kwas ksanturenowy
Kwas ksanturenowy (ang. xanthurenic acid) to metabolit tryptofanu, który powstaje w szlaku kinureninowym. Jest produktem przemiany 3-hydroksykinureniny pod wpływem aminotransferazy kinureninowej, enzymu zależnego od witaminy B6 (pirydoksyny).
Podwyższone stężenie kwasu ksanturenowego w moczu może wskazywać na niedobór witaminy B6, ponieważ przy jej braku dochodzi do zaburzenia metabolizmu tryptofanu i nasilenia alternatywnych szlaków przemiany. Test obciążenia L-tryptofanem z pomiarem wydalania kwasu ksanturenowego był historycznie wykorzystywany do oceny statusu witaminy B6 w organizmie.
Badania wykazują potencjalny związek kwasu ksanturenowego z patogenezą niektórych chorób metabolicznych, w tym cukrzycy. Związek ten może tworzyć kompleksy z insuliną, zmniejszając jej aktywność biologiczną. Ponadto, kwas ksanturenowy wykazuje właściwości antyoksydacyjne oraz może wpływać na procesy neurodegeneracyjne poprzez interakcje z układem glutaminergicznym w ośrodkowym układzie nerwowym.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Witamina B6 (pirydoksyna) jest kluczowym koenzymem w licznych procesach metabolicznych, w tym w metabolizmie aminokwasów, węglowodanów i lipidów, a także w syntezie neuroprzekaźników takich jak GABA, adrenalina, noradrenalina i dopamina. Aktywne formy witaminy B6 to estry pirydoksalu i pirydoksaminy z kwasem fosforowym, które uczestniczą w reakcjach enzymatycznych wymagających ATP. Witamina B6 wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego, krwiotwórczego, immunologicznego oraz skóry, a także hamuje procesy starzenia się poprzez udział w syntezie kwasów nukleinowych. Zalecane dzienne spożycie wynosi 1,5 mg/dobę (minimalne), średnio 2 mg/dobę dla mężczyzn i 1,6 mg/dobę dla kobiet, z podwyższonym zapotrzebowaniem do około 3 mg/dobę w ciąży i laktacji. Niedobory są rzadkie, ale mogą wystąpić w stanach takich jak ciąża, alkoholizm, dieta wysokobiałkowa oraz przy stosowaniu leków takich jak izoniazyd czy hydralazyna.
działanie moczopędne, fosforan pirydoksalu, kamica szczawianowa, kwas fosforowy, kwas gamma-aminomasłowy, kwas ksanturenowy, łojotokowe zapalenie skóry, metabolizm aminokwasów, metabolizm lipidów, napad drgawkowy, niedokrwistość, pirydoksal, pirydoksamina, pirydoksyna, prolaktyna, przemiana tryptofanu, przemiana węglowodanów, synteza hemu, synteza kwasów nukleinowych, synteza neuroprzekaźników, układ immunologiczny, układ krwiotwórczy, witamina B6, zapalenie błon śluzowych, zapalenie języka, zapalenie wielonerwowe, zatrucie przewlekłe -
Leksykon leków
Preparat Bexon zawiera tiaminy chlorowodorek (50 mg/ml), pirydoksyny chlorowodorek (50 mg/ml) oraz cyjanokobalaminę (0,5 mg/ml), których farmakokinetyka jest ściśle związana z fizjologicznymi mechanizmami wchłaniania i metabolizmu witamin z grupy B. Tiamina wykazuje ograniczone wchłanianie do 8-15 mg/dobę, z metabolizmem około 1 mg/dobę i wydalaniem nadmiaru z moczem. Pirydoksyna szybko się wchłania, ulega fosforylacji do aktywnych form (PALP) i jest eliminowana głównie jako kwas 4-pirydoksynowy. Ocena stanu zaopatrzenia w witaminę B6 możliwa jest poprzez test obciążenia tryptofanem (0,1 g/kg masy ciała), monitorujący wydalanie kwasu ksanturenowego (<30 mg/24h). Cyjanokobalamina wymaga obecności czynnika wewnętrznego (IF) dla prawidłowego wchłaniania w jelicie krętym, a jej biodostępność jest ograniczona do 1,5-3,5 µg/dobę z pokarmu. Wydalanie witaminy B12 odbywa się głównie z żółcią, z udziałem krążenia jelitowo-wątrobowego, co wydłuża jej okres półtrwania.
bariera łożyska, cyjanokobalamina, czynnik wewnętrzny, fosforylacja, gastrektomia, komórki okładzinowe, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas 4-pirydoksynowy, kwas ksanturenowy, niedobór czynnika wewnętrznego, pirydoksyna, pirydoksyny chlorowodorek, podanie parenteralne, podanie pozajelitowe, przeciwciała autoimmunologiczne, tiamina, tiaminy chlorowodorek, witaminy z grupy B, zaburzenia wchłaniania
