Wskazania do stosowania
Delta-9-tetrahydrokannabinol

Wskazania do stosowania delta-9-tetrahydrokannabinolu (THC)

Delta-9-tetrahydrokannabinol (THC) jest główną substancją psychoaktywną zawartą w konopiach indyjskich (Cannabis sativa L.). W praktyce klinicznej substancja ta jest dostępna w postaci gotowego produktu leczniczego Sativex, który stanowi połączenie THC (27 mg/ml) z kannabidiolem (CBD) (25 mg/ml). Preparat ten występuje w formie aerozolu do stosowania w jamie ustnej, który zawiera w każdych 100 mikrolitrach 2,7 mg THC oraz 2,5 mg CBD.¹

Spastyczność w stwardnieniu rozsianym

Podstawowym wskazaniem do stosowania delta-9-tetrahydrokannabinolu w postaci produktu leczniczego Sativex jest łagodzenie objawów spastyczności o przebiegu umiarkowanym do ciężkiego u dorosłych pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (MS). Należy podkreślić, że kwalifikacja do terapii preparatem zawierającym THC powinna być rozważana jedynie u pacjentów, u których spełnione są następujące kryteria:²

• Pacjent jest osobą dorosłą ze zdiagnozowanym stwardnieniem rozsianym
• Występuje spastyczność o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego
• Dotychczasowe leczenie innymi preparatami przeciwspastycznymi okazało się nieskuteczne
• Obserwuje się klinicznie znamienną poprawę objawów związanych ze spastycznością we wstępnym etapie terapii

³

Warunki stosowania terapii delta-9-tetrahydrokannabinolem

Szczególnie istotnym elementem kwalifikacji do leczenia preparatem zawierającym delta-9-tetrahydrokannabinol jest ocena skuteczności we wstępnym etapie terapii. Pacjent powinien wykazać wyraźną i klinicznie znamienną poprawę objawów spastyczności, aby móc kontynuować terapię. Jest to kluczowy element wyboru pacjentów, którzy rzeczywiście odniosą korzyść terapeutyczną z leczenia.⁴

Terapia delta-9-tetrahydrokannabinolem w postaci preparatu Sativex powinna być wdrażana dopiero po wyczerpaniu innych opcji terapeutycznych stosowanych w spastyczności. Oznacza to, że substancję tę należy rozważać jako leczenie drugiego lub kolejnego rzutu, gdy standardowe metody terapii (takie jak baklofen, tizanidyna, dantrolen, benzodiazepiny) okazały się nieskuteczne lub pacjent nie toleruje ich działań niepożądanych.⁵

Forma podania delta-9-tetrahydrokannabinolu

Delta-9-tetrahydrokannabinol w preparacie Sativex występuje w postaci aerozolu do stosowania w jamie ustnej. Jest to żółto-brązowy roztwór w pojemniku aerozolowym, który aplikuje się na śluzówkę jamy ustnej.⁶

Warto zwrócić uwagę, że aerozol zawiera również substancje pomocnicze, które mogą mieć znaczenie dla niektórych pacjentów, w tym:⁷

• Etanol (alkohol) – do 40 mg w każdych 100 mikrolitrach aerozolu
• Glikol propylenowy – 52 mg w każdych 100 mikrolitrach aerozolu

⁸

Podejmowanie decyzji terapeutycznej

Decyzja o zastosowaniu preparatu zawierającego delta-9-tetrahydrokannabinol powinna uwzględniać charakter schorzenia podstawowego (stwardnienie rozsiane) oraz dokładną ocenę nasilenia spastyczności. Zaleca się obiektywną ocenę nasilenia objawów spastycznych za pomocą zwalidowanych skal klinicznych (np. skala Ashwortha). Terapia powinna być prowadzona przez specjalistę neurologa posiadającego doświadczenie w leczeniu stwardnienia rozsianego.⁹

Podczas kwalifikacji pacjentów do terapii delta-9-tetrahydrokannabinolem należy uwzględnić, że skuteczność tej substancji jest ograniczona do łagodzenia objawów spastyczności, a nie wpływa bezpośrednio na przebieg choroby podstawowej. Dlatego lek ten należy traktować jako element kompleksowego postępowania terapeutycznego u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym.¹⁰

Monitorowanie skuteczności terapii

Po rozpoczęciu leczenia delta-9-tetrahydrokannabinolem konieczne jest regularne monitorowanie skuteczności terapii oraz występowania ewentualnych działań niepożądanych. Zaleca się okresową ocenę kliniczną spastyczności, aby potwierdzić utrzymywanie się korzyści terapeutycznych. W przypadku braku poprawy lub nasilenia działań niepożądanych należy rozważyć przerwanie leczenia.¹¹