Właściwości farmakodynamiczne
Vitaminum B6 Teva 50 mg

Właściwości farmakodynamiczne Vitaminum B6 Teva

Witamina B6 (pirydoksyna) należy do grupy farmakoterapeutycznej witamin, kod ATC: A11H A02. Jest substancją powszechnie występującą w przyrodzie, znajdującą się głównie w drożdżach, mleku, otrębach ryżowych i pszennych, kiełkach zbóż, mięsie, wątrobie, jajkach oraz niektórych świeżych warzywach i owocach.¹

Mechanizm działania

Witamina B6 występuje w trzech postaciach: pirydoksyna, pirydoksal i pirydoksamina. W organizmie ulegają one przemianom chemicznym, a formami aktywnymi są estry pirydoksalu oraz pirydoksaminy z kwasem fosforowym, tworzone przy udziale ATP. Te fosforylowane formy pełnią funkcję koenzymów (grup prostetycznych) wielu enzymów uczestniczących w przemianach metabolicznych.²

Witamina B6 odgrywa kluczową rolę w następujących procesach biochemicznych:

• Metabolizm aminokwasów – szczególnie tych zawierających siarkę i hydroksyaminokwasów, uczestnicząc w procesach dekarboksylacji i transaminacji³
• Przemiana węglowodanów – zaangażowanie w procesy glikogenezy i glikogenolizy w mięśniach⁴
• Metabolizm lipidów – głównie kwasu linolowego i linolenowego⁵
• Przemiana tryptofanu – konwersja do serotoniny i kwasu nikotynowego⁶
• Synteza neuroprzekaźników – jako koenzym dekarboksylazy kwasu glutaminowego uczestniczy w syntezie kwasu gamma-aminomasłowego (GABA)⁷
• Produkcja innych neuroprzekaźników w synapsach – w tym adrenaliny, noradrenaliny, dopaminy i tyraminy⁸
• Konwersja metioniny do cysteiny⁹

Znaczenie fizjologiczne

Witamina B6 ma istotny wpływ na funkcjonowanie wielu układów organizmu:

• Układ nerwowy – warunkuje jego prawidłowe czynności, a w większych dawkach (do 300 mg na dobę) wykazuje działanie uspokajające, a nawet nasenne¹⁰
• Układ krwiotwórczy – poprzez wpływ na syntezę hemu¹¹
• Układ immunologiczny – uczestnictwo w produkcji przeciwciał¹²
• Skóra – zapewnia prawidłowe funkcjonowanie¹³
• Synteza kwasów nukleinowych – wpływ hamujący na procesy starzenia się organizmu¹⁴

Dodatkowo witamina B6 wykazuje następujące właściwości:

• Działanie ochronne w przewlekłych zatruciach pochodnymi hydrazyny¹⁵
• Łagodzenie nudności i wymiotów¹⁶
• Zmniejszenie wydzielania prolaktyny¹⁷
• Słabe działanie moczopędne¹⁸
• Ułatwienie przyswajania witaminy B12, żelaza i magnezu¹⁹

Zapotrzebowanie na witaminę B6

Podobnie jak w przypadku innych witamin z grupy B, zapasy pirydoksyny w organizmie są niewielkie, co wymaga jej regularnego dostarczania z pożywieniem lub poprzez suplementację.²⁰ Minimalne dobowe zapotrzebowanie na witaminę B6 u osoby dorosłej wynosi 1,5 mg/dobę i zazwyczaj jest zaspokajane przez normalną dietę.²¹

Średnie dobowe zapotrzebowanie na witaminę B6 różni się w zależności od płci:

• Mężczyźni: 2 mg/dobę²²
• Kobiety: 1,6 mg/dobę²³

Zwiększone zapotrzebowanie na witaminę B6 występuje w następujących sytuacjach:

• Kobiety w ciąży i podczas karmienia piersią – około 3 mg/dobę²⁴
• Alkoholicy²⁵
• Dieta bogata w białko²⁶

Niedobór witaminy B6 – przyczyny i objawy

Objawy kliniczne niedoboru witaminy B6 występują rzadko i często towarzyszą niedoborom innych witamin z grupy B.²⁷

Główne przyczyny niedoboru witaminy B6:

• Niewłaściwa dieta²⁸
• Ciąża²⁹
• Stan noworodkowy i niemowlęcy³⁰
• Stosowanie niektórych leków: izoniazyd, hydralazyna, penicylamina, doustne środki antykoncepcyjne³¹
• Wrodzone wady metaboliczne³²

Do najczęstszych objawów niedoboru witaminy B6 należą:

• Łojotokowe zapalenie skóry z towarzyszącym wypadaniem włosów³³
• Zapalenie błon śluzowych jamy ustnej i zapalenie języka³⁴
• Ogólne osłabienie³⁵
• Zaburzenia snu³⁶
• Stany depresyjne³⁷
• Zapalenia wielonerwowe³⁸
• Niedokrwistość³⁹
• Napady drgawek (częściej u dzieci)⁴⁰
• Zwiększone ryzyko rozwoju kamicy szczawianowej⁴¹

Ocena zasobów witaminy B6 w organizmie

Do oceny zasobów witaminy B6 w organizmie stosuje się następujące metody diagnostyczne:

• Oznaczenie stężenia fosforanu pirydoksalu w krwi pełnej⁴²
• Badanie stężenia kwasu ksanturenowego w moczu po obciążeniu organizmu tryptofanem (około 50 mg/kg masy ciała)⁴³