ANC
ANC (Absolute Neutrophil Count) to bezwzględna liczba neutrofili we krwi, która jest kluczowym parametrem oceny stanu układu odpornościowego pacjenta. Prawidłowe wartości ANC u dorosłych mieszczą się w zakresie 1500-8000 komórek/μl. Spadek wartości poniżej 1500/μl określany jest jako neutropenia, a poniżej 500/μl jako ciężka neutropenia, wiążąca się z istotnym wzrostem ryzyka infekcji.
Monitorowanie ANC jest szczególnie ważne w onkologii, hematologii oraz u pacjentów poddawanych chemioterapii, gdzie często obserwuje się polekową neutropenię. Niskie wartości ANC mogą wynikać również z chorób autoimmunologicznych, zakażeń wirusowych, wrodzonych zaburzeń hematologicznych lub działania niektórych leków. Wzrost ANC występuje najczęściej w przebiegu infekcji bakteryjnych, stanów zapalnych, urazów, zawału mięśnia sercowego oraz w przypadku niektórych nowotworów.
W praktyce klinicznej wartość ANC wykorzystuje się do podejmowania decyzji o wdrożeniu profilaktyki przeciwinfekcyjnej, modyfikacji dawek leków mielosupresyjnych oraz kwalifikacji do określonych procedur medycznych. Wartość ANC oblicza się mnożąc odsetek neutrofili (neutrofile segmentowane + pałeczkowate) przez całkowitą liczbę leukocytów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Sandoz 100 mg
Dasatinib Sandoz jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+), a jego dawkowanie zależy od fazy choroby, wieku pacjenta oraz masy ciała. U dorosłych z przewlekłą fazą CML zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML lub ALL Ph+ – 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, np. 40 mg/dobę dla masy 10–<20 kg, 60 mg/dobę dla 20–<30 kg, 70 mg/dobę dla 30–<45 kg oraz 100 mg/dobę dla ≥45 kg. W przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej możliwe jest zwiększenie dawki do maksymalnie 140 mg/dobę (CML przewlekła) lub 180 mg/dobę (faza zaawansowana CML/ALL Ph+). Dazatynib podaje się doustnie, raz na dobę, tabletki powlekane należy połykać w całości, a u dzieci o masie <10 kg dostępna jest postać proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, która nie jest biorównoważna z tabletkami.
ANC, aspiracja szpiku, biopsja, całkowita odpowiedź hematologiczna, chemioterapia podstawowa, chromosom Philadelphia, cytopenia, dazatynib, faza zaawansowana, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, kortykosteroid, lek moczopędny, małopłytkowość, masa czerwonokrwinkowa, mielosupresja, neutropenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pełna odpowiedź cytogenetyczna, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza CML, tabletka powlekana, większa odpowiedź molekularna, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku, zawiesina doustna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Neupogen 960 mcg/ml (48 mln j.m./0,5 ml)
Terapia Neupogenem powinna być prowadzona w ścisłej współpracy z ośrodkiem onkologicznym/hematologicznym dysponującym odpowiednim zapleczem diagnostycznym i doświadczeniem w stosowaniu G-CSF. Zalecana dawka wynosi 5 µg/kg mc./dobę, podawana podskórnie lub dożylnie, rozpoczynając nie wcześniej niż 24 godziny po zakończeniu chemioterapii cytotoksycznej. Leczenie kontynuuje się do powrotu liczby granulocytów obojętnochłonnych (ANC) do wartości prawidłowych, co może trwać do 14 dni po chemioterapii guzów litych, chłoniaków i białaczki limfatycznej, a nawet do 38 dni po leczeniu ostrej białaczki szpikowej. Dawkę należy dostosowywać w zależności od ANC, zmniejszając ją do 5 µg/kg mc./dobę, gdy ANC > 1,0 × 10⁹/l przez 3 dni, a następnie odstawiając lek, jeśli utrzymuje się powyżej tej wartości. Neupogen stosuje się także w mobilizacji komórek progenitorowych krwi obwodowej (PBPC) w dawce 10 µg/kg mc./dobę przez 5-7 dni, z leukaferezą wykonywaną w 5. i 6. dniu, lub 5 µg/kg mc./dobę po chemioterapii mielosupresyjnej, aż do powrotu ANC do normy.
5% roztwór glukozy, ANC, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, białaczka limfatyczna, chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia mielosupresyjna, chłoniak, ciężka przewlekła neutropenia, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, G-CSF, guz lity, hematopoetyczne komórki progenitorowe, infuzja dożylna, infuzja podskórna, komórki CD34+, komórki progenitorowe, komórki progenitorowe krwi obwodowej, leczenie indukcyjne, leczenie mieloablacyjne, leukafereza, mobilizacja komórek progenitorowych krwi obwodowej, mobilizacja PBPC, monoterapia, nadir granulocytów obojętnochłonnych, Neupogen, neutropenia cykliczna, neutropenia idiopatyczna, neutropenia wrodzona, ostra białaczka szpikowa, PBPC, przeszczepienie allogeniczne, przeszczepienie szpiku kostnego, wstrzyknięcie podskórne, zakażenie HIV - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imatinib Fresenius Kabi 100 mg
Imatinib Fresenius Kabi jest wskazany do leczenia hematologicznych nowotworów złośliwych i mięsaków złośliwych, z dawkowaniem dostosowanym do fazy choroby i wieku pacjenta. U dorosłych z przewlekłą fazą przewlekłej białaczki szpikowej (CML) zalecana dawka wynosi 400 mg/dobę, w fazie akceleracji i przełomu blastycznego 600 mg/dobę, a w przypadku Ph+ ALL 600 mg/dobę. Dawkowanie u dzieci ustala się na podstawie powierzchni ciała, np. 340 mg/m² pc. na dobę w CML i Ph+ ALL, z maksymalną dawką 800 mg/dobę u dorosłych i 600 mg/dobę u dzieci. Tabletki należy przyjmować doustnie podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, a w przypadku trudności w połykaniu można je rozpuścić w niegazowanej wodzie lub soku jabłkowym. Leczenie kontynuuje się do progresji choroby, a w przypadku braku odpowiedzi lub postępu możliwe jest zwiększenie dawki, z jednoczesnym monitorowaniem działań niepożądanych.
aminotransferaza wątrobowa, ANC, AspAT, bilirubina, ciężka neutropenia, działanie pozahematologiczne, farmakokinetyka imatynibu, faza akceleracji CML, faza indukcji, granulocyt zasadochłonny, HES/CEL, imatynib, MDS/MPD, mięsak złośliwy, neutropenia, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, Ph+ ALL, podrażnienie przewodu pokarmowego, powierzchnia ciała, przełom blastyczny, przewlekła faza CML, tabletka powlekana - Leksykon chorób i schorzeń
Niski poziom białych krwinek – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Leukopenia definiowana jest jako całkowita liczba białych krwinek (WBC) poniżej 3,0 x 10^9/L i stanowi istotny czynnik prognostyczny w wielu chorobach, zwłaszcza hematologicznych i onkologicznych. Szczególnie istotna jest bezwzględna liczba neutrofili (ANC), gdzie spadek poniżej 1,5 x 10^9/L zwiększa ryzyko infekcji, a poniżej 0,5 x 10^9/L – ryzyko ciężkich powikłań, w tym sepsy. W nowotworach hematologicznych, takich jak T-ALL i AML, zarówno wysoka (≥50 x 10^9/L) jak i niska (<3 x 10^9/L) liczba WBC koreluje z gorszym rokowaniem, przy czym wpływ ten jest modyfikowany przez czynniki molekularne, np. mutacje NPM1 i FLT3-ITD. W chłoniaku z komórek płaszcza (MIPI) oraz w nowotworach litych, podwyższona liczba leukocytów jest negatywnym predyktorem przeżycia. Ponadto, subpopulacje leukocytów, takie jak limfocyty (ALC) i monocyty, mają niezależne znaczenie prognostyczne, odzwierciedlając odpowiedź immunologiczną i ryzyko niekorzystnych wyników.
ANC, białe krwinki, chemioradioterapia, chemioterapeutyk, chłoniak Hodgkina, chłoniak rozlany z dużych komórek B, chłoniak z komórek płaszcza, CRP, immunosenescencja, leczenie przeciwnowotworowe, leukopenia, monocytoza, morfologia krwi, nadir, neutropenia, niedrobnokomórkowy rak płuca, nowotwór hematologiczny, ostra białaczka limfoblastyczna T-komórkowa, ostra białaczka szpikowa, ostry zawał mięśnia sercowego, ostry zespół wieńcowy, rozwarstwienie aorty, sepsa, udar krwotoczny, udar niedokrwienny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bosutinib Zentiva 400 mg
Bosutinib Zentiva jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+) w różnych fazach choroby, z dawkowaniem dostosowanym do fazy i odpowiedzi pacjenta. W nowo rozpoznanej fazie przewlekłej (CP) zaleca się dawkę 400 mg raz na dobę, natomiast w przypadku oporności lub nietolerancji wcześniejszego leczenia dawka wynosi 500 mg/dobę. W określonych sytuacjach klinicznych dopuszczalne jest zwiększenie dawki do 600 mg/dobę, pod warunkiem braku ciężkich działań niepożądanych (stopień ≥ 3) i niespełnienia kryteriów odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej w określonych ramach czasowych. Dawki powyżej 600 mg/dobę nie były badane i nie są zalecane. U pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek dawki są odpowiednio redukowane do 300 mg i 200 mg/dobę, z możliwością stopniowego zwiększania w zależności od tolerancji i odpowiedzi terapeutycznej. U pacjentów w podeszłym wieku (≥ 65 lat) nie ustalono odrębnych zaleceń dawkowania, jednak zaleca się ostrożność ze względu na ograniczone dane.
ANC, bosutynib, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, faza akceleracji białaczki, fosfataza zasadowa, inhibitor kinazy tyrozynowej, klirens kreatyniny, małopłytkowość, neutropenia, niestabilna dusznica bolesna, podwyższona bilirubina, podwyższone aminotransferazy wątrobowe, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa Philadelphia, przewlekła białaczka szpikowa w fazie przewlekłej, transkrypt BCR-Abl, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenia czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Filgrastym – Dawkowanie i sposób podawania
Filgrastym (Neupogen) jest czynnikiem stymulującym tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF), stosowanym w leczeniu neutropenii wywołanej chemioterapią cytotoksyczną, po przeszczepieniu szpiku kostnego, w mobilizacji hematopoetycznych komórek progenitorowych (PBPC) oraz w leczeniu ciężkiej przewlekłej neutropenii (wrodzonej, idiopatycznej, cyklicznej) i neutropenii związanej z zakażeniem HIV. Podstawowa dawka w chemioterapii wynosi 5 μg/kg mc./dobę, podawana podskórnie lub dożylnie (po rozcieńczeniu 5% roztworem glukozy), rozpoczynając co najmniej 24 godziny po zakończeniu chemioterapii i kontynuując do powrotu liczby granulocytów obojętnochłonnych (ANC) do wartości prawidłowych. W leczeniu mieloablacyjnym dawka początkowa to 10 μg/kg mc./dobę, z dostosowaniem dawki po przekroczeniu nadiru ANC (>1,0 × 10⁹/l przez 3 dni zmniejszenie dawki do 5 μg/kg, a następnie odstawienie po kolejnych 3 dniach). Mobilizacja PBPC w monoterapii wymaga 10 μg/kg mc./dobę przez 5-7 dni, a po chemioterapii mielosupresyjnej 5 μg/kg mc./dobę od pierwszego dnia po zakończeniu leczenia do powrotu ANC do normy. U zdrowych dawców dawka wynosi 10 μg/kg mc./dobę przez 4-5 dni, z leukaferezą rozpoczynaną 5. dnia.
ANC, badanie kliniczne, chemioterapia cytotoksyczna, ciężka przewlekła neutropenia, dawka podzielona, farmakodynamika, farmakokinetyka, filgrastym, G-CSF, granulocyt obojętnochłonny, guz lity, infuzja dożylna, infuzja podskórna, komórka CD34+, leczenie mieloablacyjne, leukafereza, mielosupresja, mobilizacja PBPC, nadir granulocytów, neutropenia idiopatyczna, neutropenia wrodzona, ostra białaczka szpikowa, PBPC, przeszczepienie allogeniczne, przeszczepienie szpiku kostnego, roztwór glukozy, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV - Leksykon chorób i schorzeń
Niski poziom białych krwinek – Epidemiologia
Leukopenia definiowana jest jako spadek liczby białych krwinek poniżej normy, tj. <4000 komórek/μl u dorosłych, z istotnym zróżnicowaniem etnicznym, gdzie u Afroamerykanów często obserwuje się łagodną neutropenię etniczną z ANC <1500/μl, niepowiązaną ze zwiększonym ryzykiem infekcji. Genetyczne determinanty, takie jak wariant genu DARC, wpływają na niższe wartości leukocytów u osób pochodzenia afrykańskiego, co ma znaczenie w kontekście ochrony przed malarią i regulacji produkcji neutrofilów. Poligeniczne predyspozycje do niskiego poziomu leukocytów korelują z ryzykiem ciężkiego przebiegu COVID-19 oraz wpływają na odpowiedź na leczenie immunosupresyjne i chemioterapię. Monitorowanie ANC, szczególnie u pacjentów onkologicznych, jest kluczowe, gdyż najniższy poziom leukocytów (nadir) pojawia się 7-10 dni po chemioterapii, a ANC <1,5 x 10^9/L wiąże się ze wzrostem ryzyka infekcji.
ANC, biopsja szpiku, chemioterapia, choroba autoimmunologiczna, COVID-19, eozynofil, G-CSF, granulocyt, infekcja, krwinki białe, leukopenia, limfocyt, monocyt, morfologia krwi, nadir, neutrofile, nowotwór, onkolog, radioterapia, reumatoidalne zapalenie stawów, SCID, sepsa, stwardnienie rozsiane, szpik kostny, toczeń rumieniowaty układowy, układ odpornościowy, wrodzona neutropenia