przewlekła białaczka szpikowa w fazie przewlekłej

Przewlekła białaczka szpikowa (CML) w fazie przewlekłej stanowi początkowe stadium tego nowotworu mieloproliferacyjnego. Charakteryzuje się obecnością chromosomu Philadelphia, będącego wynikiem translokacji t(9;22), która prowadzi do powstania genu fuzyjnego BCR-ABL1. Ten gen koduje białko o aktywności kinazy tyrozynowej, odpowiedzialne za niekontrolowaną proliferację komórek macierzystych szpiku.

Faza przewlekła CML trwa zazwyczaj 3-5 lat i charakteryzuje się łagodniejszym przebiegiem niż późniejsze stadia choroby. Pacjenci mogą być bezobjawowi lub prezentować objawy takie jak zmęczenie, utrata masy ciała, dyskomfort w lewym podżebrzu związany z powiększeniem śledziony oraz zwiększona skłonność do krwawień i infekcji. W badaniach laboratoryjnych typowo obserwuje się leukocytozę z przesunięciem w lewo, bazofilie oraz obecność komórek linii mieloidalnej na wszystkich etapach dojrzewania.

Współczesne leczenie CML w fazie przewlekłej opiera się przede wszystkim na stosowaniu inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI), takich jak imatynib, nilotynib, dasatynib, bosutynib czy ponatynib. Terapia TKI zrewolucjonizowała rokowanie pacjentów z CML, zwiększając 10-letnie przeżycie z około 20% do ponad 80%. Odpowiedź na leczenie ocenia się na podstawie kryteriów hematologicznych, cytogenetycznych i molekularnych, a regularne monitorowanie poziomu transkryptu BCR-ABL1 metodą ilościową PCR stanowi kluczowy element nadzoru nad przebiegiem choroby.

Wczesne rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia w fazie przewlekłej CML ma fundamentalne znaczenie dla prognozy, ponieważ zmniejsza ryzyko progresji do fazy akceleracji i przełomu blastycznego, które wiążą się z gorszym rokowaniem i trudniejszym leczeniem. Skuteczna terapia w fazie przewlekłej może prowadzić do głębokiej odpowiedzi molekularnej, umożliwiającej niektórym pacjentom rozważenie próby odstawienia leczenia pod ścisłą kontrolą specjalisty.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl