selektywny inhibitor CYP1A2
Selektywny inhibitor CYP1A2 to substancja, która wybiórczo hamuje aktywność enzymu cytochromu P450 1A2 (CYP1A2), jednego z kluczowych enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za metabolizm wielu leków i ksenobiotyków. CYP1A2 stanowi około 13% całkowitej zawartości cytochromu P450 w wątrobie i odgrywa istotną rolę w metabolizmie pierwszej fazy.
Inhibitory selektywne CYP1A2 mają szczególne znaczenie kliniczne ze względu na ich zdolność do wpływania na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez ten enzym. Do najczęściej stosowanych selektywnych inhibitorów CYP1A2 należą fluwoksamina, ciprofloksacyna oraz enoksacyna. Ich zastosowanie może prowadzić do zwiększenia stężenia i wydłużenia działania leków będących substratami CYP1A2, takich jak teofilina, klozapina, olanzapina czy tizanidyna.
Znajomość selektywnych inhibitorów CYP1A2 jest kluczowa w praktyce klinicznej dla unikania potencjalnie niebezpiecznych interakcji lekowych. Wprowadzenie inhibitora CYP1A2 do terapii u pacjenta przyjmującego leki metabolizowane przez ten enzym wymaga szczególnej ostrożności, monitorowania stężeń leku w surowicy oraz ewentualnej modyfikacji dawkowania, aby zapobiec działaniom niepożądanym wynikającym ze zwiększonej ekspozycji na lek.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Metabolizm pirfenidonu odbywa się głównie przez izoenzym CYP1A2 (70-80%), z udziałem innych izoenzymów CYP (2C9, 2C19, 2D6, 2E1) w mniejszym stopniu. Inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na pirfenidon (np. 4-krotny wzrost przy fluwoksaminie), co wymaga przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania. Silne i selektywne inhibitory CYP1A2 (np. enoksacyna) mogą podwoić do czterokrotnie zwiększyć stężenie leku, co wymaga redukcji dawki do 801 mg/dobę (267 mg × 3) i ścisłego monitorowania działań niepożądanych. Umiarkowani inhibitory, jak cyprofloksacyna 750 mg, zwiększają ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg × 3). Należy zachować ostrożność przy stosowaniu innych umiarkowanych inhibitorów CYP1A2 (amiodaron, propafenon) oraz inhibitorów CYP2C9, 2C19 i 2D6, które mogą zwiększać stężenie pirfenidonu i nasilać działania niepożądane. Spożycie soku grejpfrutowego jest niezalecane ze względu na hamowanie CYP1A2 i ryzyko zwiększenia ekspozycji na lek.
alkohol etylowy, amiodaron, chloramfenikol, cyprofloksacyna, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, działanie niepożądane przewodu pokarmowego, ekspozycja na pirfenidon, enoksacyna, etanol, farmakokinetyka pirfenidonu, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitory enzymów, izoenzym CYP1A2, izoenzym cytochromu P450, izoenzymy CYP, klirens pirfenidonu, metabolizm pirfenidonu, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, propafenon, ryfampicyna, selektywny inhibitor CYP1A2, sok grejpfrutowy, stężenie pirfenidonu w osoczu -
Leksykon leków
Pirfenidon jest metabolizowany głównie przez enzym CYP1A2 (70-80%), z udziałem innych izoenzymów CYP (2C9, 2C19, 2D6, 2E1). Interakcje lekowe dotyczą przede wszystkim inhibitorów i induktorów CYP1A2. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują czterokrotny wzrost ekspozycji na pirfenidon, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory takie jak enoksacyna mogą zwiększyć ekspozycję 2-4-krotnie, wymagając redukcji dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg 3× dziennie) i ścisłego monitorowania. Cyprofloksacyna w dawce 750 mg (umiarkowany inhibitor) zwiększa ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg 3× dziennie). Umiarkowane inhibitory (amiodaron, propafenon) i złożone inhibitory metabolizmu (amiodaron, flukonazol, chloramfenikol, fluoksetyna, paroksetyna) mogą znacząco zwiększać stężenie pirfenidonu, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Palenie tytoniu indukuje CYP1A2, zmniejszając ekspozycję na pirfenidon o około 50%, dlatego zaleca się zaprzestanie palenia podczas terapii.
amiodaron, biodostępność, chloramfenikol, CYP1A2, cyprofloksacyna, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, enoksacyna, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hepatotoksyczność, idiopatyczne włóknienie płuc, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, izoenzymy CYP, klirens leku, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, pirfenidon, propafenon, ryfampicyna, selektywny inhibitor CYP1A2, silny inhibitor CYP1A2, sok grejpfrutowy, umiarkowany inhibitor CYP1A2 -
Leksykon leków
Pirfenidon, substancja czynna leku Pirfenidone Aurovitas, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP1A2 (70-80%) oraz w mniejszym stopniu przez CYP2C9, 2C19, 2D6 i 2E1. Inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na pirfenidon (czterokrotny wzrost), co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Silne selektywne inhibitory CYP1A2 (np. enoksacyna) mogą zwiększyć ekspozycję 2-4-krotnie, co wymaga redukcji dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg 3x/dobę) i monitorowania działań niepożądanych. Umiarkowani inhibitory, jak cyprofloksacyna 750 mg, zwiększają ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg 3x/dobę). Ostrożność zaleca się także przy stosowaniu amiodaronu, propafenonu oraz innych inhibitorów wielu CYP (np. flukonazol, fluoksetyna), ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia pirfenidonu.
amiodaron, chloramfenikol, cyprofloksacyna, cytochrom P450, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, enoksacyna, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hepatotoksyczność, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor izoenzymów CYP, izoenzym CYP1A2, izoenzymy CYP, klirens leku, metabolizm wątrobowy, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, pirfenidon, propafenon, ryfampicyna, selektywny inhibitor CYP1A2, silny inhibitor CYP1A2, sok grejpfrutowy, stężenie leku w osoczu, substancja czynna, umiarkowany inhibitor CYP1A2, uszkodzenie wątroby
