Wpływ fingolimodu na płodność, ciążę i laktację

Fingolimod, substancja czynna produktu leczniczego Fingolimod Richter 0,5 mg w postaci kapsułek twardych, ma istotny wpływ na płodność, ciążę i laktację. Informacje te mają kluczowe znaczenie dla lekarzy prowadzących terapię tym lekiem u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę lub karmiących piersią.¹

Kobiety w wieku rozrodczym i wymogi dotyczące antykoncepcji

Fingolimod jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej metody antykoncepcji. Lekarz powinien przestrzegać następujących zaleceń przed rozpoczęciem terapii fingolimodem:²

• Uzyskać negatywny wynik testu ciążowego przed rozpoczęciem leczenia³
• Poinformować pacjentkę o poważnym ryzyku dla płodu związanym ze stosowaniem fingolimodu⁴
• Upewnić się, że pacjentka będzie stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia oraz przez 2 miesiące po jego zakończeniu⁵
• Postępować zgodnie z procedurami opisanymi w Pakiecie Informacji dla Lekarza⁶

Wymóg stosowania antykoncepcji przez 2 miesiące po zakończeniu leczenia wynika z czasu eliminacji fingolimodu z organizmu, który wynosi około 2 miesięcy.⁷

W przypadku przerwania leczenia fingolimodem z powodu planowania ciąży, lekarz powinien poinformować pacjentkę o możliwym nawrocie aktywności choroby podstawowej.⁸

Wpływ na ciążę i ryzyko teratogenne

Fingolimod jest przeciwwskazany do stosowania w okresie ciąży. Dane z doświadczeń klinicznych wskazują na znaczące ryzyko teratogenne związane z tym lekiem.⁹

Dane po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fingolimod do obrotu sugerują, że jego stosowanie w ciąży wiąże się z 2-krotnym zwiększeniem ryzyka wystąpienia ciężkich wad wrodzonych w porównaniu z populacją ogólną (gdzie odsetek występowania wad wrodzonych wynosi 2-3%).¹⁰

Najczęściej zgłaszane wady wrodzone związane ze stosowaniem fingolimodu obejmują:¹¹

• Wrodzone choroby serca, takie jak:
  • Ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej
  • Ubytek w przegrodzie międzykomorowej
  • Tetralogia Fallota

  ¹²

• Anomalie rozwojowe nerek¹³
• Anomalie rozwojowe układu mięśniowo-szkieletowego¹⁴

Badania na zwierzętach również wykazały toksyczny wpływ fingolimodu na reprodukcję, w tym:¹⁵

• Utratę płodu
• Wady narządów, szczególnie:
  • Przetrwały pień tętniczy
  • Wadę przegrody komorowej

Mechanizm teratogennego działania fingolimodu może być związany z faktem, że receptor fosforanu sfingozyny 1, na który działa fingolimod, uczestniczy w tworzeniu się naczyń podczas embriogenezy.¹⁶

Brak jest danych dotyczących wpływu fingolimodu na przebieg porodu.¹⁷

Postępowanie w przypadku planowania ciąży lub ciąży podczas terapii

Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności przestrzegania następujących zasad:¹⁸

1. Leczenie fingolimodem należy przerwać 2 miesiące przed planowaną ciążą¹⁹
2. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia, fingolimod należy natychmiast odstawić²⁰
3. Kobiecie ciężarnej należy udzielić porady medycznej dotyczącej ryzyka szkodliwego wpływu leku na płód²¹
4. Konieczne jest przeprowadzenie badań ultrasonograficznych w celu oceny potencjalnych wad rozwojowych płodu²²

Wpływ na karmienie piersią

Kobiety przyjmujące Fingolimod Richter nie powinny karmić piersią. Zakaz ten wynika z faktu, że fingolimod przenika do mleka leczonych zwierząt w okresie laktacji, co wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo przenikania do mleka kobiecego.²³

Przeciwwskazanie to jest podyktowane ryzykiem wystąpienia ciężkich działań niepożądanych fingolimodu u niemowląt karmionych piersią.²⁴

Wpływ na płodność

Dane pochodzące z badań przedklinicznych nie wykazują, aby stosowanie fingolimodu było związane ze zwiększonym ryzykiem osłabienia płodności. Nie ma zatem dowodów na negatywny wpływ leku na potencjał rozrodczy pacjentów.²⁵

Najważniejsze informacje dla lekarza dotyczące bezpieczeństwa reprodukcyjnego przy stosowaniu fingolimodu