CT
Tomografia komputerowa (CT, Computed Tomography) to technika diagnostyczna wykorzystująca promieniowanie rentgenowskie do tworzenia szczegółowych obrazów przekrojowych ciała pacjenta. Metoda ta umożliwia uzyskanie obrazów struktur wewnętrznych z dużo większą dokładnością niż konwencjonalne zdjęcia rentgenowskie.
W trakcie badania CT wiązka promieniowania rentgenowskiego przenika przez ciało pacjenta pod różnymi kątami, a detektory mierzą stopień osłabienia promieniowania. Zebrane dane są przetwarzane przez komputer, który tworzy przekrojowe obrazy ciała. Nowoczesne skanery CT potrafią generować obrazy trójwymiarowe, co znacząco zwiększa możliwości diagnostyczne.
Wskazania do wykonania tomografii komputerowej obejmują diagnostykę nowotworów, urazów, chorób naczyniowych, neurologicznych oraz zmian patologicznych w narządach wewnętrznych. CT jest nieocenionym narzędziem w planowaniu zabiegów chirurgicznych i monitorowaniu efektów leczenia. Badanie można wykonywać z użyciem środków kontrastowych, które zwiększają widoczność określonych struktur.
Mimo narażenia pacjenta na dawkę promieniowania jonizującego, korzyści diagnostyczne CT często przewyższają potencjalne ryzyko. Nowoczesne protokoły badań dążą do minimalizacji ekspozycji na promieniowanie przy zachowaniu wysokiej jakości diagnostycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel galaretowata – Diagnostyka i diagnoza
Torbiel galaretowata (ganglion cyst) jest najczęstszą łagodną zmianą tkanki miękkiej dłoni i nadgarstka, zwykle o średnicy 1-3 cm, lokalizującą się na grzbietowej stronie nadgarstka, dłoni lub palców. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, oceniającym lokalizację, rozmiar, konsystencję, ruchomość i bolesność zmiany, oraz na transillumination, które potwierdza obecność płynu w torbieli. Badania obrazowe, takie jak RTG (wykluczające zmiany kostne), USG (pozwalające na różnicowanie zmian płynowych od litych, ocenę szypuły i wykrycie ukrytych torbieli) oraz MRI (z czułością i swoistością około 95%, szczególnie przydatne w diagnostyce trudnych przypadków i różnicowaniu z innymi guzami tkanek miękkich), stanowią uzupełnienie diagnostyki klinicznej. W obrazie USG torbiel prezentuje się jako hipoechogeniczna, dobrze odgraniczona struktura, natomiast w MRI charakteryzuje się hipointensywnym sygnałem w T1 i hiperintensywnym w T2.
badanie fizykalne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, CRP, CT, glukozamina, guz osłonek nerwowych, kwas hialuronowy, malformacja naczyniowa, morfologia krwi, MRI, OB, osteofit, RTG, struktura hipoechogeniczna, tętniak, tłuszczak, torbiel galaretowata, USG, włókniak, zapalenie pochewki ścięgnistej, zespół uciskowy, zmiana naczyniowa - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołu naczyniówkowego – Diagnostyka i diagnoza
Choroid plexus carcinoma (CPC) to złośliwy guz splotu naczyniówkowego, klasyfikowany jako WHO stopień III, występujący głównie u dzieci poniżej 3 roku życia. Diagnostyka opiera się na szczegółowym badaniu neurologicznym oraz obrazowaniu MRI z kontrastem, które ujawnia nieregularne, kalafiorowate masy najczęściej w komorach bocznych (50%) i IV (40%), z cechami inwazji miąższu, obrzękiem okołoguzowym i przerzutami OUN. CT wykazuje hipodensyjne lub lekko hiperdensyjne zmiany z obszarami torbielowatymi i zwapnieniami. Punkcja lędźwiowa pozwala na ocenę rozsiewu poprzez wykrycie komórek nowotworowych i podwyższonego białka w PMR. Ostateczne rozpoznanie stawia się na podstawie histopatologii, gdzie obecność ≥5 mitoz/10 HPF, pleomorfizm jądrowy, martwica i zatarta struktura brodawkowata są kluczowe. Immunohistochemia wykazuje dodatniość cytokeratyn, wysoki indeks Ki-67 (>5%), zmienną ekspresję wimentyny, S-100 i GFAP oraz często ujemną transtyretynę i EMA. Badania molekularne, zwłaszcza mutacje TP53 (ok. 50% przypadków), mają znaczenie prognostyczne i wskazują na konieczność poradnictwa genetycznego, szczególnie w kontekście zespołu Li-Fraumeni.
ADC, aktywność mitotyczna, angiografia, badanie genetyczne, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie neurologiczne, biomarker diagnostyczny, chemioterapia dotętnicza, choroid plexus carcinoma, ciśnienie śródczaszkowe, CT, cytokeratyna, diagnostyka różnicowa, Ki-67, MRI, mutacja TP53, nowotwór złośliwy, obrazowanie dyfuzyjne, obrazowanie perfuzyjne, obrzęk okołoguzowy, OUN, pleomorfizm jądrowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, punkcja lędźwiowa, radioterapia, splot naczyniówkowy, środek kontrastowy, wodogłowie, zespół Li-Fraumeni - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół angelmana – Diagnostyka i diagnoza
Zespół Angelmana (AS) to rzadkie zaburzenie genetyczne manifestujące się ciężkim opóźnieniem rozwojowym, afazją, ataksją chodu oraz charakterystycznym fenotypem behawioralnym, w tym nadmiernym śmiechem i nadpobudliwością. Diagnoza kliniczna jest utrudniona ze względu na opóźnione pojawienie się objawów i ich podobieństwo do innych zaburzeń neurorozwojowych. Średni wiek rozpoznania wynosi około 18 miesięcy, przy wcześniejszym wykrywaniu u pacjentów z delecją matczynego chromosomu 15q11.2-q13 (średnio 23 miesiące). Kryteria diagnostyczne obejmują cechy stałe (opóźnienie rozwojowe, zaburzenia mowy i ruchowe, nieprawidłowości behawioralne), cechy częste (nieprawidłowy zapis EEG, mikrocefalia, napady padaczkowe) oraz cechy towarzyszące (m.in. hipopigmentacja, szeroki chód). Diagnostyka genetyczna opiera się na testach metylacji DNA (wykrywających około 80% przypadków), analizie delecji (FISH, CMA, array CGH), badaniu disomii jednorodzicielskiej (UPD) oraz sekwencjonowaniu genu UBE3A (10-11% przypadków). W trudnych przypadkach stosuje się WES lub WGS. Charakterystyczny zapis EEG z wysoką amplitudą fal delta i iglicami-falą wolną wspomaga rozpoznanie.
amniocenteza, array CGH, ataksja chodu, CT, delecja chromosomowa, disomia jednorodzicielska, EEG, FISH, hipopigmentacja, kryterium diagnostyczne, mikrocefalia, mózgowe porażenie dziecięce, MRI, napad padaczkowy, nieprawidłowy zapis EEG, NIPS, opóźnienie rozwojowe, PET, prognatyzm, spektrum autyzmu, WES, WGS, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie równowagi, zespół Angelmana, zespół Mowata-Wilsona, zespół Pradera-Williego, zespół Retta - Leksykon chorób i schorzeń
Plagiocefalia i brachycefalia (zespół płaskiej głowy) – Diagnostyka i diagnoza
Plagiocefalia i brachycefalia to deformacje czaszki niemowląt, charakteryzujące się odpowiednio asymetrycznym lub symetrycznym spłaszczeniem głowy. Częstość ich występowania sięga nawet 46,6% u niemowląt w wieku 7-12 tygodni. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, ocenie kształtu czaszki oraz pomiarach takich jak wskaźnik asymetrii sklepienia czaszki (CVAI ≥3,5 wskazuje na ciężką asymetrię) oraz wskaźnik czaszkowy (CI >81% sugeruje brachycefalię). Wskazane jest różnicowanie plagiocephalii pozycyjnej od kraniosynostozy, która wymaga interwencji chirurgicznej i może być potwierdzona badaniami obrazowymi (RTG, USG, CT 3D). Wczesne rozpoznanie, najlepiej do 6 miesiąca życia, jest kluczowe dla skutecznego leczenia i zapobiegania progresji deformacji.
- Leksykon chorób i schorzeń
Cavernoma – Diagnostyka i diagnoza
Cavernoma, czyli jamiste malformacje naczyniowe (CM), to skupiska nieprawidłowych naczyń krwionośnych najczęściej lokalizujące się w mózgu lub rdzeniu kręgowym. Diagnostyka opiera się przede wszystkim na rezonansie magnetycznym (MRI), który jest złotym standardem z prawie 100% czułością. Kluczowe sekwencje MRI to T1-, T2-zależne, gradient echo (GRE) oraz susceptibility-weighted imaging (SWI), umożliwiające wykrycie charakterystycznego pierścienia hemosyderyny wokół zmian. Zaawansowane techniki, takie jak fMRI, traktografia, Quantitative Susceptibility Mapping (QSM) oraz Dynamic Contrast-Enhanced Quantitative Permeability Imaging (DCEQP), pozwalają na ocenę ryzyka krwawienia i planowanie leczenia operacyjnego. Tomografia komputerowa ma ograniczoną rolę, głównie w diagnostyce ostrego krwawienia do 7 dni od wystąpienia objawów, natomiast angiografia jest rzadko stosowana ze względu na „angiograficznie niemy” charakter cavernoma. Diagnostyka różnicowa obejmuje guzy niskiego stopnia, krwiaki, ziarniniaki, stany zapalne oraz oponiaki, zwłaszcza w przypadku zwapniałych zmian.
angiografia, cavernoma rdzenia kręgowego, CT, fMRI, funkcjonalny rezonans magnetyczny, gruźliczak, krwawienie śródmózgowe, malformacja tętniczo-żylna, MRI, mutacja genu, naczyniak jamisty, neurocysticerkoza, oponiak, patologia naczyniowa, rezonans magnetyczny, sarkoidoza, sekwencja gradient echo, tomografia komputerowa, traktografia, wstrząśnienie mózgu