropowy dodatni, funkcja rozkurczowa, glikozyd naparstnicy, inhibitor fosfodiesterazy, katecholamina, kurczliwość mięśnia sercowego, mięsień gładki naczyń, mięsień sercowy, miocyt, naczynia włosowate płuc, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, obwodowy opór naczyniowy, operacja Fontana, opór naczyniowy, pompa sodowo-potasowa, przepływ krwi, receptor beta-adrenergiczny, rozszerzanie naczyń krwionośnych, rytm serca, rzut serca, tetralogia Fallota, tlenek azotu, wlew dożylny, wskaźnik sercowy, wstrząs septyczny, zespół małego rzutu, zużycie tlenu - Leksykon chorób i schorzeń
Tetralogia fallota – Leczenie
Tetralogia Fallota (ToF) to najczęstsza sinicza wada wrodzona serca, wymagająca korekcji chirurgicznej czterech anatomicznych nieprawidłowości. W przypadku noworodków z ciężką sinicą stosuje się terapię pomostową, w tym infuzję prostaglandyny E1 (0,05-0,1 µg/kg/min) dla utrzymania drożności przewodu tętniczego, beta-blokery (np. propranolol) na napady hipoksemiczne, fenylefrynę w opornych przypadkach oraz morfinę dla zmniejszenia napadów. Paliatywne zabiegi, takie jak zespolenie systemowo-płucne, stentowanie przewodu tętniczego, balonowe poszerzenie zastawki płucnej czy stentowanie drogi odpływu prawej komory, przygotowują pacjentów do całkowitej korekcji, zwykle wykonywanej między 3 a 6 miesiącem życia. Operacja obejmuje zamknięcie ubytku przegrody międzykomorowej, poszerzenie drogi odpływu prawej komory oraz naprawę lub wymianę zastawki płucnej, z zastosowaniem różnych technik chirurgicznych, takich jak plastyka zastawki płucnej, łata przezzastawkowa (TAP) czy operacja Rastelliego.
ablacja prądem o częstotliwości radiowej, beta-bloker, echokardiografia, fenylefryna, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiologia interwencyjna, kardiowerter-defibrylator, łata przezzastawkowa, nagły zgon sercowy, napad hipoksemiczny, niedomykalność zastawki płucnej, operacja paliatywna, procedura hybrydowa, profilaktyka antybiotykowa, prostaglandyna E1, przezskórna wymiana zastawki płucnej, rezonans magnetyczny serca, sinicza wrodzona wada serca, stentowanie przewodu tętniczego, stymulator serca, tętnica wieńcowa, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzykomorowej, wymiana zastawki płucnej, zaburzenie rytmu serca, zastawka Melody, zespolenie systemowo-płucne - Leksykon chorób i schorzeń
Cyjanaza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Cyjanoza jest klinicznym objawem niedotlenienia tkanek, manifestującym się niebieskim lub szarawym zabarwieniem skóry i błon śluzowych, gdy stężenie odtlenowanej hemoglobiny przekracza 5 g/dl, co odpowiada saturacji tlenem ≤85% u pacjentów z prawidłową hemoglobiną. Wyróżnia się cyjanozę centralną, obejmującą błony śluzowe i całe ciało, będącą markerem poważnych zaburzeń układu oddechowego i sercowo-naczyniowego, oraz cyjanozę obwodową, dotyczącą kończyn i okolic ust, z prawidłową saturacją tętniczą, wynikającą ze zwiększonej ekstrakcji tlenu w tkankach. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, pulsoksymetrię, gazometrię krwi tętniczej, RTG klatki piersiowej, EKG, echokardiografię oraz badania laboratoryjne, w tym ocenę methemoglobiny. W przypadku podejrzenia wad wrodzonych serca wskazane są badania obrazowe, takie jak angiografia czy rezonans magnetyczny.
akrocyjanoza, antybiotyk, ARDS, astma, błękit metylenowy, ból w klatce piersiowej, bronchodilatator, choroba naczyń obwodowych, choroba Raynauda, choroba wysokogórska, cyjanoza centralna, cyjanoza obwodowa, duszność, echokardiografia, edukacja pacjenta, gazometria krwi tętniczej, hemoglobina, hipotermia, infekcja dróg oddechowych, kortykosteroid, lek moczopędny, lek rozszerzający naczynia, lek rozszerzający oskrzela, methemoglobinemia, nadciśnienie płucne, nalokson, niedociśnienie, niedotlenienie mózgu, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, obrzęk płuc, odtlenowana hemoglobina, palce pałeczkowate, POChP, pulsoksymetria, rtg klatki piersiowej, saturacja tlenem, sinicza wada serca, skurcz oskrzeli, sulfhemoglobinemia, tetralogia Fallota, tlenoterapia, wentylacja mechaniczna, wrodzona wada serca, zapalenie płuc, zatrucie tlenkiem węgla, zatrzymanie krążenia - Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Epidemiologia
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BBB) jest powszechną nieprawidłowością elektrokardiograficzną, której częstość występowania w populacji ogólnej wynosi około 1%. Blok prawej gałęzi (RBBB) występuje u 0,8% osób w wieku 50 lat, wzrastając do 11,3% u osób 80-letnich, natomiast blok lewej gałęzi (LBBB) dotyka 0,06-0,1% populacji, z częstością 200-1100 na 100 000 osób. LBBB jest rzadki u osób poniżej 50 roku życia (0,5%), ale jego częstość rośnie do 6-8% u pacjentów powyżej 50 lat i może sięgać 6-7% u osób powyżej 80 lat. Częstość występowania BBB jest wyższa u mężczyzn oraz u osób rasy białej (szczególnie w przypadku LBBB). Czynniki predysponujące obejmują wiek powyżej 60 lat, płeć męską, nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową, niewydolność serca, kardiomiopatię, przerost lewej komory oraz zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiperkaliemia. W około połowie przypadków etiologia BBB pozostaje nieznana.
blok gałęzi przedsionkowo-komorowych, blok lewej gałęzi, blok prawej gałęzi, choroba wieńcowa, dializoterapia, dysfunkcja komory, elektrokardiogram, gorączka reumatyczna, hiperkaliemia, kanał przedsionkowo-komorowy, kardiomegalia, kardiomiopatia rozstrzeniowa, lek przeciwarytmiczny, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niedomykalność zastawki płucnej, niewydolność serca, przegroda międzykomorowa, rezonans magnetyczny serca, tachykardia komorowa, tetralogia Fallota, układ przewodzący serca, wymiana zastawki serca, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia – Epidemiologia
Tachykardia, definiowana jako częstość rytmu serca powyżej 100 uderzeń na minutę, jest powszechnym zaburzeniem rytmu serca o zróżnicowanej epidemiologii zależnej od typu arytmii, wieku i chorób współistniejących. Częstoskurcze nadkomorowe (SVT) występują z częstością 2,25-2,29 na 1000 osób, z roczną zapadalnością około 35-36 na 100 000 osobo-lat, dotykając głównie kobiety (dwukrotnie wyższe ryzyko) oraz osoby powyżej 65. roku życia (pięciokrotnie wyższe ryzyko). Najczęstsze typy SVT to AVNRT (50-60% przypadków u dorosłych, średni wiek 32 lata), AVRT (około 30% u dorosłych, dominujący u dzieci z 75% udziałem) oraz AT (około 10%). W populacji pediatrycznej SVT występuje u 0,1-0,4%, z 50-60% pierwszych epizodów w pierwszym roku życia i wysokim odsetkiem spontanicznej remisji u niemowląt. Częstoskurcz komorowy (VT) jest główną przyczyną nagłej śmierci sercowej, odpowiadając za około 300 000 zgonów rocznie w USA, z częstością nagłej śmierci 53 na 100 000 osób. VT jest silnie powiązany z chorobą wieńcową i chorobami strukturalnymi serca, z częstością arytmii komorowych sięgającą 69 000 na 100 000 u pacjentów z chorobą wieńcową. Tachykardia zatokowa, w tym nieadekwatna tachykardia zatokowa (IST) z częstością ≥90 ud/min w 24h i ≥100 ud/min w spoczynku, występuje u 1,16% populacji i dotyka głównie młodych dorosłych, zwłaszcza kobiet. Zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej (POTS) dotyka 0,2-1,0% populacji, głównie młode kobiety (80%), z populacją w USA szacowaną na około 500 000 pacjentów, a liczba ta wzrosła dwukrotnie po pandemii COVID-19.
anomalia Ebsteina, arytmia przedsionkowa, arytmogenna kardiomiopatia prawej komory, choroba strukturalna serca, choroba wieńcowa, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz przedsionkowo-komorowy nawrotny, częstoskurcz przedsionkowy, kardiomiopatia indukowana tachykardią, kardiomiopatia tachyarytmiczna, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, nagła śmierć sercowa, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, nieadekwatna tachykardia zatokowa, niewydolność serca, ogniskowy częstoskurcz przedsionkowy, polimorficzny częstoskurcz komorowy, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, tachykardia zatokowa, tetralogia Fallota, wieloogniskowa tachykardia przedsionkowa, zespół Brugadów, zespół długiego QT, zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fingolimod Zentiva 0,5 mg
Fingolimod, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym nieużywających skutecznej antykoncepcji. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest uzyskanie negatywnego wyniku testu ciążowego oraz poinformowanie pacjentki o ryzyku teratogennym. Lekarz powinien podkreślić konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii i przez 2 miesiące po jej zakończeniu, co wynika z czasu eliminacji fingolimodu z organizmu (około 2 miesięcy). W przypadku planowania ciąży leczenie należy przerwać co najmniej 2 miesiące przed poczęciem, a pacjentka powinna być świadoma ryzyka nawrotu aktywności choroby po odstawieniu leku.
anomalia rozwojowa nerek, anomalia układu mięśniowo-szkieletowego, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, eliminacja leku, embriogeneza, fingolimod, metoda antykoncepcji, nawrót choroby, opieka prenatalna, osłabienie płodności, przetrwały pień tętniczy, receptor sfingozyno-1-fosforanu, ryzyko dla płodu, stwardnienie rozsiane, test ciążowy, tetralogia Fallota, toksyczność reprodukcyjna, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wada przegrody komorowej, wada wrodzona, wrodzona choroba serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fingolimod Bluefish 0,5 mg
Fingolimod Bluefish (fingolimod 0,5 mg w kapsułkach twardych) jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym nie stosujących skutecznej antykoncepcji ze względu na wysokie ryzyko teratogenne. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie testu ciążowego oraz szczegółowe poinformowanie pacjentki o ryzyku poważnych wad wrodzonych, w tym wad serca (ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, międzykomorowej, tetralogia Fallota), anomalii nerek i układu mięśniowo-szkieletowego. Stosowanie skutecznej antykoncepcji jest wymagane podczas leczenia oraz przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co wynika z okresu eliminacji leku. W przypadku planowania ciąży zaleca się przerwanie terapii co najmniej 2 miesiące przed poczęciem, a w przypadku nieplanowanej ciąży – natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie monitorowania rozwoju płodu za pomocą badań ultrasonograficznych.
anomalia rozwojowa nerek, anomalia rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, embriogeneza, fingolimod, kobieta w wieku rozrodczym, naczynie krwionośne, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, ryzyko dla płodu, stwardnienie rozsiane, teratogenność, test ciążowy, tetralogia Fallota, toksyczność fingolimodu, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wada przegrody komorowej, wada wrodzona, wrodzona choroba serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fingolimod SUN 0,5 mg
Fingolimod SUN (0,5 mg) jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji, ze względu na wysokie ryzyko teratogenności. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest potwierdzenie negatywnego wyniku testu ciążowego oraz zapewnienie stosowania skutecznej antykoncepcji przez cały okres leczenia i przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co wynika z około 2-miesięcznego okresu eliminacji leku z organizmu. W przypadku planowania ciąży, terapia fingolimodem powinna być przerwana co najmniej 2 miesiące przed planowanym zajściem w ciążę, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu choroby. Lekarz powinien stosować się do procedur zawartych w Pakiecie Informacji dla Lekarza, aby minimalizować ryzyko dla pacjentki i płodu.
angiogeneza, anomalia rozwojowa nerek, anomalia rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, badanie ultrasonograficzne, działanie niepożądane, eliminacja fingolimodu, embriogeneza, fingolimod, nawrót choroby, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, tetralogia Fallota, toksyczność fingolimodu, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, utrata płodu, wada przegrody komorowej, wady wrodzone płodu, wrodzona choroba serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fingolimod Pharmaselect 0,5 mg
Fingolimod, substancja czynna leku Fingolimod Pharmaselect 0,5 mg, jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym nie stosujących skutecznej antykoncepcji oraz w okresie ciąży i laktacji. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać test ciążowy z wynikiem negatywnym, a pacjentki muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co odpowiada okresowi eliminacji leku z organizmu. Stosowanie fingolimodu w ciąży wiąże się z dwukrotnie zwiększonym ryzykiem ciężkich wad wrodzonych (w populacji ogólnej ryzyko wynosi 2-3%), w tym wad serca (np. ubytek przegrody międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, tetralogia Fallota), anomalii nerek oraz układu mięśniowo-szkieletowego. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wykonanie badania ultrasonograficznego w celu oceny ewentualnych wad rozwojowych płodu.
anomalia rozwojowa nerek, anomalia rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, antykoncepcja, badanie przedkliniczne, badanie ultrasonograficzne, choroba podstawowa, działanie niepożądane, działanie teratogenne, embriogeneza, fingolimod, Fingolimod Pharmaselect, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, test ciążowy, tetralogia Fallota, toksyczność, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wada przegrody komorowej, wada rozwojowa, wady wrodzone, wrodzona choroba serca, zaburzenie płodności - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawki płucnej – Patofizjologia i mechanizm
Choroba zastawki płucnej obejmuje głównie wrodzone i nabyte zaburzenia funkcji zastawki między prawą komorą a tętnicą płucną, prowadzące do stenozy, niedomykalności, atrezji lub braku zastawki. Najczęstszą postacią jest stenoza zastawki płucnej, charakteryzująca się pogrubieniem, zespoleniem płatków i zwężeniem ujścia, co skutkuje przeciążeniem ciśnieniowym prawej komory, jej przerostem i potencjalną dysfunkcją rozkurczową oraz skurczową. Wartości hemodynamiczne, takie jak wzrost gradientu ciśnień przez zastawkę, korelują z ciężkością zwężenia. Niedomykalność zastawki płucnej, często wtórna do nadciśnienia płucnego lub wad wrodzonych (np. tetralogii Fallota), prowadzi do przeciążenia objętościowego prawej komory, jej powiększenia i zaburzeń rytmu, co może skutkować niewydolnością serca i zwiększonym ryzykiem nagłej śmierci sercowej.
arytmia, atrezja zastawki płucnej, choroba autoimmunologiczna, dysfunkcja rozkurczowa, dysfunkcja skurczowa, dysplazja zastawki płucnej, gorączka reumatyczna, infekcyjne zapalenie wsierdzia, nadciśnienie płucne, nagła śmierć sercowa, niedomykalność zastawki płucnej, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niewydolność nerek, niewydolność serca, otwór owalny, prawa komora serca, przeciążenie ciśnieniowe, przerost prawej komory, rozszerzenie prawej komory, sinica, stenoza zastawki płucnej, tachykardia komorowa, tętnica płucna, tętnicze nadciśnienie płucne, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, zaburzenie rytmu serca, zapalenie tętnicy Takayasu, zastawka płucna, zatrzymanie płynów, zespół Marfana, zespół Noonana, zespół rakowiaka - Leksykon chorób i schorzeń
Atrezja płucna z ubytkiem przegrody międzykomorowej – Diagnostyka i diagnoza
Atrezja płucna z ubytkiem przegrody międzykomorowej (PA-VSD) to złożona wrodzona wada serca charakteryzująca się całkowitą niedrożnością zastawki płucnej oraz obecnością ubytku przegrody międzykomorowej, umożliwiającego przepływ krwi między komorami. Diagnostyka prenatalna opiera się głównie na echokardiografii płodowej, wykrywającej wadę z dokładnością do 90%, oraz badaniach genetycznych, szczególnie w kierunku delecji 22q11. Po urodzeniu rozpoznanie opiera się na badaniu przedmiotowym (sinica, tachypnoe, szmer sercowy), pulsoksymetrii, EKG, RTG klatki piersiowej oraz echokardiografii, która pozostaje złotym standardem. Zaawansowane metody obrazowania, takie jak cewnikowanie serca, tomografia komputerowa (MDCT) i rezonans magnetyczny (MRI), umożliwiają szczegółową ocenę anatomii naczyń płucnych, obecności MAPCAs oraz planowanie leczenia. W diagnostyce stosuje się indeksy takie jak McGoon i Nakata (wartość prawidłowa NI: 330 ± 30 mm/m² powierzchni ciała) oraz stosunek Qp:Qs, które pomagają w ocenie rokowania i kwalifikacji do zabiegów chirurgicznych.
angiografia, atrezja płucna z nienaruszoną przegrodą międzykomorową, atrezja płucna z ubytkiem przegrody międzykomorowej, cewnikowanie serca, chirurg dziecięcy, delecja 22q11, echokardiografia płodowa, frakcja wyrzutowa, gradient ciśnień, kardiolog dziecięcy, niewydolność serca, prostaglandyna E1, przerost prawej komory, przewód tętniczy, pulsoksymetria, rezonans magnetyczny serca, sinica, tachypnoe, tetralogia Fallota, tomografia komputerowa serca, truncus arteriosus, ubytek przegrody międzykomorowej, wielorzędowa tomografia komputerowa, wrodzona wada serca, wspólny pień tętniczy, zastawka płucna - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół digeorge’a (delecja 22q11) – Leczenie
Zespół DiGeorge’a, spowodowany mikrodelecją 22q11, jest złożonym zaburzeniem genetycznym o szerokim spektrum klinicznym, wymagającym wielospecjalistycznego podejścia terapeutycznego. Kluczowe elementy leczenia obejmują korektę wad serca (np. tetralogia Fallota, przerwany łuk aorty), leczenie hipokalcemii z suplementacją wapnia (75-100 mg/kg/dobę elementarnego wapnia) i kalcytriolu, a także zarządzanie zaburzeniami immunologicznymi, w tym stosowanie przeszczepu grasicy (Rethymic) lub przeszczepu szpiku kostnego u pacjentów z całkowitym brakiem grasicy (cDGS). Profilaktyka infekcji, unikanie żywych szczepionek u pacjentów z ciężkim niedoborem odporności oraz regularne monitorowanie parametrów biochemicznych (wapń, magnez, PTH) są niezbędne dla optymalizacji opieki. Wczesna interwencja chirurgiczna i rehabilitacyjna (logopedia, fizjoterapia, terapia zajęciowa) znacząco poprawiają rokowanie i jakość życia.
ADHD, brak grasicy, choroba Gravesa, choroba Hashimoto, delecja 22q11, diagnostyka preimplantacyjna, gospodarka wapniowa, hipokalcemia, hipoparatyroidyzm, hormon wzrostu, immunoglobuliny, kalcytriol, kamień nerkowy, klozapina, lek przeciwdrgawkowy, małopłytkowość immunologiczna, niedoczynność przytarczyc, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, niewydolność podniebienno-gardłowa, parathormon, poradnictwo genetyczne, problemy z karmieniem, produkty krwiopochodne, profilaktyka antybiotykowa, przerwany łuk aorty, przeszczep grasicy, przeszczep szpiku kostnego, reumatoidalne zapalenie stawów, rozszczep podniebienia, schizofrenia, suplementacja wapnia, terapia logopedyczna, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzykomorowej, wada serca, wczesne rozpoznanie, zaburzenia odporności, zaburzenia rozwojowe, zaburzenia spektrum autyzmu, zespół DiGeorge’a, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon chorób i schorzeń
Podwójne ujście prawej komory – Etiologia i przyczyny
Podwójne ujście prawej komory (DORV) to wrodzona wada serca, w której zarówno aorta, jak i tętnica płucna odprowadzają krew z prawej komory, co prowadzi do nieprawidłowego krążenia krwi utlenowanej. Wada ta stanowi około 1-1,5% wszystkich wrodzonych wad serca, z częstością około 0,09/1000 żywych urodzeń. Patogeneza DORV wiąże się z zaburzeniami rozwojowymi grzebienia nerwowego i drugiego pola sercowego, a także mutacjami genetycznymi, m.in. w genie NPHP4, NKX2.5, GDF1 i CFC1. Delecje 22q11.2, trisomie 13, 18 oraz zespół CHARGE są często powiązane z DORV. Wada ta niemal zawsze współistnieje z ubytkiem przegrody międzykomorowej (VSD), który umożliwia przepływ krwi z lewej komory do aorty, a lokalizacja VSD (podaortalna, podpłucna, niezwiązana lub podwójna) determinuje typ DORV. Często występują także inne wady towarzyszące, takie jak koarktacja aorty, atrezja lub stenoza zastawki płucnej, przełożenie wielkich tętnic oraz wady poduszeczek wsierdziowych.
aorta, atrezja płucna, cukrzyca przedciążowa, dekstrokardia, delecja 22q11.2, DORV, drugie pole sercowe, FISH, grzebień nerwowy, koarktacja aorty, N-acetylocysteina, naprawa dwukomorowa, naprawa jednokomorowa, podwójne ujście prawej komory, przełożenie wielkich naczyń, reaktywne formy tlenu, stenoza zastawki płucnej, tętnica płucna, tetralogia Fallota, tomografia komputerowa serca, trisomia, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, ubytek przegrody przedsionkowo-komorowej, VEGF, wrodzona wada serca, wspólny pień tętniczy, zespół CHARGE, zespół DiGeorge’a, zespół Eisenmengera, zespół velocardiofacial - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fenoxa 0,5 mg
Fingolimod, substancja czynna Fenoxa (0,5 mg), jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym nie stosujących skutecznej antykoncepcji ze względu na wysokie ryzyko teratogenne. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest potwierdzenie negatywnego wyniku testu ciążowego oraz edukacja pacjentki o ryzyku dla płodu. Antykoncepcja powinna być stosowana nie tylko w trakcie leczenia, ale także przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co wynika z okresu eliminacji fingolimodu z organizmu. W przypadku planowania ciąży leczenie należy przerwać co najmniej 2 miesiące wcześniej, a pacjentkę należy poinformować o ryzyku nawrotu choroby po odstawieniu leku. W trakcie ciąży, jeśli dojdzie do ekspozycji na fingolimod, lek należy natychmiast odstawić, a pacjentkę poddać monitorowaniu ultrasonograficznemu ze względu na dwukrotnie zwiększone ryzyko ciężkich wad wrodzonych, takich jak wrodzone choroby serca (np. ubytek przegrody międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, tetralogia Fallota), anomalie nerek i układu mięśniowo-szkieletowego.
angiogeneza, anomalia rozwojowa nerek, anomalia rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, antykoncepcja, badanie przedkliniczne, badanie ultrasonograficzne, działanie niepożądane, eliminacja leku, embriogeneza, Fenoxa, fingolimod, nawrót choroby, Pakiet Informacji dla Lekarza, płodność, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, test ciążowy, tetralogia Fallota, toksyczność, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wada przegrody komorowej, wady wrodzone, wrodzona choroba serca, zdrowie reprodukcyjne - Leksykon chorób i schorzeń
Tetralogia fallota – Epidemiologia
Tetralogia Fallota (TF) jest najczęstszą siniczą wrodzoną wadą serca, stanowiącą 5-10% wszystkich CHD, z częstością występowania 3-6 na 10 000 żywych urodzeń (ok. 1 na 2 000-3 600). Występuje zróżnicowanie geograficzne, z wyższą częstością w Afryce Subsaharyjskiej (do 16,9% w Nigerii) i niższą w krajach zachodnich. Wada częściej dotyka mężczyzn, choć różnice płciowe są niewielkie. Większość przypadków jest sporadyczna, z ryzykiem wystąpienia u rodzeństwa 1-5%. TF często współistnieje z anomaliami pozasercowymi (15%) i zespołami genetycznymi, takimi jak zespół Downa, DiGeorge’a (delecja 22q11.2), Alagille’a, VACTERL czy CHARGE. Diagnostyka prenatalna i przesiewowa pulsoksymetria noworodków umożliwiają wczesne wykrycie wady.
anomalia pozasercowa, arytmia, badanie ultrasonograficzne, delecja 22q11.2, diagnostyka molekularna, dysfunkcja prawej komory, kardiolog dziecięcy, leczenie chirurgiczne, nietolerancja wysiłku, płodowy zespół alkoholowy, płodowy zespół hydantoinowy, pulsoksymetria, sinicza wrodzona wada serca, śmiertelność okołooperacyjna, tetralogia Fallota, wrodzona wada serca, wskaźnik umieralności, zespół Alagille’a, zespół CHARGE, zespół DiGeorge’a, zespół Downa, zespół VACTERL - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzone wady serca – Etiologia i przyczyny
Wrodzone wady serca (WWS) stanowią około 1% noworodków (8-9/1000 żywych urodzeń) i powstają w pierwszych 6-8 tygodniach ciąży na skutek nieprawidłowego rozwoju struktur serca. Etiologia jest w większości przypadków wieloczynnikowa, obejmująca interakcję czynników genetycznych (15-20% przypadków związanych z mutacjami genetycznymi lub aberracjami chromosomowymi, np. trisomia 21, 18, 13, zespół DiGeorge’a) oraz środowiskowych (cukrzyca matczyna, infekcje takie jak różyczka, ekspozycja na leki teratogenne, alkohol, tytoń). Dziedziczenie może mieć charakter autosomalnie dominujący z ryzykiem przekazania wady na poziomie 50%, a ryzyko wystąpienia WWS u kolejnego dziecka w rodzinie wynosi 1,5-5%. Najczęstsze wady to ubytek przegrody międzykomorowej (25%), ASD typu secundum (10%), przetrwały przewód tętniczy, tetralogia Fallota, koarktacja aorty i przełożenie wielkich naczyń. Wady dzieli się na sinicze i niesinicze w zależności od wpływu na saturację tlenem.
aberracja chromosomowa, cukrzyca przedciążowa, dziedziczenie wieloczynnikowe, echokardiografia płodowa, fenyloketonuria, infekcja wsierdzia, koarktacja aorty, lek przeciwpadaczkowy, mukopolisacharydoza, płodowy zespół alkoholowy, przełożenie wielkich naczyń, przetrwały przewód tętniczy, różyczka, stan przedrzucawkowy, tetralogia Fallota, toczeń rumieniowaty układowy, trisomia, trisomia 21, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wrodzona wada serca, zaburzenie rytmu serca, zespół Alagille’a, zespół Cri-du-chat, zespół DiGeorge’a, zespół Downa, zespół Ellis-van Creveld, zespół Holt-Oram, zespół Marfana, zespół Noonana, zespół Smith-Lemli-Opitz, zespół Turnera, zespół Williamsa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fingolimod Stada 0,5 mg
Fingolimod Stada (0,5 mg, kapsułki twarde) jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji, ze względu na wysokie ryzyko teratogenności. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie testu ciążowego z wynikiem negatywnym. Pacjentki muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres leczenia oraz przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co wynika z czasu eliminacji leku z organizmu. W przypadku planowania ciąży, leczenie fingolimodem należy przerwać co najmniej 2 miesiące przed zajściem w ciążę, z uwagi na ryzyko nawrotu aktywności choroby po odstawieniu. Stosowanie leku w ciąży wiąże się z dwukrotnie zwiększonym ryzykiem poważnych wad wrodzonych, w tym wad serca (np. ubytki przegrody międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, tetralogia Fallota), zaburzeń nerek oraz układu mięśniowo-szkieletowego.
badanie ultrasonograficzne, działanie niepożądane, embriogeneza, fingolimod, nawrót choroby, przetrwały pień tętniczy, receptor sfingozyno-1-fosforanu, skuteczna antykoncepcja, test ciążowy, tetralogia Fallota, toksyczność fingolimodu, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wada wrodzona, wada wrodzona serca, zaburzenie nerek, zaburzenie układu mięśniowo-szkieletowego - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawki płucnej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba zastawki płucnej obejmuje stenozy, niedomykalności oraz atrezję, zróżnicowane pod względem rokowania zależnego od typu, nasilenia, wieku diagnozy i leczenia. Stenoza zastawki płucnej (PS) wiąże się z niemal pięciokrotnie wyższym ryzykiem śmiertelności, szczególnie u pacjentów diagnozowanych w pierwszym roku życia (HR 10,99). Po operacyjnej korekcji PS skumulowane przeżycie wynosi 94% po 20 latach i 91% po 40 latach, z niską częstością arytmii, choć u 25% pacjentów konieczne są ponowne interwencje. Ciężka niedomykalność zastawki płucnej (PR) pogarsza rokowanie w obecności dysfunkcji prawej komory, poszerzenia tętnicy płucnej i nadciśnienia płucnego (PH), które jest silnym predyktorem śmiertelności (HR 2,22; 95% CI 1,41-3,47; p=0,001). Wrodzona niedomykalność zwykle ma łagodny przebieg, natomiast atrezja płucna bez leczenia jest śmiertelna, choć po operacji większość dzieci dożywa wieku dorosłego z 1-rocznym przeżyciem 70-75% i 5-letnim 63-67%.
atrezja zastawki płucnej, choroba wieńcowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroba zastawki płucnej, dysfunkcja prawej komory, dysfunkcja skurczowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiolog dziecięcy, krążenie dwukomorowe, nadciśnienie płucne, nagła śmierć sercowa, niedomykalność zastawki płucnej, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niewydolność prawostronna serca, niewydolność zastawki, poszerzenie balonowe, przeciążenie objętościowe, przekrwienie wątroby, przerost prawej komory, stenoza zastawki płucnej, tetralogia Fallota, walwuloplastyka, wymiana zastawki mitralnej, wymiana zastawki płucnej - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wsierdzia – Epidemiologia
Zapalenie wsierdzia (IE) pozostaje chorobą o rosnącej częstości występowania, szczególnie w krajach rozwiniętych, gdzie częstość wynosi od 2,6 do 15 przypadków na 100 000 mieszkańców rocznie, z tendencją wzrostową w ostatnich dekadach. Mediana wieku pacjentów wzrosła do 58-69 lat, a ponad połowa chorych to osoby powyżej 50 roku życia. Wzrosła także liczba przypadków związanych z opieką zdrowotną, stanowiących obecnie 24-50% wszystkich zachorowań, co wiąże się z rosnącym zastosowaniem urządzeń wewnątrzsercowych i cewników dożylnych. W USA obserwuje się dodatkowo wzrost zapalenia wsierdzia u dożylnych użytkowników narkotyków, z częstością około 2 przypadków na 1000 osób w tej grupie. Dominującym patogenem stał się Staphylococcus aureus, odpowiadający za około 40% przypadków, co jest zmianą w stosunku do ery przedantybiotykowej, gdy dominowały paciorkowce z grupy viridans. Śmiertelność wewnątrzszpitalna wynosi 14-30%, a jednoroczna może sięgać 40%, z czynnikami ryzyka obejmującymi wiek, niewydolność serca, etiologię gronkowcową oraz powikłania wewnątrzsercowe.
cewnik dożylny, choroba naczyniowo-mózgowa, choroba reumatyczna serca, choroba zastawki aortalnej, chorobowość, defibrylator, dożylne używanie narkotyków, dwupłatkowa zastawka aortalna, hemodializa, immunosupresja, koarktacja aorty, lek immunosupresyjny, migotanie przedsionków, niedomykalność mitralna, niewydolność nerek, niewydolność serca, powikłanie zatorowe, przetrwały przewód tętniczy, przezcewnikowa implantacja zastawki aortalnej, śmiertelność, stymulator serca, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzykomorowej, wrodzona wada serca, wstrząs septyczny, wypadanie zastawki mitralnej, zapalenie wsierdzia, zwężenie aorty, zwężenie tętnicy płucnej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fingolimod Fresenius Kabi 0,5 mg
Fingolimod, substancja czynna leku Fingolimod Fresenius Kabi 0,5 mg, jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji, u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie testu ciążowego oraz poinformowanie pacjentki o ryzyku teratogenności, w tym dwukrotnie zwiększonym ryzyku poważnych wad wrodzonych (wrodzone choroby serca, anomalie nerek i układu mięśniowo-szkieletowego). Antykoncepcja powinna być stosowana przez cały okres leczenia oraz przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co wynika z czasu eliminacji leku i utrzymującego się ryzyka dla płodu. W przypadku planowania ciąży zaleca się przerwanie terapii co najmniej 2 miesiące przed poczęciem, z uwagi na możliwość nawrotu aktywności stwardnienia rozsianego i konieczność wdrożenia alternatywnego leczenia.
anomalia rozwojowa nerek, anomalia układu mięśniowo-szkieletowego, antykoncepcja, działanie niepożądane, embriogeneza, fingolimod, perinatologia, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, ryzyko dla płodu, stwardnienie rozsiane, teratogenność, test ciążowy, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wady wrodzone, wiek rozrodczy, wrodzona choroba serca - Leksykon substancji czynnych
Milrynon – Właściwości farmakodynamiczne
Milrynon, będący inhibitorem fosfodiesterazy III (PDE III), wykazuje działanie inotropowe dodatnie oraz rozszerzające naczynia krwionośne poprzez zwiększenie stężenia cAMP w kardiomiocytach i mięśniach gładkich naczyń. Mechanizm ten prowadzi do zwiększonej dostępności wapnia w mięśniu sercowym podczas skurczu oraz rozkurczu naczyń, bez wpływu na wrażliwość białek mięśniowych na wapń czy interakcji z receptorami beta-adrenergicznymi. Optymalne efekty farmakologiczne obserwuje się przy stężeniach milrynonu w osoczu 100-300 ng/ml, co przekłada się na poprawę parametrów hemodynamicznych, takich jak wzrost pojemności minutowej serca, obniżenie ciśnienia zaklinowania w naczyniach włosowatych płuc oraz zmniejszenie obwodowego oporu naczyniowego, przy minimalnych zmianach częstości rytmu serca i ciśnienia tętniczego. Dawkowanie w badaniach klinicznych obejmowało 12,5-125 µg/kg z szybkością 100 µg/s, a leczenie trwało do 5 dni, bez obserwacji tachyfilaksji i ze znaczną poprawą kliniczną pacjentów z niewydolnością serca, także w połączeniu z glikozydami naparstnicy.
Badania kliniczne potwierdziły skuteczność milrynonu w różnych populacjach, w tym u pacjentów z ostrą niewydolnością serca po zawale mięśnia sercowego, po zabiegach kardiochirurgicznych oraz u dzieci z zespołem niskiego rzutu po operacjach serca czy wstrząsem septycznym. W badaniach pediatrycznych stosowano dawki nasycające 50-75 µg/kg przez 30-60 minut, a następnie infuzję 0,25-0,75 µg/kg/min do 35 godzin, uzyskując poprawę rzutu serca i zmniejszenie oporu naczyniowego przy minimalnych efektach ubocznych. Mimo korzystnych wyników, dłuższe stosowanie u dzieci nie jest obecnie rekomendowane ze względu na ograniczone dane. Wskazania do stosowania milrynonu obejmują niewydolność serca z zaburzeniami kurczliwości i rozkurczu mięśnia sercowego, a także sytuacje wymagające poprawy hemodynamiki pooperacyjnej, z zachowaniem ostrożności w ostrym zawale mięśnia sercowego. Terapia milrynonem jest bezpieczna w skojarzeniu z glikozydami naparstnicy i nie nasila ich toksyczności.
choroba niedokrwienna serca, ciśnienie zaklinowania w naczyniach włosowatych płuc, dławica piersiowa, działanie inotropowe dodatnie, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, inhibitor fosfodiesterazy, kardiomiocyt, krążenie płucne, krążenie pozaustrojowe, lek sympatykomimetyczny, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, obwodowy opór naczyniowy, operacja Fontana, ostra niewydolność serca, PDE III, pojemność minutowa serca, pompa sodowo-potasowa, receptor adrenergiczny beta, rozkurcz mięśni gładkich naczyń, tachyfilaksja, tetralogia Fallota, tlenek azotu, układowy opór naczyniowy, wstrząs septyczny, zatrucie naparstnicą, zawał mięśnia sercowego, zespół niskiego rzutu, zużycie tlenu przez mięsień sercowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fingolimod Reddy 0,5 mg
Fingolimod w dawce 0,5 mg jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym nie stosujących skutecznej antykoncepcji, w ciąży oraz podczas karmienia piersią ze względu na udokumentowane ryzyko teratogenne i toksyczne działanie na płód i niemowlę. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać test ciążowy z wynikiem negatywnym oraz wdrożyć skuteczną antykoncepcję, która powinna być kontynuowana przez cały okres leczenia i minimum 2 miesiące po jego zakończeniu, co wynika z czasu eliminacji leku z organizmu. W przypadku planowania ciąży konieczne jest odstawienie fingolimodu co najmniej 2 miesiące przed próbą poczęcia, a pacjentka powinna być poinformowana o ryzyku nawrotu choroby po przerwaniu terapii. W trakcie ciąży lek należy natychmiast odstawić, a pacjentkę poddać szczegółowej ocenie ultrasonograficznej w celu monitorowania rozwoju płodu pod kątem wad wrodzonych, zwłaszcza wrodzonych wad serca (np. ubytki w przegrodzie międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, tetralogia Fallota), anomalii nerek oraz układu mięśniowo-szkieletowego.
angiogeneza, anomalia rozwojowa nerek, anomalia rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, badanie ultrasonograficzne, ciężkie działanie niepożądane, fingolimod, mechanizm teratogenny, nawrót choroby, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, ryzyko teratogenne, teratologia, tetralogia Fallota, toksyczność reprodukcyjna, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, utrata płodu, wada przegrody komorowej, wada wrodzona, wrodzona choroba serca - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół digeorge’a (delecja 22q11) – Etiologia i przyczyny
Zespół DiGeorge’a (delecja 22q11.2) jest genetycznym zaburzeniem spowodowanym mikrodelecją o wielkości około 3 Mb (u 85-90% pacjentów) obejmującą 30-40 genów, w tym kluczowy gen TBX1, odpowiedzialny za rozwój struktur pochodnych trzeciej i czwartej kieszonki gardłowej. Delecja powstaje najczęściej de novo (90% przypadków), a w 10% jest dziedziczona autosomalnie dominująco, co niesie 50% ryzyko przekazania mutacji potomstwu. Fenotyp zespołu obejmuje wady serca (49-83%), hipoplazję lub aplazję grasicy prowadzącą do niedoborów odporności komórkowej, hipoparatyroidyzm z hipokalcemią, charakterystyczne cechy dysmorficzne twarzy, rozszczep podniebienia oraz zaburzenia neurorozwojowe i psychiczne. Haploinsuficjencja TBX1 jest głównym mechanizmem patogenetycznym, a mutacje punktowe w tym genie mogą wywołać fenotyp zespołu nawet bez typowej delecji 22q11.2.
ADHD, dziedziczenie autosomalne dominujące, embriogeneza, hipokalcemia, hipoplazja grasicy, kieszonka gardłowa, komórki grzebienia nerwowego, łuk gardłowy, mikrodelecja chromosomu, niedobór odporności komórkowej, płodowy zespół alkoholowy, przerwany łuk aorty, rozszczep podniebienia, schizofrenia, tetralogia Fallota, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zespół CHARGE, zespół delecji 22q11.2, zespół DiGeorge’a, zespół Downa, zespół mikrodelecji, złożony niedobór odporności