krótko działający lek
Krótko działający lek to preparat charakteryzujący się szybkim początkiem działania i relatywnie krótkim czasem utrzymywania się efektu terapeutycznego w organizmie. Substancje te mają krótki okres półtrwania, co oznacza, że są szybko metabolizowane i wydalane z organizmu.
W praktyce klinicznej krótko działające leki są często stosowane w sytuacjach wymagających natychmiastowej, ale nietrwałej interwencji farmakologicznej. Przykładami są szybko działające β2-mimetyki w leczeniu astmy oskrzelowej (np. salbutamol), krótko działające insuliny, nitrogliceryna w doraźnym leczeniu dławicy piersiowej czy krótko działające benzodiazepiny w terapii zaburzeń lękowych.
Zaletą krótko działających leków jest możliwość precyzyjnego kontrolowania efektu terapeutycznego i mniejsze ryzyko kumulacji w organizmie. Wady obejmują częstsze dawkowanie i potencjalnie większe wahania stężenia leku w surowicy, co może prowadzić do zjawiska „odstawienia” między dawkami. W niektórych schorzeniach przewlekłych krótko działające leki są stosowane w połączeniu z preparatami o przedłużonym uwalnianiu, zapewniając optymalną kontrolę objawów.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Propofol (2,6-diizopropylofenol) jest krótkodziałającym lekiem do znieczulenia ogólnego, charakteryzującym się szybkim początkiem działania (30-40 sekund) i krótkotrwałym efektem utrzymującym się od 4 do 6 minut po pojedynczym bolusie. Mechanizm działania opiera się na depresji ośrodkowego układu nerwowego. Propofol nie wykazuje klinicznie istotnej kumulacji przy powtarzanych bolusach lub ciągłej infuzji, co umożliwia precyzyjną kontrolę głębokości i czasu trwania znieczulenia. Szybka redystrybucja i metabolizm sprzyjają szybkiemu odzyskowi przytomności po zakończeniu podawania, co jest kluczowe dla oceny neurologicznej pacjenta po zabiegach. W trakcie indukcji mogą wystąpić przejściowe bradykardia i niedociśnienie tętnicze, wynikające z działania wagotonicznego i hamowania układu współczulnego, jednak parametry hemodynamiczne zwykle wracają do normy podczas podtrzymywania znieczulenia.
aktywność współczulna, anestezjologia pediatryczna, bradykardia, diizopropylofenol, działanie wagotoniczne, efekt znieczulający, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, hemoliza, infuzja, krótko działający lek, metabolizm i wydalanie, nerw błędny, niedociśnienie tętnicze, odzyskiwanie przytomności, osmolalność osocza, ośrodkowy układ nerwowy, parametry hemodynamiczne, profil bezpieczeństwa, propofol, redystrybucja propofolu, znieczulenie ogólne -
Leksykon leków
Propofol, substancja czynna Diprivanu (10 mg/ml), jest krótkodziałającym dożylnym środkiem znieczulenia ogólnego z grupy N01AX10, charakteryzującym się szybkim początkiem działania (~30 sekund) oraz szybkim wybudzeniem bez efektów resztkowych. Mechanizm działania opiera się na pozytywnej modulacji receptorów GABAA, co prowadzi do sedacji i anestezji. Propofol powoduje obniżenie średniego ciśnienia tętniczego oraz niewielkie zmiany częstości akcji serca, z hemodynamiką stabilizującą się w fazie podtrzymywania znieczulenia. Wpływa również na ośrodkowy układ nerwowy, zmniejszając przepływ mózgowy, ciśnienie wewnątrzczaszkowe oraz metabolizm mózgowy, co jest szczególnie korzystne u pacjentów z podwyższonym ICP. W porównaniu do wziewnych anestetyków, propofol wiąże się z niższą częstością nudności i wymiotów pooperacyjnych.
ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, diizopropylofenol, emulsja olej w wodzie, hormony kory nadnerczy, krótko działający lek, lek anestetyczny dożylny, metabolizm mózgowy, nadwrażliwość na soję, neurotransmiter GABA, niewydolność oddechowa, parametry hemodynamiczne, populacja pediatryczna, profil bezpieczeństwa leku, propofol, przepływ mózgowy, receptor GABA, właściwości anestetyczne, wybudzenie ze znieczulenia, wymioty pooperacyjne, znieczulenie ogólne
