podwyższenie transaminaz

Podwyższenie transaminaz to stan kliniczny charakteryzujący się zwiększonym stężeniem enzymów wątrobowych – aminotransferazy alaninowej (ALT) i/lub aminotransferazy asparaginianowej (AST) we krwi. Jest to jeden z najczęstszych markerów uszkodzenia hepatocytów, choć AST występuje również w innych tkankach, takich jak mięśnie szkieletowe czy mięsień sercowy.

Przyczyny podwyższenia transaminaz są różnorodne i obejmują wirusowe zapalenie wątroby, choroby autoimmunologiczne wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, alkoholową chorobę wątroby, niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby, choroby dróg żółciowych, hemochromatozę czy chorobę Wilsona. Wartości transaminaz mogą być również podwyższone w przypadku rabdomiolizy, zawału mięśnia sercowego czy intensywnego wysiłku fizycznego.

Interpretacja podwyższonych wartości transaminaz wymaga uwzględnienia stopnia ich wzrostu, proporcji AST:ALT oraz kontekstu klinicznego. Niewielkie podwyższenie (poniżej 5-krotności górnej granicy normy) może być objawem przewlekłego procesu, podczas gdy znaczne podwyższenie (powyżej 15-krotności górnej granicy normy) sugeruje ostre uszkodzenie wątroby. Stosunek AST:ALT >2 może wskazywać na alkoholowe uszkodzenie wątroby, natomiast przewaga ALT jest charakterystyczna dla wirusowych zapaleń wątroby.

Diagnostyka przyczyn podwyższenia transaminaz obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, badania obrazowe wątroby (USG, CT, MRI), badania serologiczne w kierunku wirusów hepatotropowych, oznaczenie autoprzeciwciał, badania metaboliczne oraz w wybranych przypadkach biopsję wątroby. Postępowanie terapeutyczne zależy od zidentyfikowanej przyczyny i może obejmować leczenie choroby podstawowej, odstawienie hepatotoksycznych leków czy modyfikację stylu życia.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl