nadpotliwość pierwotna
Nadpotliwość pierwotna (hyperhidrosis primaria) to stan chorobowy charakteryzujący się nadmiernym wydzielaniem potu, niewspółmiernym do potrzeb termoregulacyjnych organizmu i niezwiązanym z innymi schorzeniami. Dotyka około 1-3% populacji, częściej rozpoczynając się w okresie dojrzewania lub wczesnej dorosłości.
Wyróżnia się nadpotliwość ogniskową, obejmującą głównie okolice dłoni, pach, stóp i twarzy, oraz uogólnioną, dotyczącą całego ciała. Patofizjologia schorzenia wiąże się z nadmierną stymulacją gruczołów potowych przez układ współczulny, mimo prawidłowej liczby i budowy tych gruczołów. Czynniki wyzwalające to często stres, emocje, ciepło czy spożycie pikantnych potraw.
Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu przedmiotowym oraz testach specjalistycznych, takich jak test Minora (jodowo-skrobiowy) czy pomiar przewodnictwa skóry. W leczeniu stosuje się metody miejscowe (antyperspiranty z chlorkiem glinu), jonoforezę, toksyny botulinowej, leki antycholinergiczne, a w przypadkach opornych – zabiegi chirurgiczne, w tym sympatektomię. Nadpotliwość pierwotna znacząco obniża jakość życia pacjentów, powodując dyskomfort psychiczny i trudności w funkcjonowaniu społecznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Glikopironium – Właściwości farmakodynamiczne
Glikopironium, będący selektywnym antagonistą receptorów muskarynowych acetylocholiny, jest stosowany miejscowo w leczeniu pierwotnej nadpotliwości pach. Mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów muskarynowych w gruczołach potowych, co prowadzi do istotnego zmniejszenia wydzielania potu. W badaniu klinicznym fazy IIIa, obejmującym 171 pacjentów z ciężką nadpotliwością (HDSS 3 lub 4, produkcja potu ≥ 50 mg/5 min), krem z glikopironium 1% (Axhidrox) wykazał statystycznie istotne zmniejszenie wytwarzania potu o średnio -197,08 mg (±252,41) w porównaniu do placebo (-83,49 mg ±168,21; p=0,0038) po 4 tygodniach terapii. Mediana względnej redukcji potu wyniosła -64,63% (95% CI: -73,13; -51,75) w grupie leczonej vs. -34,32% (95% CI: -49,71; -2,67) w grupie placebo (p<0,0001). Poprawa jakości życia mierzona skalą HidroQoL była również istotna (mediana zmiany -6,0 vs. -1,0; p<0,0001), a odsetek pacjentów z ≥2-punktową poprawą w skali HDSS wyniósł 23,0% vs. 11,9% (p=0,0542). W badaniu otwartym fazy IIIb (n=357) potwierdzono długoterminową skuteczność, z utrzymującym się istotnym zmniejszeniem potu do 12 tygodni (średnia zmiana z 280,31 mg do 123,64 mg; p<0,0001) oraz wzrostem odsetka odpowiedzi w HDSS do ponad 25% po 28 tygodniach terapii.
acetylocholina, antagonista receptorów muskarynowych, działanie drażniące, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, glikopironium, grawimetria, gruczoły potowe, nadpotliwość pach, nadpotliwość pierwotna, objętość dystrybucji, przenikanie przez łożysko, skala HDSS, stan stacjonarny farmakokinetyczny, zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Glikopironium – Wskazania do stosowania
Glikopironium, będący lekiem przeciwcholinergicznym, jest stosowany miejscowo w postaci kremu Axhidrox do leczenia ciężkiej pierwotnej nadpotliwości pach u dorosłych pacjentów. Preparat zawiera glikopironiowy bromek w stężeniu odpowiadającym 8 mg glikopironium na 1 g kremu, a jedna dawka (270 mg kremu) dostarcza 2,2 mg glikopironium. Mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów muskarynowych w gruczołach potowych ekrynowych, co skutkuje zmniejszeniem wydzielania potu. Miejscowe stosowanie minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych, co jest istotne w terapii tego schorzenia.
acetylocholina, alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, bromek glikopironiowy, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, glikol propylenowy, glikopironium, hyperhidrosis axillaris, lek przeciwcholinergiczny, nadpotliwość pierwotna, pierwotna nadpotliwość pach, receptory muskarynowe, termoregulacja organizmu