mutacja c.985A>G
Mutacja c.985A>G (określana także jako c.985A>G w zapisie HTML) to specyficzna zmiana genetyczna polegająca na substytucji adeniny (A) na guaninę (G) w pozycji 985 sekwencji kodującej genu. Jest to klasyczny przykład mutacji punktowej typu zmiany sensu (missense).
Ta konkretna mutacja jest najczęściej kojarzona z genem ACADM, który koduje enzym dehydrogenazę acylo-CoA średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych. Zmiana c.985A>G powoduje substytucję aminokwasu lizyny na kwas glutaminowy w pozycji 329 białka (p.Lys329Glu lub K329E), co znacznie obniża aktywność enzymu.
Mutacja c.985A>G w genie ACADM jest najczęstszą przyczyną niedoboru dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCADD), zaburzenia oksydacji kwasów tłuszczowych dziedziczonego autosomalnie recesywnie. Stanowi ona około 90% wszystkich mutacji wykrywanych u pacjentów z MCADD w populacjach europejskich.
Niedobór MCAD manifestuje się klinicznie hipoglikemią hipoketotyczną, letargiem, wymiotami i encefalopatią, zwłaszcza podczas przedłużonego głodzenia lub choroby. W diagnostyce wykorzystuje się badania biochemiczne oraz analizę genetyczną, która pozwala na potwierdzenie obecności mutacji c.985A>G.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acyl-coa o łańcuchu średnim – Diagnostyka i diagnoza
Niedobór dehydrogenazy acyl-CoA o łańcuchu średnim (MCAD deficiency) to autosomalne recesywne zaburzenie metabolizmu kwasów tłuszczowych, z częstością występowania około 1:15 000-17 000 żywych urodzeń. Diagnostyka przesiewowa noworodków opiera się na spektrometrii masowej (MS/MS) wykrywającej podwyższone stężenia oktanoilokarnityny (C8), heksanoilokarnityny (C6), dekanoilokarnityny (C10) i decenoilokarnityny (C10:1), a także zwiększone stosunki C8/C2 i C8/C10. Pozytywny wynik wymaga dalszej diagnostyki biochemicznej (analiza acylokarnityn w osoczu, kwasów organicznych i acyloglicyn w moczu), najlepiej podczas epizodu dekompensacji metabolicznej, oraz potwierdzenia molekularnego poprzez sekwencjonowanie genu ACADM, ze szczególnym uwzględnieniem mutacji c.985A>G (p.Lys304Glu), obecnej u około 85% pacjentów europejskich. Alternatywnie, pomiar aktywności enzymu MCAD w leukocytach lub fibroblastach z użyciem fenylopropionyl-CoA jako substratu stanowi złoty standard diagnostyczny, zwłaszcza w przypadkach niejednoznacznych wyników genetycznych.
aktywność enzymu, amniocenteza, badanie nosicielstwa, badanie przesiewowe noworodków, biopsja kosmówki, dekompensacja metaboliczna, diagnostyka prenatalna, diagnostyka różnicowa, dziedziczenie autosomalne recesywne, encefalopatia, gen ACADM, heterozygota złożona, hipoglikemia hipoketotyczna, homozygota, kwasy dikarboksylowe, L-karnityna, mutacja c.985A>G, nagła śmierć, niedobór dehydrogenazy acyl-CoA, niedobór MCAD, niepełna penetracja, oktanoilokarnityna, ostra niewydolność wątroby, poradnictwo genetyczne, sekwencjonowanie genu, skrobia kukurydziana, spektrometria masowa, wynik fałszywie ujemny, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie oksydacji kwasów tłuszczowych, zespół Reye’a, zmienność fenotypowa - Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acylo-coa średniołańcuchowej – Etiologia i przyczyny
Niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej (MCADD) jest autosomalnie recesywnym zaburzeniem metabolicznym spowodowanym mutacjami w genie ACADM na chromosomie 1p31, prowadzącym do deficytu enzymu MCAD niezbędnego w β-oksydacji średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (C6-C10). Najczęstszą mutacją jest c.985A>G (p.Lys304Glu), obecna u około 80% pacjentów homozygotycznych, skutkująca całkowitą utratą funkcji enzymu. Patofizjologia MCADD obejmuje niemożność prawidłowego przekształcania kwasów tłuszczowych do acetylo-CoA, co prowadzi do hipoglikemii, hipoketonurii oraz akumulacji toksycznych kwasów dikarboksylowych (C6-C12), w tym kwasu oktanowego (C8), który jest mitochondrialną toksyną. Klinicznie choroba manifestuje się w okresie niemowlęcym lub później, szczególnie podczas głodzenia, infekcji czy stresu metabolicznego, powodując ryzyko ciężkiej dekompensacji metabolicznej, encefalopatii i niewydolności wielonarządowej. Diagnostyka opiera się na badaniach przesiewowych noworodków, które wykrywają podwyższone poziomy oktanoilokarnityny, a leczenie polega na unikaniu głodzenia i monitorowaniu stanu metabolicznego pacjenta.
badania przesiewowe noworodków, beta-oksydacja kwasów tłuszczowych, cykl Krebsa, dekompensacja metaboliczna, drgawki, dziedziczenie autosomalne recesywne, encefalopatia, gen ACADM, glukoneogeneza, gorączka, heterogenność fenotypowa, hipoglikemia, karboksylaza pirogronianowa, ketogeneza, kwasy dikarboksylowe, mutacja c.985A>G, niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nosiciel genu, poradnictwo genetyczne, średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, synteza ATP, toksyna mitochondrialna, uszkodzenie mózgu, wstrząs, wymioty i biegunka, zaburzenie oksydacji kwasów tłuszczowych - Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acyl-coa o łańcuchu średnim – Objawy
Niedobór dehydrogenazy acyl-CoA o łańcuchu średnim (MCAD) jest dziedzicznym zaburzeniem metabolicznym uniemożliwiającym prawidłowy rozkład tłuszczów i produkcję energii, manifestującym się najczęściej u niemowląt i małych dzieci, choć możliwe jest późne ujawnienie się objawów w wieku dorosłym. Charakterystyczne objawy obejmują hipoglikemię hipoketotyczną, wymioty, letarg, hepatomegalię oraz zaburzenia zachowania, a czynniki wywołujące to m.in. przedłużone głodzenie, infekcje i intensywny wysiłek fizyczny. Kryzys metaboliczny, potencjalnie zagrażający życiu, może objawiać się drgawkami, zaburzeniami rytmu serca, śpiączką i podwyższonymi enzymami wątrobowymi, a jego nieleczenie prowadzi do poważnych powikłań, w tym uszkodzenia mózgu i nagłej śmierci. Śmiertelność wśród nieleczonych pacjentów wynosi około 20-25%, a niedobór MCAD jest przyczyną około 1% przypadków zespołu nagłej śmierci niemowląt (SIDS).
ADHD, afazja, badania przesiewowe noworodków, dekompensacja metaboliczna, drgawki, encefalopatia, enzymy wątrobowe, hepatomegalia, hiperamonemia, hipoglikemia hipoketotyczna, homozygotyczność, kryzys metaboliczny, letarg, mózgowe porażenie dziecięce, mutacja c.985A>G, niedobór dehydrogenazy acyl-CoA o łańcuchu średnim, niedobór MCAD, niepełnosprawność rozwojowa, opóźnienie rozwojowe, osłabienie mięśniowe, spastyczność, śpiączka, wymioty, zaburzenia rytmu serca, zespół nagłej śmierci niemowląt - Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acyl-coa o łańcuchu średnim – Etiologia i przyczyny
Niedobór dehydrogenazy acyl-CoA o łańcuchu średnim (MCADD) jest najczęstszym zaburzeniem oksydacji kwasów tłuszczowych, dziedziczonym autosomalnie recesywnie, z częstością około 1:8000 urodzeń w populacjach kaukaskich. Mutacje w genie ACADM (chromosom 1p31), zwłaszcza c.985A>G (80% przypadków klinicznych), prowadzą do utraty funkcji enzymu MCAD, co uniemożliwia β-oksydację średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (C6-C12). W efekcie dochodzi do hipoglikemii hipoketotycznej, gromadzenia się toksycznych kwasów tłuszczowych oraz uszkodzeń wątroby i mózgu, szczególnie podczas głodzenia, infekcji lub stresu metabolicznego. Aktywność resztkowa enzymu w klasycznym MCADD jest zwykle <1%, a u łagodniejszych postaci może wynosić 10-20%. Fenotyp kliniczny jest zmienny i zależy od dodatkowych czynników środowiskowych oraz genetycznych, a suplementacja ryboflawiną może stabilizować enzym poprzez zwiększenie dostępności FAD.
acetylo-CoA, beta-oksydacja kwasów tłuszczowych, ciała ketonowe, cykl Krebsa, dehydrogenaza acylo-CoA, dekompensacja metaboliczna, dziedziczenie autosomalne recesywne, gen ACADM, glukoneogeneza, hiperamonemia, hipoglikemia, karboksylaza pirogronianowa, ketogeneza, kwasy dikarboksylowe, mutacja c.985A>G, mutacja missense, niedobór dehydrogenazy acyl-CoA, niedobór MCAD, oksydacja kwasów tłuszczowych, średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, stres metaboliczny, suplementacja ryboflawiny, zespół nagłej śmierci niemowląt - Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acylo-coa średniołańcuchowej – Epidemiologia
Niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej (MCADD) jest najczęstszym zaburzeniem oksydacji kwasów tłuszczowych, o częstości występowania globalnej około 1:14 600 żywych urodzeń, z wyraźnym zróżnicowaniem geograficznym i etnicznym. Najwyższa częstość obserwowana jest w Europie Północnej (np. 1:4 900 w północnych Niemczech, 1:8 500 w Holandii), natomiast w populacjach azjatyckich MCADD jest znacznie rzadszy (np. 1:51 000 w Japonii, 1:263 500 na Tajwanie). Wprowadzenie badań przesiewowych noworodków z wykorzystaniem tandemowej spektrometrii mas (MS/MS) znacząco zwiększyło wykrywalność MCADD, częstość wykrywania wzrosła nawet czterokrotnie w porównaniu do diagnoz klinicznych (np. w Danii 1:8 954 vs. 1:39 691). Częstość nosicielstwa mutacji patogennych w genie ACADM w populacjach północnoeuropejskich wynosi od 1:40 do 1:100, co uzasadnia zalecenia dotyczące badań genetycznych u partnerów reprodukcyjnych pacjentów z MCADD.
aktywność resztkowa enzymu, badanie przesiewowe noworodków, dziedziczenie autosomalne recesywne, efekt założyciela, gen ACADM, homozygota, kryzys metaboliczny, limfocyt, metabolomika, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, mutacja c.985A>G, niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej, oksydacja kwasów tłuszczowych, oktanoilokarnityna, spektrometria mas, tandemowa spektrometria mas, wartość predykcyjna dodatnia, wrodzony błąd metabolizmu