Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Pirfenidon jest substancją aktywną, której metabolizm zachodzi głównie przy udziale enzymu CYP1A2 (około 70-80%). Pozostałe izoenzymy cytochromu P450, takie jak CYP2C9, 2C19, 2D6 i 2E1, uczestniczą w metabolizmie pirfenidonu w mniejszym stopniu. Ze względu na ten mechanizm metabolizowania, pirfenidon wchodzi w interakcje z wieloma substancjami leczniczymi oraz innymi czynnikami wpływającymi na aktywność tych enzymów. ¹

Inhibitory CYP1A2

Stosowanie leków hamujących aktywność enzymu CYP1A2 może prowadzić do zwiększenia stężenia pirfenidonu w osoczu, co wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na poniższe substancje:

Fluwoksamina i silne inhibitory CYP1A2

Fluwoksamina jest silnym inhibitorem CYP1A2, który dodatkowo hamuje inne izoenzymy CYP (CYP2C9, 2C19 i 2D6). Badania fazy 1 wykazały, że jednoczesne stosowanie pirfenidonu i fluwoksaminy powoduje czterokrotny wzrost ekspozycji na pirfenidon u osób niepalących. Z tego powodu stosowanie produktu leczniczego Pirfenidone Aurovitas jest przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących fluwoksaminę. ²

Przed rozpoczęciem terapii pirfenidonem należy zakończyć leczenie fluwoksaminą oraz unikać jej stosowania w trakcie całej terapii ze względu na zmniejszony klirens pirfenidonu. Należy również unikać stosowania innych leków, które są inhibitorami zarówno CYP1A2, jak i jednego lub kilku innych izoenzymów CYP biorących udział w metabolizmie pirfenidonu. ³

Badania in vitro i in vivo wskazują, że silne i selektywne inhibitory CYP1A2, takie jak enoksacyna, mogą zwiększać ekspozycję na pirfenidon dwu- lub nawet czterokrotnie. Jeżeli jednoczesne stosowanie pirfenidonu i silnego, selektywnego inhibitora CYP1A2 jest konieczne, dawkę pirfenidonu należy zredukować do 801 mg na dobę (267 mg trzy razy na dobę). W takim przypadku należy dokładnie monitorować pacjenta pod kątem występowania działań niepożądanych związanych z pirfenidonem. ⁴

Cyprofloksacyna i umiarkowane inhibitory CYP1A2

Jednoczesne stosowanie pirfenidonu i cyprofloksacyny w dawce 750 mg (umiarkowany inhibitor CYP1A2) powoduje zwiększenie ekspozycji na pirfenidon o 81%. Jeżeli konieczne jest stosowanie cyprofloksacyny w dawce 750 mg dwa razy na dobę, dawkę pirfenidonu należy zmniejszyć do 1602 mg na dobę (534 mg trzy razy na dobę). Należy zachować ostrożność również podczas jednoczesnego stosowania pirfenidonu i cyprofloksacyny w mniejszych dawkach (250 mg lub 500 mg) raz lub dwa razy na dobę. ⁵

Produkt leczniczy Pirfenidone Aurovitas należy stosować ostrożnie u pacjentów leczonych innymi umiarkowanymi inhibitorami CYP1A2, takimi jak amiodaron czy propafenon. ⁶

Szczególną ostrożność należy zachować również podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP1A2 z silnymi inhibitorami innych izoenzymów CYP uczestniczących w metabolizmie pirfenidonu, w tym:

• CYP2C9 (np. amiodaron, flukonazol)
• CYP2C19 (np. chloramfenikol)
• CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna)

⁷

Palenie tytoniu i induktory CYP1A2

Palenie tytoniu, które jest induktorem CYP1A2, może znacząco wpływać na farmakokinetykę pirfenidonu. Badania fazy 1 wykazały, że ekspozycja na pirfenidon u osób palących stanowiła zaledwie 50% ekspozycji obserwowanej u osób niepalących. Palenie tytoniu pobudza wytwarzanie enzymów wątrobowych, co prowadzi do zwiększenia klirensu leku i zmniejszenia jego stężenia w organizmie. ⁸

Ze względu na obserwowaną zależność między paleniem tytoniu a indukcją CYP1A2, należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP1A2 wraz z produktem Pirfenidone Aurovitas. Pacjentów należy zachęcać do zaprzestania palenia przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia pirfenidonem oraz do unikania stosowania silnych induktorów CYP1A2. ⁹

Jednoczesne stosowanie umiarkowanych induktorów CYP1A2, takich jak omeprazol, może teoretycznie prowadzić do zmniejszenia stężenia pirfenidonu w osoczu. ¹⁰

Należy unikać jednoczesnego stosowania produktów leczniczych będących silnymi induktorami zarówno CYP1A2, jak i innych izoenzymów CYP uczestniczących w metabolizmie pirfenidonu (np. ryfampicyna), ponieważ może to prowadzić do znacznego obniżenia stężenia pirfenidonu w osoczu. ¹¹

Interakcje z sokiem grejpfrutowym

Spożywanie soku grejpfrutowego prowadzi do zahamowania aktywności enzymu CYP1A2, dlatego należy unikać jego spożywania w trakcie leczenia pirfenidonem. ¹²

Interakcje z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Pirfenidone Aurovitas nie ma bezpośrednich informacji na temat interakcji z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu i stosowania pirfenidonu z kilku powodów:

• Zarówno pirfenidon, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie, co może potencjalnie zwiększać obciążenie tego narządu
• Pirfenidon może powodować działania niepożądane ze strony układu nerwowego (np. zawroty głowy, zmęczenie), które mogą być nasilone przez alkohol
• Pacjenci z idiopatycznym włóknieniem płuc, u których stosowany jest pirfenidon, często cierpią na zaburzenia funkcji oddechowej, które mogą się pogorszyć pod wpływem alkoholu

Zaleca się zachowanie ostrożności podczas spożywania alkoholu w trakcie terapii pirfenidonem, a w idealnej sytuacji całkowite zaprzestanie jego konsumpcji, szczególnie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych ze strony wątroby lub układu nerwowego.

Tabela interakcji lekowych z pirfenidonem