mutacja genu NOTCH1

Mutacje genu NOTCH1 odgrywają istotną rolę w patogenezie wielu nowotworów, szczególnie białaczek T-komórkowych, gdzie występują w około 50-60% przypadków ostrej białaczki limfoblastycznej T-komórkowej (T-ALL). Gen NOTCH1 koduje receptor transmembranowy uczestniczący w szlaku sygnałowym Notch, który reguluje kluczowe procesy komórkowe, w tym różnicowanie, proliferację i apoptozę.

Najczęstsze mutacje NOTCH1 występują w domenie HD (heterodimeryzacyjnej) oraz w regionie PEST, odpowiedzialnym za degradację białka. Mutacje w domenie HD prowadzą do konstytutywnej aktywacji szlaku Notch, podczas gdy mutacje w regionie PEST zwiększają stabilność aktywnej formy receptora. Oba typy mutacji skutkują nadmierną aktywacją szlaku sygnałowego Notch.

Poza T-ALL, mutacje NOTCH1 zidentyfikowano również w innych nowotworach, w tym w przewlekłej białaczce limfocytowej (CLL), gdzie wiążą się z lepszym rokowaniem, oraz w niektórych guzach litych, jak rak piersi czy płuca. W chorobach nienowotworowych mutacje tego genu występują w zespole Alagille’a oraz we wrodzonych wadach zastawki aortalnej.

Identyfikacja mutacji NOTCH1 ma znaczenie prognostyczne i terapeutyczne. W T-ALL mogą one wpływać na odpowiedź na leczenie glukokortykoidami, podczas gdy w CLL wiążą się z bardziej agresywnym przebiegiem choroby. Szlak Notch stanowi również cel dla nowych terapii, w tym inhibitorów gamma-sekretazy (GSI), które są testowane w badaniach klinicznych u pacjentów z nowotworami związanymi z dysregulacją NOTCH1.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl