nowo rozpoznany szpiczak mnogi
Nowo rozpoznany szpiczak mnogi (newly diagnosed multiple myeloma, NDMM) to pierwszy etap w przebiegu klinicznym szpiczaka mnogiego, w którym diagnoza została postawiona, ale pacjent nie otrzymał jeszcze leczenia systemowego. To kluczowy moment dla określenia właściwej strategii terapeutycznej.
W procesie diagnostycznym NDMM uwzględnia się obecność białka monoklonalnego we krwi lub moczu, naciekanie szpiku kostnego przez klonalne plazmocyty (≥10%), oraz występowanie objawów CRAB (hiperkalcemia, niewydolność nerek, anemia, zmiany osteolityczne). Dodatkowo, zgodnie z kryteriami International Myeloma Working Group z 2014 roku, do rozpoznania wystarczy obecność co najmniej jednego z biomarkerów SLiM (plazmocyty klonalne w szpiku ≥60%, stosunek wolnych łańcuchów lekkich ≥100, >1 ogniskowa zmiana w MRI).
Stratyfikacja ryzyka u pacjentów z NDMM opiera się na ocenie czynników cytogenetycznych wysokiego ryzyka (t(4;14), t(14;16), t(14;20), del(17p), amp(1q)). Istotne jest również określenie stopnia zaawansowania wg zrewidowanego Międzynarodowego Systemu Prognostycznego (R-ISS) oraz ocena stanu ogólnego i chorób współistniejących, szczególnie istotnych przy kwalifikacji do intensywnego leczenia.
Strategia terapeutyczna NDMM zależy od kwalifikacji pacjenta do procedury autologicznego przeszczepienia komórek krwiotwórczych (auto-HSCT). U pacjentów kwalifikujących się do przeszczepu standardem jest terapia indukcyjna trójlekowa zawierająca inhibitor proteasomu, lek immunomodulujący i steroid, a następnie konsolidacja za pomocą wysokodawkowej chemioterapii wspomaganej auto-HSCT. U pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu stosuje się schematy oparte o bortezomib, lenalidomid lub daratumumab.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Pharmascience 25 mg
Lenalidomid, lek immunosupresyjny z kodem ATC L04AX04, wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, obejmujące interakcję z białkiem cereblon, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach hematopoetycznych. Mechanizm ten skutkuje cytotoksycznością wobec komórek nowotworowych, zwłaszcza w szpiczaku mnogim, chłoniaku grudkowym oraz w zespołach mielodysplastycznych z delecją 5q. Lenalidomid wzmacnia odpowiedź immunologiczną poprzez aktywację i zwiększenie liczebności komórek T, NK i NKT, a także wykazuje działanie antyangiogenne, hamując migrację i adhezję komórek śródbłonka oraz formowanie mikronaczyń. Dodatkowo, lek wykazuje aktywność proerytropoetyczną, zwiększając produkcję hemoglobiny płodowej przez komórki CD34+, oraz działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie produkcji TNF-α i IL-6. W terapii skojarzonej z rytuksymabem lenalidomid potęguje cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC) wobec komórek chłoniaka grudkowego, co zwiększa skuteczność leczenia chłoniaków nieziarniczych.
aberracja chromosomowa, aktywność przeciwnowotworowa, angiogeneza, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, białko DDB1, cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy, cytokina prozapalna, cytotoksyczność zależna od przeciwciał, czynnik martwicy nowotworów alfa, delecja chromosomu 5, działanie antyangiogenne, działanie przeciwzapalne, hemoglobina płodowa, indolentny chłoniak nieziarniczy, indukcja apoptozy, interleukina-6, komórka hematopoetyczna, komórka macierzysta hematopoetyczna, komórka NK, komórka śródbłonka, komórki NKT, lek immunosupresyjny, ligaza E3, mikrośrodowisko nowotworowe, nawrotowy szpiczak mnogi, nowo rozpoznany szpiczak mnogi, nowotwór hematologiczny, przeżycie bez progresji, przeżywalność ogólna, rytuksymab, szpiczak mnogi, terapia podtrzymująca, ubikwitynacja, wskazanie hematoonkologiczne, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Gedeon Richter 15 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny o kodzie ATC L04AX04, wykazuje wielokierunkowe działanie immunomodulujące, przeciwnowotworowe i antyangiogenne. Jego mechanizm opiera się na wiązaniu z cereblonem, składnikiem kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach hematopoetycznych. Skutkuje to cytotoksycznością oraz modulacją odpowiedzi immunologicznej, w tym zwiększeniem aktywności komórek T, NK i NKT oraz hamowaniem produkcji cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-6). Lenalidomid wykazuje selektywne działanie przeciwnowotworowe w szpiczaku mnogim, chłoniaku grudkowym oraz zespołach mielodysplastycznych z delecją 5q, a także wykazuje synergizm z rytuksymabem, wzmacniając ADCC i indukując apoptozę komórek nowotworowych.
apoptoza, ASCT, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek płaszcza, cytokina prozapalna, czynniki transkrypcyjne, delecja 5q, działanie antyangiogenne, działanie proerytropoetyczne, hemoglobina płodowa, komórka hematopoetyczna, komórka macierzysta CD34+, komórki NK, leczenie podtrzymujące, lek immunosupresyjny, lenalidomid, nowo rozpoznany szpiczak mnogi, oporny szpiczak mnogi, proliferacja komórek, rytuksymab, szpiczak mnogi, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Pharmascience 20 mg
Lenalidomid, klasyfikowany pod kodem ATC L04AX04, wykazuje wielokierunkowy mechanizm działania obejmujący immunomodulację, działanie przeciwnowotworowe, antyangiogenne oraz proerytropoetyczne. Jego podstawowy mechanizm polega na wiązaniu z cereblonem, składnikiem kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych. W efekcie lenalidomid indukuje cytotoksyczność oraz wzmacnia odpowiedź immunologiczną, zwiększając aktywność i liczebność komórek T, NK i NKT. Lek wykazuje selektywne działanie przeciwnowotworowe, szczególnie w szpiczaku mnogim, chłoniaku grudkowym oraz w zespołach mielodysplastycznych z delecją 5q, gdzie intensyfikuje apoptozę nieprawidłowego klonu komórek. Dodatkowo lenalidomid hamuje angiogenezę, zwiększa produkcję hemoglobiny płodowej przez komórki CD34+ oraz wykazuje działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie cytokin prozapalnych, takich jak TNF-α i IL-6.
autologiczny przeszczep komórek macierzystych, cereblon, chłoniak grudkowy, cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał, czynniki transkrypcyjne, delecja chromosomu 5, działanie proerytropoetyczne, działanie przeciwzapalne, indolentny chłoniak nieziarniczy, komórki NK, komórki NKT, komórki T, leczenie podtrzymujące, nawrotowy szpiczak mnogi, nowo rozpoznany szpiczak mnogi, pierwszorzędowy punkt końcowy, przeżycie bez progresji, przeżywalność ogólna, szpiczak mnogi, właściwości antyangiogenne, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Fresenius Kabi 10 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (ATC: L04AX04), wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący bezpośrednie wiązanie z cereblonem, składnikiem kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych. Substancja ta hamuje proliferację i indukuje apoptozę nowotworowych komórek hematopoetycznych, w tym komórek plazmatycznych szpiczaka mnogiego, chłoniaka grudkowego oraz komórek z delecją 5q w zespołach mielodysplastycznych (MDS). Lenalidomid dodatkowo wzmacnia odpowiedź immunologiczną poprzez zwiększenie liczby i aktywności komórek T, NK oraz NKT, wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne (stymulacja hemoglobiny płodowej w komórkach CD34+) oraz przeciwzapalne (hamowanie TNF-α i IL-6). W terapii chłoniaka grudkowego wykazano synergizm lenalidomidu z rytuksymabem, zwiększający cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC) i apoptozę komórek nowotworowych.
ADCC, angiogeneza, apoptoza, ASCT, cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek płaszcza, cytokiny, cytokiny prozapalne, czynniki transkrypcyjne, delecja 5q, erytropoeza, komórki CD34+, komórki NK, ligaza E3, nawrotowy szpiczak mnogi, nowo rozpoznany szpiczak mnogi, progresja choroby, przeżycie wolne od progresji, szpiczak mnogi, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Pharmascience 25 mg
Lenalidomid stosowany w leczeniu nowo rozpoznanego szpiczaka mnogiego (NRSZM) wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa zależny od schematu terapii i populacji pacjentów. W badaniach CALGB 100104 i IFM 2005-02 u pacjentów po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych (ASCT) najczęściej obserwowano neutropenię (60,8-79,0%), trombocytopenię (23,5-72,3%), biegunki (38,9-54,5%) oraz zakażenia dróg oddechowych, w tym zapalenie płuc (9,8-10,6%) i zakażenia płuc (5,7-9,4%). W skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem (badanie SWOG S0777) dominowały działania niepożądane takie jak neuropatia obwodowa (71,8%), zmęczenie (73,7%) oraz hipokalcemia (50,0%). W schematach Rd i MPR+R obserwowano także istotne częstości zapalenia płuc (9,8%), niewydolności nerek (6,3%) oraz gorączki neutropenicznej (6,0%). Działania niepożądane hematologiczne, zwłaszcza neutropenia i trombocytopenia, występowały bardzo często (42,2-83,3% i 21,5-72,3%), co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi.
antybiotykoterapia, astenia, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, biegunka, bortezomib, czynnik wzrostu granulocytów, gorączka, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, leczenie objawowe, leczenie przeciwdrobnoustrojowe, leczenie przeciwhistaminowe, lenalidomid, leukopenia, miejscowe kortykosteroidy, morfologia krwi obwodowej, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, nowo rozpoznany szpiczak mnogi, obrzęk obwodowy, odwodnienie, osłabione łaknienie, profilaktyka przeciwzakrzepowa, skurcze mięśni, suplementacja wapnia, trombocytopenia, wysokodawkowa chemioterapia, wysypka, zaburzenia snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatorowość płucna, zmęczenie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa