szybko postępująca postać rzutowo-remisyjna stwardnienia rozsianego o ciężkim przebiegu
Wskazanie

Szybko postępująca postać rzutowo-remisyjna stwardnienia rozsianego (SM) o ciężkim przebiegu stanowi szczególnie agresywną formę choroby demielinizacyjnej ośrodkowego układu nerwowego. Charakteryzuje się częstymi rzutami (nawet kilka w ciągu roku), z krótkim czasem remisji oraz szybką akumulacją niepełnosprawności. Pacjenci doświadczają gwałtownego pogorszenia funkcji neurologicznych, a zmiany widoczne w badaniach MRI są liczne, mogą być aktywne z kontrastem oraz szybko się powiększają.

W leczeniu tej postaci SM kluczowa jest natychmiastowa implementacja wysoko efektywnej terapii modyfikującej przebieg choroby. W Polsce stosuje się m.in. natalizumab (Tysabri), fingolimod (Gilenya), alemtuzumab (Lemtrada), kladrybinę (Mavenclad), okrelizumab (Ocrevus) oraz ofatumumab (Kesimpta). W przypadkach szczególnie agresywnych rozważa się również autologiczny przeszczep komórek macierzystych szpiku kostnego. Podczas ostrych rzutów standardem pozostaje podawanie wysokich dawek kortykosteroidów, najczęściej metyloprednizolonu.

Największe trudności w leczeniu szybko postępującej postaci SM o ciężkim przebiegu obejmują konieczność szybkiego podjęcia decyzji terapeutycznej przy jednoczesnym ważeniu ryzyka i korzyści intensywnego leczenia. Leki o wysokiej skuteczności wiążą się zazwyczaj z poważniejszymi działaniami niepożądanymi, w tym zwiększonym ryzykiem infekcji oportunistycznych (np. PML przy stosowaniu natalizumabu) czy zaburzeniami autoimmunologicznymi (przy terapii alemtuzumabem). Dodatkowym wyzwaniem jest odpowiednie monitorowanie aktywności choroby, by w przypadku nieskuteczności terapii szybko zmienić strategię leczenia.

Istotny problem stanowi również zapobieganie nieodwracalnym uszkodzeniom układu nerwowego, które mogą wystąpić mimo leczenia. Pacjenci z tą postacią choroby wymagają kompleksowej opieki wielospecjalistycznej obejmującej neurologa, fizjoterapeutę, psychologa oraz często innych specjalistów zależnie od dominujących objawów. Kluczowe jest także szybkie diagnozowanie i leczenie infekcji, które mogą prowokować rzuty choroby i pogarszać jej przebieg.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl