Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Delta-9-tetrahydrokannabinol

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania delta-9-tetrahydrokannabinolu

Delta-9-tetrahydrokannabinol (THC) stanowi jeden z głównych składników aktywnych w preparatach na bazie konopi, w tym w leku Sativex, który zawiera 27 mg delta-9-tetrahydrokannabinolu oraz 25 mg kannabidiolu w każdym mililitrze preparatu. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji dostarczają istotnych informacji na temat jej potencjalnych efektów biologicznych w warunkach eksperymentalnych.¹

Toksyczność ogólna delta-9-THC

W badaniach przedklinicznych zaobserwowano, że działania niepożądane delta-9-tetrahydrokannabinolu występowały tylko przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną ekspozycję u człowieka. Obserwacje te wskazują na stosunkowo niewielkie znaczenie w praktyce klinicznej, ponieważ w warunkach terapeutycznych ekspozycja na THC jest znacznie niższa.²

Wpływ na płodność

Badania toksyczności reprodukcyjnej przeprowadzone na wyciągach zawierających THC i CBD, obecnych w leku Sativex, nie wykazały istotnych niepożądanych skutków w zakresie płodności zarówno męskiej, jak i żeńskiej. Parametry takie jak liczba kopulujących zwierząt, liczba płodnych samic i samców, zdolność do kopulacji oraz wskaźniki płodności pozostawały niezmienione.³

Zaobserwowano jednak zmniejszoną masę bezwzględną najądrzy przy poziomie dawki, który nie wykazywał szkodliwego działania na płodność u samców (25 mg/kg na dobę, co odpowiada 150 mg/m²).⁴ Dodatkowo, dane literaturowe wskazują na potencjalne niekorzystne działanie THC i/lub CBD na liczbę oraz ruchliwość plemników, co może mieć znaczenie przy ocenie długotrwałego wpływu na płodność męską.⁵

Wpływ na rozwój płodu

W badaniach na szczurach ustalono, że poziom dawki niewywołujący szkodliwego działania na wczesną przeżywalność zarodków i płodów wynosił około 1 mg/kg na dobę (6 mg/m²). Ta dawka odpowiada w przybliżeniu maksymalnej prawdopodobnej dawce produktu Sativex u człowieka lub jest od niej niższa.⁶

Dostępne dane nie sugerują jakiegokolwiek działania teratogennego delta-9-THC u szczurów lub królików, nawet w przypadku narażenia przekraczającego prawdopodobną maksymalną dawkę u człowieka.⁷ Jest to istotna informacja w kontekście bezpieczeństwa stosowania tej substancji u kobiet w wieku rozrodczym.

Wpływ na rozwój postnatalny

W badaniach pre- i postnatalnych na szczurach wykazano, że dawkowanie 2 oraz 4 mg/kg na dobę (odpowiednio 12 oraz 24 mg/m²) wywoływało niekorzystny wpływ na przeżywalność młodych oraz jakość opieki nad nimi.⁸ Wskazuje to na potencjalne ryzyko związane z ekspozycją na delta-9-THC w okresie okołoporodowym.

Przenikanie do mleka matki

W badaniach na modelach zwierzęcych zaobserwowano znaczną koncentrację kannabinoidów w mleku matki, co jest związane z ich lipofilnym charakterem. Po powtarzanym dawkowaniu kannabinoidy gromadzą się w mleku matki w stężeniu od 40 do 60 razy większym od ich poziomu w osoczu.⁹

Dawkowanie przekraczające normalne dawki kliniczne może mieć wpływ na tempo wzrostu niemowląt karmionych piersią.¹⁰ Obserwacja ta ma kluczowe znaczenie dla oceny ryzyka stosowania preparatów zawierających delta-9-THC u kobiet karmiących piersią.

Ograniczenia danych przedklinicznych

Należy zauważyć, że dane przedkliniczne dotyczące delta-9-tetrahydrokannabinolu pochodzą głównie z badań, w których substancja ta występowała w połączeniu z kannabidiolem, jak ma to miejsce w preparacie Sativex (27 mg THC i 25 mg CBD/ml). Interakcje między tymi związkami mogą wpływać na obserwowane efekty biologiczne, dlatego interpretacja wyników w kontekście działania samego delta-9-THC wymaga ostrożności.¹¹

Ponadto większość dostępnych danych przedklinicznych odnosi się do ekspozycji na poziomach przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, co może ograniczać ich bezpośrednią przekładalność na warunki kliniczne.¹²