antygeny leukocytarne
Antygeny leukocytarne to wyspecjalizowane struktury białkowe występujące na powierzchni białych krwinek (leukocytów) oraz innych komórek organizmu. Mają kluczowe znaczenie w funkcjonowaniu układu immunologicznego, szczególnie w rozpoznawaniu komórek własnych od obcych.
Główną grupę antygenów leukocytarnych stanowi układ HLA (Human Leukocyte Antigens), będący ludzkim odpowiednikiem głównego układu zgodności tkankowej (MHC – Major Histocompatibility Complex). Antygeny HLA dzielą się na klasy I (obecne na wszystkich komórkach jądrzastych) oraz klasy II (występujące głównie na komórkach prezentujących antygen, takich jak makrofagi czy komórki dendrytyczne).
Znaczenie kliniczne antygenów leukocytarnych jest szczególnie istotne w transplantologii, gdzie zgodność HLA między dawcą a biorcą znacząco wpływa na skuteczność przeszczepu i ryzyko odrzucenia. Odgrywają również ważną rolę w diagnostyce chorób autoimmunologicznych, gdyż niektóre haplotypy HLA są związane z podwyższonym ryzykiem rozwoju określonych schorzeń, jak np. HLA-B27 w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa.
W immunologii transfuzjologicznej antygeny leukocytarne mogą być przyczyną niepożądanych reakcji poprzetoczeniowych, takich jak gorączkowe niehemolityczne reakcje poprzetoczeniowe czy związane z przetoczeniem ostre uszkodzenie płuc (TRALI). Z tego powodu w przypadku niektórych pacjentów stosuje się składniki krwi ubogoleukocytarne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Język geograficzny – Etiologia i przyczyny
Język geograficzny (benign migratory glossitis) to przewlekły, nawracający stan zapalny jamy ustnej o nieznanej etiologii, charakteryzujący się utratą nabłonka brodawek nitkowatych na grzbiecie języka, co skutkuje powstawaniem nieregularnych, gładkich obszarów z białymi, ząbkowanymi brzegami. Występuje u około 1-3% populacji, z predyspozycją genetyczną potwierdzoną m.in. przez związek z antygenami HLA (HLA-DR5, HLA-DRW6, HLA-Cw6) oraz mutację w genie IL36RN. Często współwystępuje z łuszczycą (zwłaszcza krostkową), gdzie częstość wynosi około 9% w porównaniu do 2% w populacji ogólnej. Inne powiązane schorzenia to alergie, cukrzyca typu 1 (czterokrotnie wyższa częstość), celiakia (15% pozytywnych testów), zespół Reitera, zespół Downa oraz liszaj płaski. Czynniki środowiskowe, takie jak dieta (pikantne, kwaśne pokarmy, alkohol) oraz deficyty żywieniowe (witamina B6, B12, kwas foliowy, witamina D, cynk, żelazo) mogą nasilać objawy. Zmiany hormonalne, zwłaszcza u kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne i w ciąży, oraz czynniki psychologiczne (stres, niepokój) również wpływają na przebieg choroby.
alergiczny nieżyt nosa, antygeny leukocytarne, atopowe zapalenie skóry, brodawki nitkowate, celiakia, choroba zapalna, cukrzyca typu 1, czynniki genetyczne, czynniki hormonalne, doustne środki antykoncepcyjne, eozynofile, język geograficzny, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, kwas foliowy, leki przeciwnadciśnieniowe, liszaj płaski, łuszczyca jamy ustnej, łuszczyca krostkowa, niedobór cynku, niedobór witamin B, niedobory żywieniowe, reaktywne zapalenie stawów, refluks żołądkowy, układ zgodności tkankowej, zapalenie jamy ustnej, zespół Downa, zespół Reitera