allel JAK2 V617F
Allel JAK2 V617F to punktowa mutacja w genie kinazy Janusowej 2 (JAK2), zlokalizowanym na chromosomie 9p24. Mutacja ta polega na substytucji guaniny na tyminę w pozycji 1849 eksonu 14, co prowadzi do zamiany waliny na fenyloalaninę w kodonie 617 białka JAK2 (V617F).
Obecność allelu JAK2 V617F jest charakterystyczna dla nowotworów mieloproliferacyjnych (MPN), szczególnie czerwienicy prawdziwej (u >95% pacjentów), nadpłytkowości samoistnej (50-60%) oraz pierwotnej mielofibrozy (45-50%). Mutacja ta powoduje konstytutywną aktywację ścieżki sygnałowej JAK-STAT, prowadząc do niekontrolowanej proliferacji komórek krwiotwórczych niezależnie od stymulacji cytokinami.
Wykrywanie allelu JAK2 V617F ma istotne znaczenie diagnostyczne w różnicowaniu nowotworów mieloproliferacyjnych od wtórnych nadkrwistości i nadpłytkowości. Badanie wykonuje się najczęściej metodami molekularnymi (PCR w czasie rzeczywistym, sekwencjonowanie) z krwi obwodowej lub szpiku kostnego. Ilościowa ocena obciążenia allelem mutantowym (tzw. VAF – variant allele frequency) może mieć znaczenie prognostyczne i wpływać na decyzje terapeutyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Policytemia vera – Objawy
Policytemia vera (PV) to przewlekła mieloproliferacyjna neoplazja charakteryzująca się nadprodukcją erytrocytów, często z towarzyszącą leukocytozą i trombocytozą. Choroba rozwija się zwykle po 50. roku życia, a średni wiek diagnozy to około 60 lat. Wczesne objawy są niespecyficzne i obejmują zmęczenie, bóle głowy, świąd skóry (zwłaszcza po ciepłej kąpieli), zawroty głowy oraz objawy związane z nadlepkością krwi. Charakterystyczne dla PV są także powiększenie śledziony (splenomegalia) u około 75% pacjentów, co manifestuje się uczuciem pełności w lewym górnym kwadrancie brzucha. Bez leczenia choroba prowadzi do poważnych powikłań, przede wszystkim zakrzepicy (występującej u 15-60% pacjentów), która jest główną przyczyną zgonów (10-40% przypadków), a także do krwawień (15-35% pacjentów). Progresja choroby może prowadzić do mielofibrozy (10-20% w ciągu 20 lat) oraz transformacji do ostrej białaczki szpikowej (3-5% w ciągu 10 lat). Czynniki ryzyka progresji to m.in. wiek >60 lat, leukocytoza, wysoki poziom allelu JAK2 V617F, obecność włóknienia szpiku i splenomegalia.
allel JAK2 V617F, anemia, biała krwinka, białaczka szpikowa, czerwona krwinka, dna moczanowa, duszność, flebotomia, hematokryt, hemoglobina, hydroksymocznik, inhibitor JAK, krew obwodowa, kwas acetylosalicylowy, lek cytoredukcyjny, leukocytoza, mielofibroza, niedokrwistość, nieprawidłowość chromosomalna, nieprawidłowy kariotyp, nowotwór mieloproliferacyjny, ostra białaczka szpikowa, płytka krwi, powiększona śledziona, rozmaz krwi obwodowej, splenomegalia, świąd skóry, szpik kostny, udar mózgu, upust krwi, włóknienie szpiku kostnego, zakrzep krwi, zakrzepica, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał serca, zespół mielodysplastyczny