skala Ashwortha
Skala Ashwortha jest klinicznym narzędziem służącym do oceny nasilenia spastyczności mięśniowej. Została opracowana przez Bryana Ashwortha w 1964 roku i jest szeroko stosowana w neurologii oraz rehabilitacji medycznej do monitorowania pacjentów z chorobami neurologicznymi, takimi jak stwardnienie rozsiane, udar mózgu, mózgowe porażenie dziecięce czy urazy rdzenia kręgowego.
W klasycznej skali Ashwortha ocenia się opór podczas biernego rozciągania mięśnia w pięciostopniowej skali od 0 do 4, gdzie 0 oznacza brak wzmożonego napięcia mięśniowego, a 4 oznacza sztywność kończyny w zgięciu lub wyproście. W 1987 roku wprowadzono zmodyfikowaną skalę Ashwortha (Modified Ashworth Scale – MAS), która dodaje stopień 1+ między stopniami 1 i 2, co pozwala na bardziej precyzyjną ocenę lekko nasilonej spastyczności.
Badanie przy użyciu skali Ashwortha wykonuje się, poruszając kończyną pacjenta w określony sposób i z określoną prędkością, oceniając przy tym opór stawiany przez mięśnie. Jest to metoda subiektywna, zależna od doświadczenia badającego, jednak mimo to pozostaje standardem w klinicznej ocenie spastyczności i jest istotnym elementem planowania leczenia, w tym terapii farmakologicznej (np. baklofen, tyzanidyna), podawania toksyny botulinowej czy interwencji chirurgicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fampridine Teva 10 mg
Famprydyna, klasyfikowana w grupie N07XX07, działa poprzez blokadę kanałów potasowych w neuronach, co wydłuża repolaryzację błony komórkowej i poprawia przewodzenie impulsów nerwowych, szczególnie w aksonach demielinizowanych, charakterystycznych dla stwardnienia rozsianego (SM). W trzech randomizowanych, podwójnie ślepych badaniach fazy III (MS-F203, MS-F204, 218MS305) stosowano dawkę 10 mg famprydyny dwa razy dziennie, wykazując istotną poprawę funkcji chodu. W badaniach MS-F203 i MS-F204 odsetek pacjentów odpowiadających na leczenie wyniósł odpowiednio 34,8% i 42,9% w grupie famprydyny wobec 8,3% i 9,3% w grupie placebo (p<0,001). U pacjentów tych zaobserwowano średni wzrost szybkości chodu o 26,3% i 25,3% w porównaniu do 5,3% i 7,8% w grupie placebo (p<0,001). Poprawa była szybka, pojawiająca się w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia terapii, a także potwierdzona w skali MSWS-12 oceniającej zdolność chodzenia.
akson, badanie kliniczne, famprydyna, fingolimod, interferon, jony potasowe, kanał potasowy, natalizumab, octan glatirameru, ośrodkowy układ nerwowy, patomechanizm, potencjał czynnościowy, przewodzenie impulsów, repolaryzacja błony komórkowej, skala Ashwortha, skala równowagi Berga, skuteczność terapeutyczna, spastyczność mięśni, stwardnienie rozsiane, terapia immunomodulacyjna, test szybkości chodu, test T25FW, test TUG, zaburzenie chodu - Leksykon substancji czynnych
Delta-9-tetrahydrokannabinol – Wskazania do stosowania
Delta-9-tetrahydrokannabinol (THC) w preparacie Sativex, zawierającym 27 mg/ml THC oraz 25 mg/ml kannabidiolu (CBD), jest wskazany do leczenia umiarkowanej do ciężkiej spastyczności u dorosłych pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (MS). Preparat dostępny jest w formie aerozolu do stosowania w jamie ustnej, gdzie każde 100 μl zawiera 2,7 mg THC i 2,5 mg CBD, a także substancje pomocnicze, takie jak etanol (do 40 mg/100 μl) i glikol propylenowy (52 mg/100 μl). Terapia powinna być rozważana wyłącznie u pacjentów, u których standardowe leczenie przeciwspastyczne (baklofen, tizanidyna, dantrolen, benzodiazepiny) okazało się nieskuteczne lub nietolerowane, a także po wykazaniu klinicznie znamiennej poprawy w fazie wstępnej terapii. Ocena nasilenia spastyczności powinna być przeprowadzana za pomocą zwalidowanych skal, np. skali Ashwortha, a leczenie prowadzone przez doświadczonego neurologa.
aerozol do jamy ustnej, delta-9-tetrahydrokannabinol, działanie niepożądane, glikol propylenowy, kannabidiol, konopie indyjskie, korzyść terapeutyczna, neurolog, ocena skuteczności leku, postać farmaceutyczna, postępowanie terapeutyczne, Sativex, skala Ashwortha, śluzówka jamy ustnej, spastyczność, stwardnienie rozsiane, substancja czynna, substancja pomocnicza - Leksykon substancji czynnych
Famprydyna – Właściwości farmakodynamiczne
Famprydyna, należąca do grupy leków działających na układ nerwowy (kod ATC: N07XX07), działa poprzez blokadę kanałów potasowych w neuronach, co prowadzi do przedłużenia repolaryzacji błony komórkowej i wzmocnienia potencjałów czynnościowych, zwłaszcza w aksonach demielinizowanych. Mechanizm ten poprawia przewodzenie impulsów nerwowych, co jest kluczowe u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM) z zaburzeniami funkcji motorycznych. Skuteczność famprydyny potwierdzono w trzech randomizowanych, podwójnie zaślepionych badaniach fazy III (MS-F203, MS-F204, 218MS305), gdzie standardowa dawka wynosiła 10 mg dwa razy na dobę. W badaniach MS-F203 i MS-F204, odpowiedź na leczenie definiowano jako istotne przyspieszenie chodu w teście Time 25-foot Walk (T25FW), uzyskując odpowiednio 34,8% vs. 8,3% (p<0,001) oraz 42,9% vs. 9,3% (p<0,001) pacjentów w grupie famprydyny w porównaniu do placebo. U responderów obserwowano wzrost szybkości chodu o 26,3% i 25,3% odpowiednio w MS-F203 i MS-F204, z poprawą widoczną już po kilku tygodniach terapii.
akson bez osłonki mielinowej, blokowanie kanałów potasowych, choroba demielinizacyjna, efekt neurofizjologiczny, famprydyna, fingolimod, intent to treat, interferon, kanał potasowy, Multiple Sclerosis Walking Scale, natalizumab, octan glatirameru, ośrodkowy układ nerwowy, populacja zgodna z zamiarem leczenia, potencjał czynnościowy, repolaryzacja błony komórkowej, skala Ashwortha, skala równowagi Berga, skala wpływu stwardnienia rozsianego, spastyczność mięśni, stwardnienie rozsiane, terapia immunomodulacyjna, test szybkości chodu, test wstań i idź, Time 25-foot Walk, uszkodzenie osłonki mielinowej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fampridine Zentiva 10 mg
Famprydyna, klasyfikowana pod kodem ATC N07XX07, jest lekiem działającym na układ nerwowy poprzez blokadę kanałów potasowych, co prowadzi do przedłużenia repolaryzacji błony komórkowej i wzmocnienia powstawania potencjałów czynnościowych w demielinizowanych aksonach u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM). W trzech randomizowanych, podwójnie ślepych badaniach fazy III (MS-F203, MS-F204, 218MS305) stosowano dawkę 10 mg famprydyny dwa razy na dobę, wykazując istotną poprawę funkcji chodu. W badaniach MS-F203 i MS-F204 odsetek pacjentów odpowiadających na leczenie wyniósł odpowiednio 34,8% i 42,9% w grupie famprydyny versus 8,3% i 9,3% w grupie placebo (p<0,001). U pacjentów odpowiadających na terapię zaobserwowano wzrost szybkości chodu o 25-26% w porównaniu do 5-8% w grupie placebo (p<0,001), a poprawa pojawiała się w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia. Dodatkowo, w badaniu 218MS305, 43% pacjentów leczonych famprydyną osiągnęło średnią poprawę o ≥8 punktów w skali MSWS-12 w ciągu 24 tygodni, w porównaniu do 34% w grupie placebo (p=0,006), co potwierdza skuteczność leku w poprawie zdolności chodzenia.
famprydyna, fingolimod, impuls nerwowy, interferon, kanał potasowy, natalizumab, octan glatirameru, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał czynnościowy, przewodnictwo nerwowe, repolaryzacja błony komórkowej, skala Ashwortha, skala MSWS-12, skala równowagi Berga, skala wpływu stwardnienia rozsianego, spastyczność, stwardnienie rozsiane, terapia immunomodulacyjna, test szybkości chodu, test TUG, test wstań i idź - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sativex (27 mg + 25 mg)/ml
Sativex, zawierający delta-9-tetrahydrokannabinol (THC) i kannabidiol (CBD), działa poprzez modulację układu endokannabinoidowego, głównie receptorów CB1 i CB2, co prowadzi do zmniejszenia aktywności neuroprzekaźników pobudzających, takich jak kwas glutaminowy. W badaniach klinicznych u ponad 1500 pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SR) z umiarkowaną do ciężką spastycznością, stosowano dawki do 48 rozpyleń na dobę przez okres do 19 tygodni. Skuteczność oceniano głównie za pomocą skali numerycznej NRS (0-10), gdzie Sativex wykazał statystycznie istotną poprawę w porównaniu z placebo, choć różnice w punktacji (0,5-0,6) miały ograniczone znaczenie kliniczne. W badaniu z 4-tygodniowym okresem wstępnej oceny odpowiedzi, pacjenci z co najmniej 20% redukcją spastyczności (średnia zmiana -3,0 punktu w NRS) kontynuujący terapię przez kolejne 12 tygodni utrzymali poprawę, podczas gdy grupa placebo doświadczyła pogorszenia (różnica 0,84 punktu, 95% CI: -1,29; -0,40). Dodatkowo, parametry takie jak zmodyfikowana skala Ashwortha, częstość skurczów mięśniowych, zakłócenia snu oraz test szybkości chodzenia wykazały korzystne efekty Sativexu w porównaniu z placebo.
Cannabis sativa, częściowy agonista, dronabinol, kannabidiol, kwas glutaminowy, objawy spastyczne, odstęp QTc, porażenie mózgowe, próba podwójnie ślepa, randomizacja, receptor kannabinoidowy, skala Ashwortha, skala NRS, skurcze mięśniowe, spastyczność, stwardnienie rozsiane, tetrahydrokannabinol, układ endokannabinoidowy, uraz OUN