Dawkowanie i sposób podawania
Filgrastym
Filgrastym (Neupogen) jest czynnikiem stymulującym tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF), stosowanym w leczeniu neutropenii wywołanej chemioterapią cytotoksyczną, po przeszczepieniu szpiku kostnego, w mobilizacji hematopoetycznych komórek progenitorowych (PBPC) oraz w leczeniu ciężkiej przewlekłej neutropenii (wrodzonej, idiopatycznej, cyklicznej) i neutropenii związanej z zakażeniem HIV. Podstawowa dawka w chemioterapii wynosi 5 μg/kg mc./dobę, podawana podskórnie lub dożylnie (po rozcieńczeniu 5% roztworem glukozy), rozpoczynając co najmniej 24 godziny po zakończeniu chemioterapii i kontynuując do powrotu liczby granulocytów obojętnochłonnych (ANC) do wartości prawidłowych. W leczeniu mieloablacyjnym dawka początkowa to 10 μg/kg mc./dobę, z dostosowaniem dawki po przekroczeniu nadiru ANC (>1,0 × 10⁹/l przez 3 dni zmniejszenie dawki do 5 μg/kg, a następnie odstawienie po kolejnych 3 dniach). Mobilizacja PBPC w monoterapii wymaga 10 μg/kg mc./dobę przez 5-7 dni, a po chemioterapii mielosupresyjnej 5 μg/kg mc./dobę od pierwszego dnia po zakończeniu leczenia do powrotu ANC do normy. U zdrowych dawców dawka wynosi 10 μg/kg mc./dobę przez 4-5 dni, z leukaferezą rozpoczynaną 5. dnia.
- Dawkowanie i sposób podawania filgrastymu
- Chemioterapia cytotoksyczna
- Pacjenci poddawani leczeniu mieloablacyjnemu z następowym przeszczepieniem szpiku kostnego
- Mobilizacja komórek progenitorowych krwi obwodowej (PBPC)
- Mobilizacja PBPC u zdrowych dawców przed przeszczepieniem allogenicznym
- Pacjenci z ciężką, przewlekłą neutropenią
- Pacjenci z zakażeniem HIV
- Szczególne grupy pacjentów
- Tabela dawkowania filgrastymu (Neupogen) – szczegółowe zestawienie
Dawkowanie i sposób podawania filgrastymu
Leczenie filgrastymem (Neupogen) powinno odbywać się wyłącznie we współpracy ze specjalistycznym ośrodkiem onkologicznym posiadającym doświadczenie w stosowaniu czynnika stymulującego tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF) oraz odpowiednie zaplecze diagnostyczne. Procedury mobilizacji i aferezy należy przeprowadzać w kooperacji z ośrodkiem onkologiczno-hematologicznym mającym doświadczenie w monitorowaniu hematopoetycznych komórek progenitorowych.1
Chemioterapia cytotoksyczna
Dawkowanie podstawowe filgrastymu w ramach chemioterapii cytotoksycznej wynosi 5 mikrogramów (0,5 mln j.m.)/kg masy ciała na dobę. Pierwszą dawkę należy podać co najmniej 24 godziny po zakończeniu chemioterapii cytotoksycznej. W badaniach klinicznych stosowano dawkę podskórną wynoszącą 230 mikrogramów/m² powierzchni ciała na dobę (4,0 do 8,4 mikrogramów/kg mc. na dobę).2
Leczenie filgrastymem należy kontynuować do momentu przeminięcia spodziewanego nadiru granulocytów obojętnochłonnych i powrotu ich liczby do wartości prawidłowych. W zależności od typu nowotworu, czas terapii może wynosić do 14 dni w przypadku guzów litych, chłoniaków i białaczki limfatycznej. Po leczeniu indukcyjnym i konsolidującym w ostrej białaczce szpikowej, czas leczenia może być znacznie dłuższy (do 38 dni), w zależności od rodzaju, dawki i schematu zastosowanej chemioterapii.3
Po rozpoczęciu leczenia filgrastymem zwykle obserwuje się przemijające zwiększenie liczby granulocytów obojętnochłonnych w ciągu 1-2 dni. Jednak dla uzyskania trwałej odpowiedzi terapeutycznej nie należy przerywać leczenia przed ustąpieniem spodziewanego nadiru i powrotem liczby granulocytów obojętnochłonnych do wartości prawidłowych.4
Sposób podawania: Neupogen można podawać jako codzienne wstrzyknięcia podskórne lub po rozcieńczeniu 5% roztworem glukozy w postaci 30-minutowej infuzji dożylnej. Preferowaną drogą podania jest droga podskórna. Wyniki badań sugerują, że podanie dożylne może skrócić czas działania leku, choć znaczenie kliniczne tej obserwacji dla dawek wielokrotnych nie jest w pełni wyjaśnione.5
Pacjenci poddawani leczeniu mieloablacyjnemu z następowym przeszczepieniem szpiku kostnego
Dawkowanie: Zalecana dawka początkowa filgrastymu wynosi 10 mikrogramów (1,0 mln j.m.)/kg mc. na dobę. Pierwszą dawkę należy podać co najmniej 24 godziny po zakończeniu chemioterapii cytotoksycznej i co najmniej 24 godziny po przeszczepieniu szpiku kostnego.6
Po przekroczeniu nadiru granulocytów obojętnochłonnych, dawkę dobową filgrastymu należy dostosować zgodnie z poniższym schematem:7
| Liczba granulocytów obojętnochłonnych | Modyfikacja dawki filgrastymu |
|---|---|
| > 1,0 × 10⁹/l przez 3 kolejne dni | Zmniejszyć dawkę do 5 mikrogramów (0,5 mln j.m.)/kg mc. na dobę |
| Następnie, jeżeli ANC > 1,0 × 10⁹/l przez kolejne 3 dni | Odstawić Neupogen |
| Jeżeli podczas leczenia ANC ulegnie obniżeniu do < 1,0 × 10⁹/l | Ponownie dostosować dawkę produktu Neupogen zgodnie z powyższym schematem |
1,0 × 109/l przez 3 kolejne dni: Zmniejszyć dawkę do 5 mikrogramów (0,5 mln j.m.)/kg mc. na dobę […] Następnie, jeżeli ANC > 1,0 × 109/l przez kolejne 3 dni: Odstawić Neupogen […] Jeżeli podczas leczenia ANC ulegnie obniżeniu do 8
ANC = bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych9
Sposób podawania: Filgrastym można podawać w 30-minutowej lub 24-godzinnej infuzji dożylnej lub w ciągłej, 24-godzinnej infuzji podskórnej. Należy rozcieńczyć filgrastym w 20 ml 5% roztworu glukozy.10
Mobilizacja komórek progenitorowych krwi obwodowej (PBPC)
Mobilizacja PBPC w monoterapii
Zalecana dawka filgrastymu stosowanego w monoterapii w celu mobilizacji PBPC wynosi 10 mikrogramów (1,0 mln j.m.)/kg mc. na dobę przez 5-7 kolejnych dni. Czas przeprowadzenia leukaferezy: często wystarczające jest przeprowadzenie jednej lub dwóch procedur w 5. i 6. dniu. W pozostałych przypadkach może być konieczne przeprowadzenie dodatkowych zabiegów. Filgrastym należy podawać aż do czasu ostatniej leukaferezy.11
Mobilizacja PBPC po chemioterapii mielosupresyjnej
Zalecana dawka filgrastymu stosowanego w celu mobilizacji PBPC po chemioterapii mielosupresyjnej wynosi 5 mikrogramów (0,5 mln j.m.)/kg mc. na dobę od pierwszego dnia po zakończeniu chemioterapii do przeminięcia spodziewanego nadiru granulocytów obojętnochłonnych i powrotu ich liczby do wartości prawidłowych. Leukaferezę powinno się przeprowadzać w okresie wzrostu ANC od < 0,5 × 10⁹/l do > 5,0 × 10⁹/l. U pacjentów, którzy nie byli w przeszłości poddani intensywnej chemioterapii, często wystarcza przeprowadzenie jednej leukaferezy. W pozostałych przypadkach zaleca się przeprowadzenie dodatkowych zabiegów.<sup data-drug="Neupogen" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Zalecana dawka produktu Neupogen stosowanego w celu mobilizacji PBPC po chemioterapii mielosupresyjnej wynosi 5 mikrogramów (0,5 mln j.m.)/kg mc. na dobę od pierwszego dnia po zakończeniu chemioterapii do przeminięcia spodziewanego nadiru granulocytów obojętnochłonnych i powrotu ich liczby do wartości prawidłowych. Leukaferezę powinno się przeprowadzać w okresie wzrostu ANC od 5,0 × 109/l. U pacjentów, którzy nie byli w przeszłości poddani intensywnej chemioterapii, często wystarcza przeprowadzenie jednej leukaferezy. W pozostałych przypadkach zaleca się przeprowadzenie dodatkowych zabiegów leukaferezy.”>12
Sposób podawania przy mobilizacji PBPC
Filgrastym stosowany w monoterapii: może być podawany w trwającej 24 godziny infuzji podskórnej lub w pojedynczych wstrzyknięciach podskórnych. Przed podaniem w postaci infuzji należy rozcieńczyć filgrastym w 20 ml 5% roztworu glukozy.13
Filgrastym stosowany po chemioterapii mielosupresyjnej: należy podawać we wstrzyknięciu podskórnym.14
Mobilizacja PBPC u zdrowych dawców przed przeszczepieniem allogenicznym
Dawkowanie: W celu mobilizacji PBPC u zdrowych dawców filgrastym należy podawać w dawce 10 mikrogramów (1,0 mln j.m.)/kg mc. na dobę przez 4-5 kolejnych dni. Przeprowadzanie leukaferezy należy rozpocząć 5. dnia i kontynuować, jeśli to konieczne, do 6. dnia tak, aby zebrać 4 × 10⁶ komórek CD34+/kg mc. biorcy.15
Sposób podawania: Filgrastym należy podawać we wstrzyknięciu podskórnym.16
Pacjenci z ciężką, przewlekłą neutropenią
Dawkowanie:
- Neutropenia wrodzona: zalecana dawka początkowa wynosi 12 mikrogramów (1,2 mln j.m.)/kg mc. na dobę w dawce pojedynczej lub w dawkach podzielonych.17
- Neutropenia idiopatyczna lub cykliczna: zalecana dawka początkowa wynosi 5 mikrogramów (0,5 mln j.m.)/kg mc. na dobę w dawce pojedynczej lub w dawkach podzielonych.18
Modyfikacje dawki: Filgrastym należy podawać codziennie w postaci wstrzyknięć podskórnych, aż liczba granulocytów obojętnochłonnych zwiększy się i utrzyma na poziomie wyższym niż 1,5 × 10⁹/l. Po uzyskaniu odpowiedzi terapeutycznej należy ustalić minimalną skuteczną dawkę, wystarczającą do utrzymania tej liczby granulocytów. W celu utrzymania odpowiedniej liczby granulocytów obojętnochłonnych konieczne jest długotrwałe, codzienne podawanie leku.19
Po jednym lub dwóch tygodniach leczenia dawkę początkową można podwoić lub zmniejszyć o połowę, w zależności od odpowiedzi pacjenta. Następnie dawkę produktu leczniczego można indywidualnie modyfikować co 1-2 tygodnie tak, aby utrzymać przeciętną liczbę granulocytów obojętnochłonnych w zakresie od 1,5 × 10⁹/l do 10 × 10⁹/l. Szybsze zwiększenie dawki można rozważać u pacjentów z objawami ciężkiego zakażenia.20
W badaniach klinicznych u 97% pacjentów, u których uzyskano odpowiedź na leczenie, odpowiedź całkowitą uzyskano stosując dawki ≤ 24 mikrogramów/kg mc. na dobę. Nie ustalono bezpieczeństwa długotrwałego stosowania filgrastymu w dawkach większych niż 24 mikrogramy/kg mc. na dobę u pacjentów z ciężką przewlekłą neutropenią.21
Sposób podawania: Neutropenia wrodzona, idiopatyczna lub cykliczna: Filgrastym należy podawać we wstrzyknięciu podskórnym.22
Pacjenci z zakażeniem HIV
W celu cofnięcia neutropenii
Zalecana dawka początkowa filgrastymu wynosi 1 mikrogram (0,1 mln j.m.)/kg mc. na dobę. Dawkę można stopniowo zwiększać do maksymalnie 4 mikrogramów (0,4 mln j.m.)/kg mc. na dobę do momentu uzyskania i utrzymania prawidłowej liczby neutrofilów (ANC > 2,0 × 10⁹/l). W badaniach klinicznych odpowiedź na leczenie takimi dawkami uzyskano u ponad 90% pacjentów, a mediana czasu potrzebnego do powrotu liczby neutrofilów do wartości prawidłowych wynosiła 2 dni. 2,0 × 109/l). W badaniach klinicznych uzyskano odpowiedź na leczenie takimi dawkami u ponad 90% pacjentów. Liczba neutrofilów powróciła do wartości prawidłowych w okresie, którego mediana wynosiła 2 dni.”>23
U niewielkiego odsetka pacjentów (< 10%) do przywrócenia prawidłowej liczby neutrofilów konieczne może być zastosowanie dawek do 10 mikrogramów (1,0 mln j.m.)/kg mc. na dobę.<sup data-drug="Neupogen" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U niewielkiego odsetka pacjentów (24
W celu utrzymania prawidłowej liczby neutrofilów
Po uzyskaniu prawidłowej liczby neutrofilów należy ustalić minimalną skuteczną dawkę, aby utrzymać efekt leczenia. Zaleca się modyfikację dawki początkowej do 300 mikrogramów (30 mln j.m.) na dobę podawanej co drugi dzień. W celu utrzymania liczby neutrofilów na poziomie > 2,0 × 10⁹/l może być konieczne dalsze dostosowanie dawki w zależności od ANC u pacjenta. 2,0 × 109/l może być konieczne dalsze dostosowanie dawki w zależności od ANC u pacjenta.”>25
W badaniach klinicznych do utrzymania wartości ANC > 2,0 × 10⁹/l konieczne było stosowanie dawki 300 mikrogramów (30 mln j.m.) na dobę przez 1 do 7 dni w tygodniu; mediana częstości stosowania wynosiła 3 dni w tygodniu. Aby utrzymać wartość ANC > 2,0 × 10⁹/l może być konieczne długotrwałe podawanie produktu leczniczego. 2,0 × 109/l konieczne było stosowanie dawki 300 mikrogramów (30 mln j.m.) na dobę przez 1 do 7 dni w tygodniu; mediana częstości stosowania wynosiła 3 dni w tygodniu. Aby utrzymać wartość ANC > 2,0 × 109/l może być konieczne długotrwałe podawanie produktu leczniczego.”>26
Sposób podawania: Cofnięcie neutropenii lub utrzymanie prawidłowej liczby neutrofilów: Filgrastym należy podawać we wstrzyknięciu podskórnym.27
Szczególne grupy pacjentów
Osoby w podeszłym wieku
W badaniach klinicznych dotyczących filgrastymu brała udział niewielka liczba pacjentów w podeszłym wieku, lecz nie przeprowadzano specjalnych badań dla tej grupy chorych, dlatego nie można dla nich ustalić specjalnych zaleceń dotyczących dawkowania.28
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
W badaniach dotyczących filgrastymu u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub wątroby wykazano profil farmakokinetyczny i farmakodynamiczny podobny do tego, jaki obserwowany jest u osób zdrowych. W tych przypadkach nie jest konieczne modyfikowanie dawki.29
Zastosowanie u dzieci i młodzieży
W programie badawczym dotyczącym ciężkiej przewlekłej neutropenii 65% badanych pacjentów było w wieku poniżej 18 lat. Leczenie było skuteczne w tej grupie wiekowej, gdzie u większości pacjentów występowała wrodzona postać neutropenii. Nie obserwowano różnic w profilu działań niepożądanych u dzieci i młodzieży leczonych z powodu ciężkiej przewlekłej neutropenii.30
Dane z badań klinicznych przeprowadzanych u dzieci i młodzieży wskazują, że bezpieczeństwo i skuteczność filgrastymu są podobne w leczeniu zarówno dorosłych, jak i dzieci, poddawanych chemioterapii cytotoksycznej. Zalecenia dotyczące dawkowania u dzieci i młodzieży są takie same jak u dorosłych otrzymujących chemioterapię mielosupresyjną.31
Tabela dawkowania filgrastymu (Neupogen) – szczegółowe zestawienie
| Wskazanie | Dawkowanie | Czas podawania | Sposób podawania | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| Chemioterapia cytotoksyczna | 5 μg (0,5 mln j.m.)/kg mc./dobę | Od 24h po zakończeniu chemioterapii do przeminięcia nadiru granulocytów i powrotu ich liczby do wartości prawidłowych | Wstrzyknięcie podskórne lub infuzja dożylna (30 min) po rozcieńczeniu 5% roztworem glukozy | Czas leczenia może wynosić do 14 dni przy guzach litych, chłoniakach i białaczce limfatycznej, a do 38 dni przy ostrej białaczce szpikowej |
| Leczenie mieloablacyjne z przeszczepieniem szpiku kostnego | 10 μg (1,0 mln j.m.)/kg mc./dobę; po przekroczeniu nadiru dostosowanie dawki | Od ≥24h po chemioterapii cytotoksycznej i ≥24h po przeszczepieniu szpiku | Infuzja dożylna (30 min lub 24h) lub 24h infuzja podskórna po rozcieńczeniu w 20 ml 5% roztworu glukozy | Gdy ANC >1,0×10⁹/l przez 3 dni: zmniejszyć do 5 μg/kg; jeśli utrzymuje się kolejne 3 dni: odstawić |
| Mobilizacja PBPC w monoterapii | 10 μg (1,0 mln j.m.)/kg mc./dobę | 5-7 kolejnych dni | 24h infuzja podskórna lub pojedyncze wstrzyknięcia podskórne | Leukafereza zazwyczaj w 5. i 6. dniu |
| Mobilizacja PBPC po chemioterapii mielosupresyjnej | 5 μg (0,5 mln j.m.)/kg mc./dobę | Od 1. dnia po zakończeniu chemioterapii do nadiru i powrotu liczby granulocytów do normy | Wstrzyknięcie podskórne | Leukaferezę przeprowadza się w okresie wzrostu ANC od 5,0×10⁹/l |
| Mobilizacja PBPC u zdrowych dawców przed przeszczepieniem allogenicznym | 10 μg (1,0 mln j.m.)/kg mc./dobę | 4-5 kolejnych dni | Wstrzyknięcie podskórne | Leukaferezę rozpoczyna się 5. dnia, w razie potrzeby kontynuuje do 6. dnia |
| Ciężka przewlekła neutropenia – wrodzona | 12 μg (1,2 mln j.m.)/kg mc./dobę (dawka początkowa) | Długotrwałe podawanie do utrzymania ANC >1,5×10⁹/l | Wstrzyknięcie podskórne, dawka pojedyncza lub w dawkach podzielonych | Po 1-2 tygodniach dawkę można podwoić lub zmniejszyć o połowę, następnie indywidualnie modyfikować co 1-2 tygodnie |
| Ciężka przewlekła neutropenia – idiopatyczna lub cykliczna | 5 μg (0,5 mln j.m.)/kg mc./dobę (dawka początkowa) | Długotrwałe podawanie do utrzymania ANC >1,5×10⁹/l | Wstrzyknięcie podskórne, dawka pojedyncza lub w dawkach podzielonych | Po 1-2 tygodniach dawkę można podwoić lub zmniejszyć o połowę, następnie indywidualnie modyfikować co 1-2 tygodnie |
| Zakażenie HIV – cofnięcie neutropenii | 1 μg (0,1 mln j.m.)/kg mc./dobę (dawka początkowa); max. 4 μg (0,4 mln j.m.)/kg mc./dobę | Do uzyskania i utrzymania ANC >2,0×10⁹/l | Wstrzyknięcie podskórne | U <10% pacjentów konieczne może być zastosowanie dawki do 10 μg (1,0 mln j.m.)/kg mc./dobę |
| Zakażenie HIV – utrzymanie prawidłowej liczby neutrofilów | 300 μg (30 mln j.m.)/dobę co drugi dzień | Długotrwale, w zależności od ANC | Wstrzyknięcie podskórne | W badaniach stosowano przez 1-7 dni w tygodniu (mediana: 3 dni w tygodniu) |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania