silny inhibitor CYP1A2
Silny inhibitor CYP1A2 to substancja, która znacząco hamuje aktywność izoenzymu CYP1A2 należącego do rodziny cytochromu P450. CYP1A2 jest jednym z najważniejszych enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za metabolizm wielu leków i związków egzogennych.
Silne inhibitory CYP1A2 mogą prowadzić do istotnych klinicznie interakcji lekowych, zwiększając stężenie substancji metabolizowanych przez ten izoenzym. Do najczęściej spotykanych silnych inhibitorów CYP1A2 należą: fluwoksamina, cyprofloksacyna, enoksacyna i tiklopidyna. Ich jednoczesne stosowanie z substratami CYP1A2 (np. teofilina, klozapina, olanzapina, duloksetyna) może wymagać modyfikacji dawkowania lub zmiany terapii.
Mechanizm działania silnych inhibitorów CYP1A2 polega na kompetycyjnym lub niekompetycyjnym blokowaniu aktywności enzymu, co prowadzi do spowolnienia metabolizmu jego substratów. Według klasyfikacji FDA, silny inhibitor CYP1A2 to związek, który zwiększa AUC substratu tego enzymu o ≥5-krotność lub zmniejsza jego klirens o >80%.
W praktyce klinicznej znajomość silnych inhibitorów CYP1A2 jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leków, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym. Podczas wprowadzania lub odstawiania silnego inhibitora CYP1A2 u pacjenta przyjmującego substrat tego enzymu, należy rozważyć dostosowanie dawki lub monitorowanie stężenia leku we krwi w celu uniknięcia działań niepożądanych lub toksyczności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Pirfenidon Medical Valley 801 mg
Pirfenidon jest metabolizowany głównie przez enzym CYP1A2 (70-80%), z udziałem innych izoenzymów CYP (2C9, 2C19, 2D6, 2E1). Interakcje lekowe dotyczą przede wszystkim inhibitorów i induktorów CYP1A2. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują czterokrotny wzrost ekspozycji na pirfenidon, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory takie jak enoksacyna mogą zwiększyć ekspozycję 2-4-krotnie, wymagając redukcji dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg 3× dziennie) i ścisłego monitorowania. Cyprofloksacyna w dawce 750 mg (umiarkowany inhibitor) zwiększa ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg 3× dziennie). Umiarkowane inhibitory (amiodaron, propafenon) i złożone inhibitory metabolizmu (amiodaron, flukonazol, chloramfenikol, fluoksetyna, paroksetyna) mogą znacząco zwiększać stężenie pirfenidonu, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Palenie tytoniu indukuje CYP1A2, zmniejszając ekspozycję na pirfenidon o około 50%, dlatego zaleca się zaprzestanie palenia podczas terapii.
amiodaron, biodostępność, chloramfenikol, CYP1A2, cyprofloksacyna, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, enoksacyna, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hepatotoksyczność, idiopatyczne włóknienie płuc, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, izoenzymy CYP, klirens leku, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, pirfenidon, propafenon, ryfampicyna, selektywny inhibitor CYP1A2, silny inhibitor CYP1A2, sok grejpfrutowy, umiarkowany inhibitor CYP1A2 - Leksykon leków
Interakcje leku – Lamegom 25 mg
Agomelatyna, metabolizowana głównie przez CYP1A2 (ok. 90%) oraz CYP2C9/19 (ok. 10%), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tych izoenzymów. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na agomelatynę (np. fluwoksamina – 60-krotne zwiększenie, zakres 12-412 razy), co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP1A2 (estrogeny, propranolol, enoksacyna) również podnoszą stężenia agomelatyny, dlatego zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjentów. Induktory enzymatyczne, takie jak ryfampicyna i palenie tytoniu (≥15 papierosów/dobę), obniżają biodostępność agomelatyny, co może wymagać korekty dawki. Agomelatyna nie wykazuje istotnego wpływu na metabolizm innych leków metabolizowanych przez CYP450, co potwierdzają badania kliniczne z udziałem m.in. benzodiazepin, litu, paroksetyny, flukonazolu i teofiliny.
agomelatyna, biodostępność, CYP1A2, cyprofloksacyna, cytochrom P450, działanie niepożądane, enoksacyna, estrogen, flukonazol, fluwoksamina, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lit, metabolizm wątrobowy, ośrodkowy układ nerwowy, palenie tytoniu, paroksetyna, pochodna benzodiazepiny, propranolol, ryfampicyna, silny inhibitor CYP1A2, teofilina, terapia elektrowstrząsowa, umiarkowany inhibitor CYP1A2 - Leksykon leków
Interakcje leku – Agomelatyna Egis 25 mg
Agomelatyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2 (90%) oraz w mniejszym stopniu przez CYP2C9 i CYP2C19 (łącznie 10%). Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, powodują dramatyczne zwiększenie ekspozycji na agomelatynę (do 60-krotnego wzrostu, zakres 12-412 razy), co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP1A2, np. estrogeny, propranolol i enoksacyna, mogą kilkukrotnie zwiększać stężenie agomelatyny, dlatego zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjenta. Induktory enzymów CYP450, takie jak ryfampicyna, oraz palenie tytoniu (≥15 papierosów/dobę) obniżają biodostępność agomelatyny, co może wymagać dostosowania dawki. Agomelatyna nie wykazuje istotnego wpływu na metabolizm innych leków i nie indukuje ani nie hamuje izoenzymów CYP450.
agomelatyna, benzodiazepina, biodostępność agomelatyny, cyprofloksacyna, cytochrom P450, dysfagia, enoksacyna, estrogen, flukonazol, fluwoksamina, induktor enzymu, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2C9, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, interakcja lekowa, interakcja z alkoholem, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2C9, lek przeciwdepresyjny, lit, metabolizm wątrobowy, ośrodkowy układ nerwowy, palenie tytoniu, paroksetyna, propranolol, ryfampicyna, silny inhibitor CYP1A2, teofilina, terapia elektrowstrząsowa, umiarkowany inhibitor CYP1A2, właściwość prodrgawkowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Agolek 25 mg
Agomelatyna (Agolek 25 mg) jest metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP1A2 (około 90%) oraz CYP2C9/19 (około 10%). Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, są przeciwwskazane w terapii z agomelatyną ze względu na znaczące zwiększenie ekspozycji na lek (fluwoksamina zwiększa stężenie agomelatyny nawet 60-krotnie, w zakresie 12-412 razy). Umiarkowane inhibitory CYP1A2 (estrogeny, propranolol, enoksacyna) powodują kilkukrotne zwiększenie stężenia agomelatyny, co wymaga zachowania ostrożności. Induktory enzymów, takie jak ryfampicyna oraz palenie tytoniu (≥15 papierosów/dobę), obniżają biodostępność agomelatyny, co może wymagać monitorowania skuteczności terapii i ewentualnej korekty dawki.
agomelatyna, biodostępność, cyprofloksacyna, cytochrom P450, działanie sedatywne, ekspozycja na lek, enoksacyna, estrogen, flukonazol, fluwoksamina, inhibitor CYP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, izoenzym CYP1A2, lit, metabolizm wątrobowy, palenie tytoniu, paroksetyna, pochodna benzodiazepiny, polipragmazja, propranolol, ryfampicyna, silny inhibitor CYP1A2, teofilina, terapia elektrowstrząsowa, umiarkowany inhibitor CYP1A2, zaburzenie nastroju - Leksykon leków
Interakcje leku – Pirfenidone Aurovitas 801 mg
Pirfenidon, substancja czynna leku Pirfenidone Aurovitas, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP1A2 (70-80%) oraz w mniejszym stopniu przez CYP2C9, 2C19, 2D6 i 2E1. Inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na pirfenidon (czterokrotny wzrost), co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Silne selektywne inhibitory CYP1A2 (np. enoksacyna) mogą zwiększyć ekspozycję 2-4-krotnie, co wymaga redukcji dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg 3x/dobę) i monitorowania działań niepożądanych. Umiarkowani inhibitory, jak cyprofloksacyna 750 mg, zwiększają ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg 3x/dobę). Ostrożność zaleca się także przy stosowaniu amiodaronu, propafenonu oraz innych inhibitorów wielu CYP (np. flukonazol, fluoksetyna), ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia pirfenidonu.
amiodaron, chloramfenikol, cyprofloksacyna, cytochrom P450, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, enoksacyna, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hepatotoksyczność, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor izoenzymów CYP, izoenzym CYP1A2, izoenzymy CYP, klirens leku, metabolizm wątrobowy, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, pirfenidon, propafenon, ryfampicyna, selektywny inhibitor CYP1A2, silny inhibitor CYP1A2, sok grejpfrutowy, stężenie leku w osoczu, substancja czynna, umiarkowany inhibitor CYP1A2, uszkodzenie wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Tizagelan 2 mg
Tyzanidyna, metabolizowana głównie przez enzym CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w surowicy i profil bezpieczeństwa. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, zwiększają ekspozycję na tyzanidynę od 10 do 33 razy, co prowadzi do znacznego nasilenia działania hipotensyjnego i sedatywnego, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Inne inhibitory CYP1A2 (np. amiodaron, meksyletyna, werapamil) również podnoszą stężenie tyzanidyny i wymagają unikania lub ścisłego monitorowania pacjentów. Induktory CYP1A2, takie jak ryfampicyna i palenie tytoniu, mogą obniżać stężenie tyzanidyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, co może wymagać korekty dawki. Ponadto, tyzanidyna może nasilać działanie leków przeciwnadciśnieniowych, beta-adrenolityków i digoksyny, zwiększając ryzyko niedociśnienia i bradykardii, a także wykazuje addytywne działanie sedatywne z lekami depresyjnymi na OUN oraz alkoholem, co znacząco podnosi ryzyko działań niepożądanych, w tym nadmiernej sedacji i zaburzeń koordynacji.
alkohol etylowy, benzodiazepina, beta-adrenolityk, beta-bloker, bradykardia, CYP1A2, cyprofloksacyna, digoksyna, działanie hipotensyjne, fluwoksamina, hormonalny lek antykoncepcyjny, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja z alkoholem, lek depresyjny OUN, lek działający na OUN, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, metabolizm wątrobowy, nadciśnienie z odbicia, niedociśnienie tętnicze, opioid, ryfampicyna, sedacja, silny inhibitor CYP1A2, tachykardia, torsade de pointes, tyzanidyna, udar naczyniowo-mózgowy, wydłużenie odstępu QT, zespół odstawienia - Leksykon leków
Interakcje leku – Pirfenidone Aurovitas 267 mg
Pirfenidon jest metabolizowany głównie przez enzym CYP1A2 (70-80%), z udziałem innych izoenzymów CYP (CYP2C9, 2C19, 2D6, 2E1) w mniejszym stopniu. Inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, enoksacyna czy cyprofloksacyna, znacząco zwiększają ekspozycję na pirfenidon, co może prowadzić do wzrostu ryzyka działań niepożądanych. Przykładowo, fluwoksamina powoduje czterokrotny wzrost stężenia pirfenidonu i jest przeciwwskazana w terapii łączonej. W przypadku enoksacyny zaleca się redukcję dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg trzy razy dziennie), a przy cyprofloksacynie 750 mg do 1602 mg/dobę (534 mg trzy razy dziennie). Umiarkowane inhibitory CYP1A2 (amiodaron, propafenon) oraz inhibitory innych izoenzymów CYP (np. flukonazol, chloramfenikol, fluoksetyna) wymagają ostrożności ze względu na potencjalny wzrost stężenia pirfenidonu.
amiodaron, chloramfenikol, cyprofloksacyna, ekspozycja na pirfenidon, enoksacyna, enzym CYP1A2, farmakokinetyka pirfenidonu, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hepatotoksyczność, idiopatyczne włóknienie płuc, indukcja CYP1A2, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, izoenzym cytochromu P450, izoenzymy CYP, klirens pirfenidonu, metabolizm pirfenidonu, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, pirfenidon, propafenon, ryfampicyna, silny inhibitor CYP1A2, sok grejpfrutowy, stężenie pirfenidonu w osoczu, umiarkowany inhibitor CYP1A2 - Leksykon leków
Interakcje leku – Pirfenidon Medical Valley 267 mg
Pirfenidon jest metabolizowany głównie przez enzym CYP1A2 (70-80%), z udziałem izoenzymów CYP2C9, 2C19, 2D6 i 2E1, co predysponuje do licznych interakcji lekowych. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, mogą zwiększyć ekspozycję na pirfenidon nawet czterokrotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. W przypadku konieczności podania silnych, selektywnych inhibitorów CYP1A2 (np. enoksacyny) zaleca się redukcję dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg trzy razy dziennie) oraz ścisłą kontrolę działań niepożądanych. Umiarkowani inhibitory CYP1A2, jak cyprofloksacyna w dawce 750 mg, zwiększają ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg trzy razy dziennie). Ostrożność jest wskazana także przy stosowaniu amiodaronu, propafenonu oraz inhibitorów CYP2C9, 2C19 i 2D6, które mogą podwyższać stężenia pirfenidonu.
amiodaron, chloramfenikol, CYP1A2, cyprofloksacyna, cytochrom P450, działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, działanie niepożądane, enoksacyna, farmakokinetyka, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, induktor CYP1A2, inhibicja enzymatyczna, inhibitor CYP1A2, interakcje lekowe, izoenzymy CYP, klirens leku, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, pirfenidon, propafenon, ryfampicyna, silny inhibitor CYP1A2, sok grejpfrutowy, szlak metaboliczny, umiarkowany inhibitor CYP1A2, zaburzenia czynności wątroby