Leki w grupie
„leki modyfikujące przebieg choroby w stwardnieniu rozsianym”

Leki modyfikujące przebieg choroby w stwardnieniu rozsianym (DMT – Disease Modifying Therapies) to grupa leków, których celem jest spowolnienie progresji stwardnienia rozsianego (SM) poprzez zmniejszenie częstości rzutów, ograniczenie powstawania nowych zmian demielinizacyjnych w OUN widocznych w badaniach obrazowych oraz spowolnienie narastania niepełnosprawności. Działają one poprzez modulowanie układu immunologicznego i ograniczenie procesów autoimmunologicznych, które prowadzą do uszkodzenia mieliny i aksonów w ośrodkowym układzie nerwowym.

Leki pierwszej linii obejmują preparaty interferonu beta (Avonex, Rebif, Betaferon, Extavia, Plegridy) oraz octan glatirameru (Copaxone, Remurel). Interferony beta działają immunomodulująco, zmniejszając aktywność prozapalnych cytokin i hamując aktywację limfocytów T. Octan glatirameru naśladuje strukturę białka zasadowego mieliny, co prowadzi do indukcji tolerancji immunologicznej. Do nowszych leków pierwszej linii należą: teryflunomid (Aubagio) hamujący proliferację aktywowanych limfocytów oraz fumaran dimetylu (Tecfidera) o działaniu przeciwzapalnym i neuroprotekcyjnym.

Leki drugiej linii stosowane są u pacjentów z agresywną postacią choroby lub w przypadku nieskuteczności leków pierwszej linii. Należą do nich: natalizumab (Tysabri) – przeciwciało monoklonalne blokujące migrację limfocytów do OUN, fingolimod (Gilenya) – modulator receptora sfingozyno-1-fosforanowego hamujący wyjście limfocytów z węzłów chłonnych, alemtuzumab (Lemtrada) – przeciwciało monoklonalne deplecjonujące limfocyty T i B, kladrybina (Mavenclad) – selektywnie redukująca limfocyty oraz okrelizumab (Ocrevus) – przeciwciało monoklonalne skierowane przeciwko limfocytom B CD20+.

Największą zaletą stosowania DMT jest zmniejszenie częstości i ciężkości rzutów choroby (o 30-70% w zależności od leku), spowolnienie progresji niepełnosprawności oraz ograniczenie aktywności choroby widocznej w badaniach MRI. Wczesne rozpoczęcie leczenia pozwala na zachowanie funkcji neurologicznych, dłuższą aktywność zawodową i lepszą jakość życia pacjentów.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem DMT obejmują ryzyko działań niepożądanych, które różnią się w zależności od leku. Do najpoważniejszych należą: reakcje w miejscu wstrzyknięcia i objawy grypopodobne (interferony, octan glatirameru), zaburzenia funkcji wątroby (teryflunomid, fumaran dimetylu), PML – postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (natalizumab), zaburzenia rytmu serca (fingolimod), choroby autoimmunologiczne (alemtuzumab), zwiększone ryzyko infekcji (większość leków immunosupresyjnych) oraz zwiększone ryzyko nowotworów (leki immunosupresyjne stosowane długoterminowo).

W zależności od mechanizmu działania, DMT można podzielić na leki immunomodulujące (interferony, octan glatirameru, fumaran dimetylu, teryflunomid), które modyfikują odpowiedź immunologiczną bez istotnego osłabienia funkcji układu odpornościowego, oraz leki immunosupresyjne (natalizumab, fingolimod, alemtuzumab, kladrybina, okrelizumab), które silniej hamują układ odpornościowy, oferując większą skuteczność, ale również wyższe ryzyko działań niepożądanych.

Najnowszą grupą DMT są leki doustne (fumaran dimetylu, teryflunomid, fingolimod, kladrybina), które oferują wygodniejszy sposób podawania w porównaniu z preparatami do iniekcji, potencjalnie zwiększając przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów.

Lista leków w tej grupie

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl