Interakcje leku
Fingolimod Richter 0,5 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Fingolimod, jako lek immunomodulujący, wykazuje istotne interakcje z wieloma produktami leczniczymi wpływającymi na układ immunologiczny oraz substancjami oddziałującymi na układ sercowo-naczyniowy. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania tego leku w praktyce klinicznej.¹

Interakcje z lekami immunomodulującymi i immunosupresyjnymi

Leki przeciwnowotworowe, immunomodulujące lub immunosupresyjne nie powinny być stosowane jednocześnie z fingolimodem ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny. Należy zachować szczególną ostrożność podczas przejścia z długotrwałego leczenia lekami wpływającymi na układ immunologiczny, takimi jak natalizumab, teriflunomid lub mitoksantron. Dane kliniczne z badań nad stwardnieniem rozsianym wykazały, że krótkotrwałe kuracje kortykosteroidami stosowane w leczeniu rzutów choroby nie wiązały się ze zwiększeniem częstości występowania zakażeń.²

Wpływ na skuteczność szczepień

Terapia fingolimodem może znacząco wpływać na skuteczność szczepień. Podczas leczenia produktem Fingolimod Richter i do dwóch miesięcy po jego zakończeniu, skuteczność szczepień może być istotnie obniżona. Szczepionki żywe atenuowane mogą nieść ze sobą podwyższone ryzyko wystąpienia zakażeń, dlatego należy bezwzględnie unikać ich stosowania u pacjentów przyjmujących fingolimod.³

Interakcje z lekami wpływającymi na częstość akcji serca

Fingolimod może wywoływać bradykardię, szczególnie na początku leczenia. Efekt ten może być nasilony przez inne leki spowalniające częstość akcji serca. W badaniach interakcji z atenololem (lek beta-adrenolityczny) zaobserwowano dodatkowe zmniejszenie częstości akcji serca o 15% na początku leczenia fingolimodem, podczas gdy w przypadku stosowania z diltiazemem efektu tego nie obserwowano.⁴

Nie zaleca się rozpoczynania leczenia fingolimodem u pacjentów przyjmujących:

• Leki beta-adrenolityczne – działające poprzez blokowanie receptorów adrenergicznych, co prowadzi do zwolnienia częstości akcji serca
• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III – wpływające na przewodzenie impulsu elektrycznego w sercu
• Antagonistów kanału wapniowego (np. werapamil, diltiazem) – regulujących napływ jonów wapnia do kardiomiocytów
• Iwabradynę – selektywnie blokującą kanały If w węźle zatokowo-przedsionkowym
• Digoksynę – zwiększającą kurczliwość mięśnia sercowego i zwalniającą przewodnictwo przedsionkowo-komorowe
• Inhibitory cholinesterazy – nasilające działanie acetylocholiny
• Pilokarpinę – działającą agonistycznie na receptory cholinergiczne

Powyższe leki mogą nasilać bradykardię wywołaną przez fingolimod poprzez addycyjny wpływ na częstość akcji serca. Jeżeli jednak rozważa się rozpoczęcie terapii fingolimodem u pacjentów przyjmujących te leki, należy skonsultować się z kardiologiem w celu ewentualnej zmiany leczenia na produkty niepowodujące zmniejszenia częstości akcji serca lub ustalenia odpowiedniego protokołu monitorowania pacjenta. W przypadku gdy odstawienie leków bradykardyzujących nie jest możliwe, zaleca się co najmniej przedłużenie obserwacji do następnego dnia po rozpoczęciu terapii fingolimodem.⁵

Interakcje farmakokinetyczne innych substancji z fingolimodem

Fingolimod jest metabolizowany głównie przez enzym CYP4F2, a w mniejszym stopniu również przez CYP3A4, zwłaszcza w przypadku silnej indukcji tego drugiego enzymu. Interakcje farmakokinetyczne z fingolimodem mogą wystąpić przy jednoczesnym stosowaniu substancji wpływających na aktywność tych enzymów.⁶

Inhibitory enzymów: Jednoczesne podawanie ketokonazolu z fingolimodem powoduje 1,7-krotne zwiększenie ekspozycji (AUC) na fingolimod i fosforan fingolimodu poprzez hamowanie CYP4F2. Należy zachować szczególną ostrożność stosując substancje mogące hamować CYP3A4, takie jak:

• Inhibitory proteazy stosowane w leczeniu HIV
• Azolowe leki przeciwgrzybicze
• Niektóre antybiotyki makrolidowe (np. klarytromycyna, telitromycyna)

Te leki mogą zwiększać stężenie fingolimodu w organizmie, potencjalnie nasilając jego działania niepożądane.⁷

Induktory enzymów: Jednoczesne stosowanie karbamazepiny w dawce 600 mg dwa razy na dobę z pojedynczą dawką 2 mg fingolimodu spowodowało zmniejszenie pola AUC fingolimodu i jego metabolitu o około 40%. Podobny efekt mogą wywoływać inne silne induktory enzymu CYP3A4, takie jak:

• Ryfampicyna – stosowana w leczeniu gruźlicy
• Fenobarbital – lek przeciwpadaczkowy
• Fenytoina – lek przeciwpadaczkowy
• Efawirenz – stosowany w leczeniu zakażenia HIV
• Ziele dziurawca – składnik preparatów ziołowych

Zmniejszenie stężenia fingolimodu w organizmie może prowadzić do obniżenia skuteczności leczenia, dlatego jednoczesne stosowanie tych substancji wymaga szczególnej ostrożności. Preparaty zawierające ziele dziurawca nie są zalecane do stosowania z fingolimodem.⁸

Interakcje farmakokinetyczne fingolimodu z innymi substancjami

Prawdopodobieństwo, że fingolimod wpływa na farmakokinetykę innych leków, jest niewielkie. Badania interakcji nie wykazały istotnego wpływu fingolimodu na metabolizm substancji usuwanych głównie za pośrednictwem enzymów CYP450 lub będących substratami głównych białek transportowych.⁹

Przeprowadzone badania wykazały, że:

• Jednoczesne podawanie fingolimodu i cyklosporyny nie powodowało zmian w ekspozycji na cyklosporynę ani na fingolimod
• Fingolimod nie zmieniał farmakokinetyki doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających etynyloestradiol lub lewonorgestrel
• Nie przeprowadzono badań z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi inne progestageny, ale nie należy spodziewać się wpływu fingolimodu na ekspozycję na te substancje

Powyższe dane sugerują, że fingolimod nie wpływa na metabolizm leków będących substratami enzymu CYP3A4.¹⁰

Interakcje fingolimodu z alkoholem

Brak jest bezpośrednich danych dotyczących interakcji fingolimodu z alkoholem w dostępnej charakterystyce produktu leczniczego. Jednakże należy mieć na uwadze kilka istotnych aspektów:

• Zarówno fingolimod, jak i alkohol mogą wpływać na czynność wątroby, co teoretycznie może prowadzić do wzajemnego oddziaływania w zakresie metabolizmu obu substancji
• Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane fingolimodu, takie jak zaburzenia czynności wątroby
• Alkohol może wpływać na układ immunologiczny, co w połączeniu z immunomodulującym działaniem fingolimodu może potencjalnie zwiększać ryzyko infekcji
• Oba związki mogą oddziaływać na ośrodkowy układ nerwowy, potencjalnie nasilając działania niepożądane, takie jak zawroty głowy czy senność

Ze względów bezpieczeństwa zaleca się zachowanie ostrożności i ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii fingolimodem, szczególnie na początku leczenia oraz u pacjentów z wcześniej istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby.

Tabela interakcji fingolimodu z innymi lekami