Specjalne ostrzeżenia
Fingolimod Richter

Fingolimod Richter, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wymaga ścisłego monitorowania kardiologicznego ze względu na ryzyko bradykardii i bloków przedsionkowo-komorowych, zwłaszcza po pierwszej dawce. Zaleca się wykonanie EKG i pomiaru ciśnienia krwi przed podaniem leku oraz 6-godzinne monitorowanie z ciągłym zapisem EKG i pomiarami tętna i ciśnienia co godzinę. Monitorowanie należy przedłużyć, jeśli częstość akcji serca spadnie poniżej 45 uderzeń/min u dorosłych lub pojawią się nowe bloki przedsionkowo-komorowe lub QTc ≥500 ms. Przerwy w leczeniu powyżej określonych progów (np. ≥1 dzień w pierwszych 2 tygodniach) wymagają powtórnego monitorowania. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z blokiem zatokowo-przedsionkowym, objawową bradykardią, istotnym wydłużeniem QTc (np. >470 ms u dorosłych kobiet) oraz niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym. Należy unikać jednoczesnego stosowania leków zmniejszających częstość akcji serca (np. beta-adrenolityków, werapamilu, digoksyny) lub skonsultować się z kardiologiem w celu odpowiedniego monitorowania.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Fingolimod Richter

Fingolimod Richter to lek stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego, który wymaga ścisłego przestrzegania specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności ze względu na jego mechanizm działania oraz potencjalne działania niepożądane. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania tego produktu leczniczego.1

Zaburzenia rytmu serca i potencjalne powikłania kardiologiczne

Rozpoczęcie leczenia produktem Fingolimod Richter wiąże się z przemijającym zmniejszeniem częstości akcji serca oraz może prowadzić do wydłużenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. W niektórych przypadkach obserwowano przemijający, samoistnie ustępujący pełny blok przedsionkowo-komorowy.2

Po podaniu pierwszej dawki leku należy spodziewać się następujących zmian w układzie krążenia:

  • Spowolnienie akcji serca występujące w ciągu pierwszej godziny po podaniu
  • Maksymalne spowolnienie akcji serca osiągane w ciągu 6 godzin
  • Efekt utrzymujący się w kolejnych dniach, choć z mniejszym nasileniem
  • Stopniowe ustępowanie spowolnienia w ciągu kilku tygodni leczenia
  • Powrót częstości akcji serca do wartości wyjściowych w ciągu około jednego miesiąca ciągłego leczenia3

Zasady monitorowania pacjenta przy rozpoczęciu leczenia

Ze względu na potencjalne ryzyko bradyarytmii, wszyscy pacjenci rozpoczynający leczenie produktem Fingolimod Richter wymagają ścisłego monitorowania. Procedura rozpoczęcia leczenia powinna obejmować:4

  • Wykonanie badania EKG przed podaniem pierwszej dawki leku
  • Pomiar ciśnienia krwi przed podaniem pierwszej dawki leku
  • Monitorowanie pacjenta przez 6 godzin w kierunku objawów bradykardii
  • Przeprowadzanie cogodzinnych pomiarów tętna i ciśnienia krwi przez 6 godzin
  • Wykonanie badania EKG i pomiaru ciśnienia krwi po 6 godzinach od podania pierwszej dawki
  • Zalecane jest prowadzenie ciągłego monitorowania EKG w czasie rzeczywistym w trakcie 6-godzinnego okresu obserwacji5

Taka sama procedura monitorowania powinna być zastosowana, gdy pacjenci zmieniają leczenie z dawki dobowej 0,25 mg na 0,5 mg.6

Sytuacje wymagające przedłużonego monitorowania

Monitorowanie pacjenta należy przedłużyć co najmniej do następnego dnia, jeśli po 6 godzinach od podania pierwszej dawki wystąpi którakolwiek z poniższych sytuacji:7

  • Częstość akcji serca jest najmniejsza od chwili podania pierwszej dawki (co sugeruje, że maksymalne farmakologiczne działanie leku na serce mogło się jeszcze nie ujawnić)
  • Częstość akcji serca wynosi <45 uderzeń na minutę u dorosłych pacjentów
  • Częstość akcji serca wynosi <55 uderzeń na minutę u dzieci i młodzieży w wieku 12 lat i starszych
  • Częstość akcji serca wynosi <60 uderzeń na minutę u dzieci w wieku od 10 do mniej niż 12 lat
  • Zapis EKG wskazuje na wystąpienie nowego bloku przedsionkowo-komorowego co najmniej II stopnia
  • Odstęp QTc wynosi ≥500 msec8

Przedłużone monitorowanie (co najmniej do następnego dnia) jest również wymagane w przypadku wystąpienia bloku przedsionkowo-komorowego III stopnia w jakimkolwiek momencie leczenia.9

Wznowienie leczenia po przerwie

Należy pamiętać, że po wznowieniu leczenia produktem Fingolimod Richter mogą ponownie wystąpić działania związane z częstością akcji serca i przewodzeniem przedsionkowo-komorowym. Konieczność monitorowania zależy od długości przerwy w leczeniu i czasu od rozpoczęcia terapii.10

Monitorowanie należy przeprowadzić tak samo jak przy podaniu pierwszej dawki w następujących przypadkach przerwania leczenia:

  • Przerwa trwająca jeden dzień lub dłużej podczas pierwszych 2 tygodni leczenia
  • Przerwa trwająca ponad 7 dni w 3. i 4. tygodniu leczenia
  • Przerwa trwająca ponad 2 tygodnie po miesiącu leczenia11

Jeśli przerwa w leczeniu była krótsza niż wskazano powyżej, leczenie można kontynuować podając następną zaplanowaną dawkę.12

Przeciwwskazania kardiologiczne i szczególne środki ostrożności

Produkt leczniczy Fingolimod Richter nie powinien być stosowany u pacjentów z następującymi zaburzeniami kardiologicznymi:13

  • Blok zatokowo-przedsionkowy
  • Objawowa bradykardia w wywiadzie
  • Nawracające omdlenia w wywiadzie
  • Zatrzymanie akcji serca w wywiadzie
  • Istotne wydłużenie QT:
    • QTc > 470 msec u dorosłych kobiet
    • QTc > 460 msec u dzieci i młodzieży płci żeńskiej
    • QTc > 450 msec u dorosłych mężczyzn oraz dzieci i młodzieży płci męskiej
  • Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze
  • Ciężki bezdech senny14

U pacjentów z powyższymi zaburzeniami leczenie produktem Fingolimod Richter można rozważyć tylko wtedy, gdy przewidywane korzyści przewyższają możliwe ryzyko. W takich przypadkach przed rozpoczęciem leczenia należy skonsultować się z kardiologiem w celu określenia najbardziej odpowiedniego sposobu monitorowania pacjenta.15

Interakcje z lekami wpływającymi na czynność serca

Stosowanie produktu Fingolimod Richter wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów przyjmujących leki mogące wpływać na czynność serca:16

  • Leki beta-adrenolityczne
  • Inhibitory kanału wapniowego spowalniające czynność serca (werapamil, diltiazem)
  • Inne substancje zmniejszające częstość akcji serca:
    • Iwabradyna
    • Digoksyna
    • Środki hamujące aktywność cholinesterazy
    • Pilokarpina

Ze względu na możliwe działanie addytywne na czynność serca, nie należy rozpoczynać leczenia produktem Fingolimod Richter u pacjentów przyjmujących wyżej wymienione leki. Jeśli jednak rozważa się takie leczenie, należy skonsultować się z kardiologiem odnośnie zmiany stosowanej terapii na leki niepowodujące zmniejszenia częstości akcji serca.17

W przypadku gdy odstawienie leków zmniejszających częstość akcji serca nie jest możliwe, należy skonsultować się z kardiologiem w celu ustalenia odpowiedniego monitorowania pacjenta po podaniu pierwszej dawki. Zaleca się co najmniej przedłużenie monitorowania do następnego dnia.18

Wpływ na odstęp QT

Leczenie fingolimodem może powodować wydłużenie odstępu QTcI, jednak znaczenie kliniczne tej obserwacji nie jest znane. Należy unikać stosowania produktu Fingolimod Richter jednocześnie z innymi lekami mogącymi wydłużać odstęp QTc u pacjentów z istotnymi czynnikami ryzyka, takimi jak:19

  • Hipokaliemia
  • Wrodzone wydłużenie odstępu QT

Działanie immunosupresyjne i potencjalne konsekwencje

Fingolimod wykazuje działanie immunosupresyjne, które sprawia, że pacjenci są podatni na zwiększone ryzyko:20

  • Zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych, które mogą być śmiertelne
  • Rozwoju chłoniaków i innych nowotworów złośliwych, zwłaszcza skóry

Lekarze powinni starannie monitorować pacjentów, zwłaszcza tych z chorobami współistniejącymi lub znanymi czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniejsza terapia immunosupresyjna. W przypadku podejrzewania zwiększonego ryzyka, należy rozważyć zakończenie leczenia.21

Ryzyko zakażeń i monitorowanie morfologii krwi

Główny efekt farmakodynamiczny fingolimodu polega na zależnym od dawki zmniejszeniu liczby limfocytów obwodowych do 20-30% wartości wyjściowych. Jest to wynik odwracalnego zatrzymania limfocytów w tkankach limfatycznych.22

Przed rozpoczęciem leczenia produktem Fingolimod Richter należy:23

  • Uzyskać aktualne wyniki badania pełnej morfologii krwi (wykonane w ciągu ostatnich 6 miesięcy lub po przerwaniu wcześniejszego leczenia)
  • Odroczyć rozpoczęcie leczenia u pacjentów z ciężkim czynnym zakażeniem, aż do jego ustąpienia24

Podczas leczenia produktem Fingolimod Richter należy:25

  • Okresowo oceniać morfologię krwi:
    • W 3. miesiącu leczenia
    • Następnie co najmniej raz na rok
    • W przypadku wystąpienia objawów zakażenia
  • Przerwać leczenie, jeśli potwierdzona bezwzględna liczba limfocytów wynosi <0,2 x10⁹/l, do czasu powrotu do wartości wyjściowych26
  • Rozważyć wstrzymanie leczenia w przypadku ciężkiego zakażenia oraz dokonać oceny stosunku korzyści do ryzyka przed wznowieniem terapii27

Ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych

Pacjenci leczeni produktem Fingolimod Richter są narażeni na zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych, w tym:28

Zakażenia wirusem herpes i VZV

Podczas leczenia fingolimodem zgłaszano poważne, zagrażające życiu, a czasami śmiertelne przypadki:

  • Zapalenia mózgu wywołanego wirusem opryszczki zwykłej lub wirusem ospy wietrznej i półpaśca
  • Zapalenia opon mózgowych wywołanego tymi wirusami
  • Zapalenia opon i mózgu wywołanego tymi wirusami29

W przypadku wystąpienia takich zakażeń, należy natychmiast przerwać podawanie produktu Fingolimod Richter i zastosować odpowiednie leczenie przeciwwirusowe.30

Przed rozpoczęciem leczenia produktem Fingolimod Richter zaleca się następujące działania dotyczące wirusa ospy wietrznej i półpaśca (VZV):31

  • Ocenę odporności pacjenta na wirus ospy wietrznej
  • Przeprowadzenie badania na obecność przeciwciał przeciwko VZV u pacjentów bez przebytej ospy wietrznej potwierdzonej przez personel medyczny lub bez udokumentowanego pełnego cyklu szczepienia
  • U pacjentów z ujemnym wynikiem badania na obecność przeciwciał przeciwko VZV, podanie pełnego cyklu szczepienia przeciwko ospie przed rozpoczęciem leczenia32
  • Rozpoczęcie leczenia produktem Fingolimod Richter 1 miesiąc po szczepieniu, aby umożliwić rozwinięcie pełnego efektu działania szczepionki33

Kryptokokowe zapalenie opon mózgowych

Po wprowadzeniu fingolimodu do obrotu zgłaszano przypadki kryptokokowego zapalenia opon mózgowych (zakażenia grzybiczego), niekiedy śmiertelnego, występujące po około 2-3 latach leczenia.34

U pacjentów z objawami sugerującymi kryptokokowe zapalenie opon mózgowych (np. ból głowy z towarzyszącymi zmianami psychicznymi, takimi jak splątanie, omamy i/lub zmiany osobowości) należy szybko przeprowadzić badania diagnostyczne. W przypadku rozpoznania kryptokokowego zapalenia opon mózgowych należy:35

  • Wstrzymać podawanie fingolimodu
  • Rozpocząć odpowiednie leczenie przeciwgrzybicze
  • W razie konieczności wznowienia leczenia fingolimodem, przeprowadzić konsultację wielodyscyplinarną (tj. z udziałem specjalisty z zakresu chorób zakaźnych)36

Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML)

Podczas leczenia fingolimodem zgłaszano przypadki postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) – zakażenia oportunistycznego wywoływanego przez wirus JC, mogącego prowadzić do zgonu lub ciężkiej niepełnosprawności.37

Przypadki PML występowały najczęściej po około 2-3 latach monoterapii fingolimodem. Ryzyko może wzrastać wraz z czasem ekspozycji na lek. Przypadki PML obserwowano również u pacjentów wcześniej leczonych natalizumabem.38

Przed rozpoczęciem leczenia fingolimodem zaleca się:39

  • Uzyskanie wyjściowego wyniku badania MRI (zazwyczaj wykonanego w ciągu ostatnich 3 miesięcy) dla późniejszego porównania
  • Zwracanie uwagi przez lekarzy na zmiany w badaniu MRI, które mogą sugerować PML, podczas rutynowych badań kontrolnych40

W przypadku podejrzenia PML należy:41

  • Natychmiast wykonać badanie MRI w celach diagnostycznych
  • Wstrzymać leczenie fingolimodem aż do wykluczenia PML
  • W przypadku bezobjawowej PML, rozpoznanie postawić na podstawie obrazu MRI i dodatniego wyniku badania płynu mózgowo-rdzeniowego na obecność DNA JCV42

Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV)

Podczas leczenia fingolimodem w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki:43

  • Zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV)
  • Brodawczaków
  • Dysplazji
  • Brodawek
  • Nowotworów złośliwych zależnych od HPV

Ze względu na immunosupresyjne właściwości fingolimodu zaleca się:44

  • Rozważenie szczepienia przeciwko HPV przed rozpoczęciem leczenia fingolimodem, biorąc pod uwagę zalecenia dotyczące szczepienia
  • Wykonywanie regularnych badań przesiewowych w kierunku nowotworu złośliwego, w tym wykonanie rozmazu szyjkowego, zgodnie ze standardami postępowania

Obrzęk plamki

U 0,5% pacjentów leczonych fingolimodem w dawce 0,5 mg zgłaszano obrzęk plamki, występujący głównie w ciągu pierwszych 3-4 miesięcy leczenia.45

Zalecenia dotyczące monitorowania wzroku:

  • Wykonanie badania okulistycznego po 3-4 miesiącach od rozpoczęcia leczenia46
  • Przeprowadzenie badania dna oka, obejmującego badanie plamki, jeśli pacjent zgłasza zaburzenia widzenia w dowolnym momencie leczenia47
  • Przeprowadzenie badania okulistycznego przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z cukrzycą lub zapaleniem błony naczyniowej oka w wywiadzie, ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku plamki48
  • Poddawanie pacjentów z cukrzycą lub zapaleniem błony naczyniowej oka w wywiadzie regularnym kontrolnym badaniom okulistycznym podczas leczenia49

W przypadku wystąpienia obrzęku plamki zaleca się:50

  • Przerwanie leczenia produktem Fingolimod Richter
  • Dokonanie oceny stosunku korzyści do ryzyka przed podjęciem decyzji o ewentualnym wznowieniu leczenia po ustąpieniu obrzęku plamki51

Uszkodzenie wątroby

U pacjentów leczonych fingolimodem zgłaszano zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, a także przypadki ostrej niewydolności wątroby wymagające przeszczepienia wątroby oraz klinicznie istotnego uszkodzenia wątroby.52

Objawy uszkodzenia wątroby mogą wystąpić już po dziesięciu dniach od podania pierwszej dawki, ale są również zgłaszane po długotrwałym stosowaniu. W badaniach klinicznych u 8,0% pacjentów leczonych fingolimodem 0,5 mg odnotowano co najmniej 3-krotne zwiększenie aktywności ALT powyżej górnej granicy normy (GGN), a 5-krotne zwiększenie obserwowano u 1,8% pacjentów.53

Produkt leczniczy Fingolimod Richter nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkim uszkodzeniem wątroby (klasy C wg Child-Pugh).54

U pacjentów z czynnym wirusowym zapaleniem wątroby należy opóźnić rozpoczęcie leczenia do czasu ustąpienia zakażenia.55

Monitoring czynności wątroby:

Przed rozpoczęciem leczenia:56

  • Zapoznać się z ostatnimi (uzyskanymi w ciągu ostatnich 6 miesięcy) wynikami badań aktywności transaminaz i stężenia bilirubiny

W czasie leczenia:57

  • Kontrolować stężenie aminotransferaz wątrobowych i stężenie bilirubiny w surowicy w 1., 3., 6., 9. i 12. miesiącu leczenia, a następnie okresowo do upływu 2 miesięcy po zakończeniu leczenia
  • W przypadku zwiększenia aktywności transaminaz wątrobowych:
    • 3-5x GGN bez zwiększenia stężenia bilirubiny: wdrożyć częstsze monitorowanie, w tym oznaczanie stężenia bilirubiny w surowicy i aktywności fosfatazy alkalicznej (ALP)58
    • ≥5x GGN lub ≥3x GGN z jakimkolwiek zwiększeniem stężenia bilirubiny: zakończyć podawanie leku i kontynuować monitorowanie czynności wątroby59

Wznowienie leczenia jest możliwe, jeśli stężenia w surowicy powrócą do wartości prawidłowych (w tym w sytuacji odkrycia innej przyczyny zaburzeń czynności wątroby), ale tylko po dokonaniu uważnej oceny stosunku korzyści do ryzyka u pacjenta.60

W przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia wątroby, takich jak:61

  • Nudności z niewiadomej przyczyny
  • Wymioty
  • Ból brzucha
  • Uczucie zmęczenia
  • Brak apetytu
  • Żółtaczka i/lub ciemne zabarwienie moczu

Należy niezwłocznie skontrolować aktywność enzymów wątrobowych i stężenie bilirubiny oraz przerwać podawanie produktu Fingolimod Richter, jeśli badania potwierdzą znaczne uszkodzenie wątroby. Leczenia nie należy wznawiać, jeśli nie ustalono innej możliwej etiologii objawów uszkodzenia wątroby.62

Wpływ na ciśnienie krwi

W badaniach klinicznych u pacjentów leczonych fingolimodem w dawce 0,5 mg obserwowano średnie zwiększenie ciśnienia skurczowego o około 3 mmHg, a ciśnienia rozkurczowego o około 1 mmHg. Zwiększenie to po raz pierwszy odnotowywano po około 1 miesiącu od rozpoczęcia leczenia i utrzymywało się ono w trakcie dalszego stosowania leku.63

Nadciśnienie tętnicze jako działanie niepożądane zgłaszano u 6,5% pacjentów stosujących fingolimod 0,5 mg oraz u 3,3% pacjentów otrzymujących placebo w dwuletnim badaniu kontrolowanym placebo.64

Ze względu na to zaleca się regularne kontrolowanie ciśnienia krwi podczas leczenia produktem Fingolimod Richter.65

Działania na układ oddechowy

Podczas leczenia fingolimodem obserwowano niewielkie, zależne od dawki zmniejszenie nasilonej pierwszosekundowej objętości wydechowej (FEV1) i zdolności dyfuzyjnej dla tlenku węgla (DLCO). Zmiany te pojawiały się w 1. miesiącu leczenia i utrzymywały się na stabilnym poziomie.66

Należy zachować ostrożność stosując produkt leczniczy Fingolimod Richter u pacjentów z:67

  • Ciężką chorobą układu oddechowego
  • Zwłóknieniem płuc
  • Przewlekłą obturacyjną chorobą płuc

Zespół odwracalnej tylnej encefalopatii (PRES)

W badaniach klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki zespołu odwracalnej tylnej encefalopatii (PRES) po zastosowaniu fingolimodu w dawce 0,5 mg.68

Objawy PRES obejmują:69

  • Silny ból głowy o nagłym początku
  • Nudności
  • Wymioty
  • Zmiany stanu psychicznego
  • Zaburzenia widzenia
  • Napady drgawkowe

Objawy PRES są zazwyczaj odwracalne, jednak mogą prowadzić do udaru niedokrwiennego lub krwotoku mózgowego. Opóźnienie rozpoznania i leczenia może być przyczyną trwałych następstw neurologicznych.70

W przypadku podejrzenia zespołu odwracalnej tylnej encefalopatii (PRES), leczenie produktem Fingolimod Richter należy przerwać.71

Zmiana terapii z innych leków modyfikujących przebieg choroby

Zmieniając leczenie z innego leku modyfikującego przebieg choroby na produkt Fingolimod Richter, należy uwzględnić jego okres półtrwania i sposób działania, aby uniknąć addycyjnego wpływu na układ immunologiczny, jednocześnie minimalizując ryzyko reaktywacji choroby.72

Przed rozpoczęciem leczenia produktem Fingolimod Richter zaleca się wykonanie pełnego badania krwi pozwalającego stwierdzić ustąpienie działań wcześniej stosowanych leków na układ immunologiczny.73

Zasady zmiany terapii na produkt Fingolimod Richter:

  • Z interferonu lub octanu glatirameru: leczenie produktem Fingolimod Richter można rozpocząć bezpośrednio po przerwaniu leczenia74
  • Z fumaranu dimetylu: przed rozpoczęciem leczenia produktem Fingolimod Richter należy zachować odpowiedni okres oczyszczania organizmu z leku, w czasie którego wyniki badania krwi powinny powrócić do stanu sprzed leczenia75
  • Z natalizumabu: ze względu na długi okres półtrwania leku, jego eliminacja po odstawieniu trwa zazwyczaj 2-3 miesiące76
  • Z teriflunomidu: zaleca się zabieg przyspieszenia eliminacji leku lub zachowanie okresu oczyszczania organizmu z leku trwającego przynajmniej 3,5 miesiąca77
  • Z alemtuzumabu: nie zaleca się rozpoczynania leczenia produktem Fingolimod Richter po alemtuzumabie, chyba że korzyści wyraźnie przewyższają ryzyko dla danego pacjenta78

Nowotwory złośliwe skóry

U pacjentów otrzymujących produkt Fingolimod Richter zgłaszano występowanie nowotworów skóry, w tym:79

  • Raka podstawnokomórkowego (BCC)
  • Czerniaka złośliwego
  • Raka kolczystokomórkowego
  • Mięsaka Kaposiego
  • Raka z komórek Merkla

Zalecane postępowanie w celu monitorowania skóry:80

  • Czujna obserwacja pod kątem zmian skórnych
  • Medyczna ocena skóry w chwili rozpoczynania leczenia
  • Regularna ocena skóry co 6 do 12 miesięcy w trakcie leczenia
  • Skierowanie pacjenta do dermatologa w razie stwierdzenia podejrzanych zmian

Ze względu na ryzyko wystąpienia złośliwych zmian skórnych, pacjentów leczonych fingolimodem należy przestrzec przed ekspozycją na światło słoneczne bez odpowiedniej ochrony skóry.81

Pacjenci leczeni fingolimodem nie powinni jednocześnie otrzymywać:82

  • Fototerapii promieniowaniem UV-B
  • Fotochemioterapii PUVA

Chłoniaki

Zarówno w badaniach klinicznych, jak i po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki chłoniaków u pacjentów leczonych fingolimodem.83

Odnotowane przypadki chłoniaków były niejednorodne i obejmowały:84

  • Chłoniaki nieziarnicze:
    • Chłoniak z komórek B
    • Chłoniak z komórek T
  • Skórny chłoniak z komórek T (ziarniniak grzybiasty)
  • Chłoniak z komórek B związany z obecnością wirusa Epstein-Barr (EBV), w tym przypadek śmiertelny

U pacjentów z podejrzeniem chłoniaka należy zakończyć leczenie fingolimodem.85

Przerwanie leczenia i ryzyko nawrotu choroby

Po przerwaniu leczenia fingolimodem eliminacja leku z organizmu trwa około 6 tygodni, co należy uwzględnić planując zmianę terapii.86

U większości pacjentów liczba limfocytów stopniowo wraca do normy w ciągu 1-2 miesięcy po zakończeniu leczenia, choć pełna regeneracja może u niektórych pacjentów trwać znacznie dłużej.87

Rozpoczynanie innych leków w tym czasie może wiązać się z jednoczesną ekspozycją na fingolimod. Podawanie leków immunosupresyjnych wkrótce po przerwaniu leczenia produktem Fingolimod Richter może spowodować działania addycyjne na układ immunologiczny.88

Po przerwaniu leczenia fingolimodem obserwowano rzadkie przypadki nawrotu aktywności choroby o ciężkim przebiegu (efekt z odbicia):89

  • Najczęściej w ciągu 12 tygodni po przerwaniu leczenia
  • W niektórych przypadkach do 24 tygodni po przerwaniu leczenia

Z tego względu wskazana jest ostrożność podczas przerywania leczenia fingolimodem. Należy monitorować stan pacjentów w celu wykrycia istotnych objawów pogorszenia i w razie konieczności rozpocząć odpowiednie leczenie.90

Stosowanie u dzieci i młodzieży – dodatkowe środki ostrożności

Profil bezpieczeństwa stosowania u dzieci i młodzieży jest podobny jak u pacjentów dorosłych, ale należy zwrócić uwagę na dodatkowe kwestie:91

  • Zachowanie tych samych środków ostrożności przy monitorowaniu pierwszej dawki, jak u pacjentów dorosłych
  • Te same środki ostrożności obowiązują przy zmianie dawki dobowej z 0,25 mg na 0,5 mg92
  • Zwiększona częstość występowania zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych:
    • Napady drgawkowe
    • Lęk
    • Obniżony nastrój
    • Depresja93
  • Konieczność ukończenia wszystkich szczepień zgodnie z aktualnymi wytycznymi przed rozpoczęciem leczenia94
  • Zachowanie szczególnej ostrożności u dzieci w wieku 10-12 lat, o masie ciała poniżej 40 kg lub w stadium <2 w skali Tannera ze względu na bardzo ograniczone dane z badań klinicznych95
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl