Przedawkowanie
Delta-9-tetrahydrokannabinol

Przedawkowanie delta-9-tetrahydrokannabinolu

Delta-9-tetrahydrokannabinol (THC) jest głównym składnikiem psychoaktywnym konopi indyjskich (Cannabis sativa L.), który odpowiada za większość efektów farmakologicznych obserwowanych po zastosowaniu produktów zawierających kannabinoidy. W kontekście medycznym THC jest stosowany w postaci wystandaryzowanych preparatów, takich jak Sativex (aerozol do stosowania w jamie ustnej), który zawiera 27 mg delta-9-tetrahydrokannabinolu oraz 25 mg kannabidiolu w każdym mililitrze roztworu.¹

Objawy przedawkowania THC

Przedawkowanie delta-9-tetrahydrokannabinolu może prowadzić do szeregu objawów związanych z nadmierną stymulacją receptorów kannabinoidowych CB1. Chociaż brak jest danych o celowym przedawkowaniu produktu leczniczego Sativex przez pacjentów, obserwacje kliniczne z badań dostarczają informacji o przebiegu i obrazie przedawkowania tej substancji.²

W badaniu Thorough QT produktu Sativex, w którym uczestniczyło 257 osób stosujących 18 rozpyleń aerozolu w przedziale 20 minut dwa razy na dobę (znacznie przekraczających zalecane dawkowanie), zaobserwowano wyraźne objawy przedawkowania. Obejmowały one ostre objawy zatrucia wywołane agonistycznym działaniem na receptory CB1, w tym:³

• Zawroty głowy
• Omamy
• Urojenia
• Paranoja
• Zaburzenia rytmu serca (tachykardia lub bradykardia)
• Niedociśnienie tętnicze

⁴

Szczególnie niepokojącym objawem przedawkowania THC jest możliwość wystąpienia psychozy toksycznej. W przywołanym badaniu u trzech z 41 uczestników przyjmujących wysokie dawki (18 rozpyleń aerozolu Sativex na dobę) rozwinęła się przejściowa psychoza toksyczna. Istotne jest to, że psychoza ustąpiła po zaprzestaniu leczenia, co wskazuje na bezpośredni związek przyczynowy z przedawkowaniem substancji oraz na potencjalną odwracalność tego stanu po eliminacji THC z organizmu.⁵

Dawki powodujące przedawkowanie

Na podstawie dostępnych danych klinicznych można określić dawki THC, które mogą prowadzić do przedawkowania. W badaniu QT produktu Sativex objawy przedawkowania obserwowano przy zastosowaniu 18 rozpyleń aerozolu w przeciągu 20 minut, dwukrotnie w ciągu doby. Biorąc pod uwagę, że każde 100 mikrolitrów aerozolu Sativex zawiera 2,7 mg delta-9-tetrahydrokannabinolu, pojedyncze rozpylenie dostarcza właśnie taką ilość substancji.^{6 7}

Oznacza to, że dawka powodująca objawy przedawkowania THC wynosiła około 48,6 mg (18 × 2,7 mg) przyjęta w krótkim okresie (20 minut), powtórzona dwukrotnie w ciągu doby, co daje łączną dawkę dobową około 97,2 mg delta-9-tetrahydrokannabinolu.⁸

Należy zaznaczyć, że pomimo wystąpienia objawów przedawkowania, dwudziestu dwóch uczestników, którzy otrzymali wielokrotność zalecanej dawki, pomyślnie zakończyło pięciodniowy okres badania, co sugeruje, że przy odpowiednim postępowaniu medycznym, przedawkowanie THC może być skutecznie kontrolowane.⁹

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania delta-9-tetrahydrokannabinolu zalecane jest wdrożenie leczenia objawowego i podtrzymującego. Nie istnieje specyficzna odtrutka dla THC, dlatego postępowanie kliniczne powinno koncentrować się na łagodzeniu objawów oraz monitorowaniu funkcji życiowych pacjenta.¹⁰

Kluczowe elementy postępowania w przypadku przedawkowania THC obejmują:

• Zaprzestanie podawania preparatu zawierającego THC
• Monitorowanie funkcji życiowych (ciśnienie tętnicze, tętno, częstość oddechów)
• Kontrola stanu psychicznego i poziomu świadomości
• Leczenie objawowe (np. benzodwuazepiny w przypadku silnego niepokoju czy paranoi)
• Wsparcie psychologiczne i zapewnienie spokojnego otoczenia
• W przypadku psychozy toksycznej – rozważenie podania leków przeciwpsychotycznych

Tabela objawów przedawkowania delta-9-tetrahydrokannabinolu

Szczególne grupy ryzyka

Warto podkreślić, że niektóre grupy pacjentów mogą być bardziej narażone na wystąpienie poważnych objawów przedawkowania delta-9-tetrahydrokannabinolu. Do grup szczególnego ryzyka należą:

• Osoby z wcześniejszymi zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie
• Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego
• Osoby starsze
• Pacjenci przyjmujący inne leki działające na ośrodkowy układ nerwowy
• Osoby z zaburzeniami czynności wątroby (ze względu na metabolizm THC)

Rokowanie po przedawkowaniu

Na podstawie dostępnych danych klinicznych można stwierdzić, że rokowanie po przedawkowaniu delta-9-tetrahydrokannabinolu jest zazwyczaj korzystne. Pomimo wystąpienia poważnych objawów przedawkowania, w cytowanym badaniu dwudziestu dwóch uczestników, którzy otrzymali wielokrotność zalecanej dawki, pomyślnie ukończyło pięciodniowy okres badania.¹¹

Także psychoza toksyczna, jeden z najpoważniejszych objawów przedawkowania THC, miała charakter przejściowy i ustępowała po zaprzestaniu podawania substancji, co wskazuje na odwracalność tego zaburzenia.¹²