stężenie pirfenidonu w osoczu
Stężenie pirfenidonu w osoczu to kluczowy parametr farmakokinetyczny monitorowany podczas terapii idiopatycznego włóknienia płuc (IPF). Pirfenidon jest lekiem przeciwzwłóknieniowym o właściwościach przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych, który hamuje transformację fibroblastów i syntezę kolagenu.
Optymalne stężenie terapeutyczne pirfenidonu w osoczu wynosi zazwyczaj 10-20 μg/ml przy standardowym dawkowaniu 801 mg trzy razy na dobę. Monitorowanie stężenia jest szczególnie istotne ze względu na metabolizm leku głównie przez cytochrom P450 (CYP1A2), co stwarza ryzyko interakcji z innymi lekami oraz zmienność międzyosobniczą w farmakokinetyce.
Oznaczanie stężenia pirfenidonu w osoczu może być pomocne przy podejrzeniu nieprzestrzegania zaleceń terapeutycznych przez pacjenta, występowaniu działań niepożądanych (głównie ze strony przewodu pokarmowego i skóry) oraz przy konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Metody oznaczania obejmują wysokosprawną chromatografię cieczową (HPLC) oraz chromatografię cieczową sprzężoną ze spektrometrią mas (LC-MS/MS).
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Metabolizm pirfenidonu odbywa się głównie przez izoenzym CYP1A2 (70-80%), z udziałem innych izoenzymów CYP (2C9, 2C19, 2D6, 2E1) w mniejszym stopniu. Inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na pirfenidon (np. 4-krotny wzrost przy fluwoksaminie), co wymaga przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania. Silne i selektywne inhibitory CYP1A2 (np. enoksacyna) mogą podwoić do czterokrotnie zwiększyć stężenie leku, co wymaga redukcji dawki do 801 mg/dobę (267 mg × 3) i ścisłego monitorowania działań niepożądanych. Umiarkowani inhibitory, jak cyprofloksacyna 750 mg, zwiększają ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg × 3). Należy zachować ostrożność przy stosowaniu innych umiarkowanych inhibitorów CYP1A2 (amiodaron, propafenon) oraz inhibitorów CYP2C9, 2C19 i 2D6, które mogą zwiększać stężenie pirfenidonu i nasilać działania niepożądane. Spożycie soku grejpfrutowego jest niezalecane ze względu na hamowanie CYP1A2 i ryzyko zwiększenia ekspozycji na lek.
alkohol etylowy, amiodaron, chloramfenikol, cyprofloksacyna, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, działanie niepożądane przewodu pokarmowego, ekspozycja na pirfenidon, enoksacyna, etanol, farmakokinetyka pirfenidonu, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitory enzymów, izoenzym CYP1A2, izoenzym cytochromu P450, izoenzymy CYP, klirens pirfenidonu, metabolizm pirfenidonu, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, propafenon, ryfampicyna, selektywny inhibitor CYP1A2, sok grejpfrutowy, stężenie pirfenidonu w osoczu -
Leksykon leków
Pirfenidon jest metabolizowany głównie przez enzym CYP1A2 (70-80%), z udziałem innych izoenzymów CYP (CYP2C9, 2C19, 2D6, 2E1) w mniejszym stopniu. Inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, enoksacyna czy cyprofloksacyna, znacząco zwiększają ekspozycję na pirfenidon, co może prowadzić do wzrostu ryzyka działań niepożądanych. Przykładowo, fluwoksamina powoduje czterokrotny wzrost stężenia pirfenidonu i jest przeciwwskazana w terapii łączonej. W przypadku enoksacyny zaleca się redukcję dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg trzy razy dziennie), a przy cyprofloksacynie 750 mg do 1602 mg/dobę (534 mg trzy razy dziennie). Umiarkowane inhibitory CYP1A2 (amiodaron, propafenon) oraz inhibitory innych izoenzymów CYP (np. flukonazol, chloramfenikol, fluoksetyna) wymagają ostrożności ze względu na potencjalny wzrost stężenia pirfenidonu.
amiodaron, chloramfenikol, cyprofloksacyna, ekspozycja na pirfenidon, enoksacyna, enzym CYP1A2, farmakokinetyka pirfenidonu, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hepatotoksyczność, idiopatyczne włóknienie płuc, indukcja CYP1A2, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, izoenzym cytochromu P450, izoenzymy CYP, klirens pirfenidonu, metabolizm pirfenidonu, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, pirfenidon, propafenon, ryfampicyna, silny inhibitor CYP1A2, sok grejpfrutowy, stężenie pirfenidonu w osoczu, umiarkowany inhibitor CYP1A2 -
Leksykon leków
Terapia pirfenidonem w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc wymaga ścisłego nadzoru specjalistycznego. Leczenie rozpoczyna się od stopniowego zwiększania dawki przez 14 dni, począwszy od 267 mg trzy razy dziennie (801 mg/dobę) w dniach 1-7, następnie 534 mg trzy razy dziennie (1602 mg/dobę) w dniach 8-14, aż do dawki podtrzymującej 801 mg trzy razy dziennie (2403 mg/dobę) od dnia 15. Lek należy przyjmować podczas posiłku, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych. W przypadku przerwania terapii na ponad 14 dni konieczne jest ponowne wdrożenie schematu dawkowania. U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasy A i B wg Child-Pugh) oraz łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (ClCr 30-50 ml/min) zaleca się ostrożność, natomiast ciężkie zaburzenia wątroby i nerek stanowią przeciwwskazanie do stosowania pirfenidonu.
dawka podtrzymująca, dializoterapia, działanie niepożądane, idiopatyczne włóknienie płuc, klasyfikacja Childa-Pugha, nadwrażliwość na światło, nietolerancja przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, pirfenidon, Pirfenidon Zentiva, stężenie bilirubiny, stężenie pirfenidonu w osoczu, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawrót głowy, zwiększenie aktywności aminotransferaz
