meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to ostra, zagrażająca życiu choroba zakaźna wywołana przez bakterię Neisseria meningitidis (meningokoka). Charakteryzuje się zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, często z towarzyszącą posocznicą (sepsą) meningokokową, która może prowadzić do wstrząsu septycznego.

Choroba rozwija się gwałtownie, a objawy mogą postępować w ciągu kilku godzin. Typowe symptomy obejmują silny ból głowy, sztywność karku, wysoką gorączkę, wymioty, nadwrażliwość na światło, zaburzenia świadomości oraz charakterystyczną wysypkę krwotoczną, która nie blednie pod naciskiem. U niemowląt objawy mogą być mniej specyficzne i obejmować rozdrażnienie, senność oraz wybrzuszenie ciemiączka.

Diagnostyka opiera się na badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego, posiewach krwi, testach PCR oraz badaniach obrazowych. Leczenie wymaga natychmiastowej antybiotykoterapii (najczęściej cefalosporynami III generacji lub penicyliną), nawet przed potwierdzeniem diagnozy, oraz intensywnej terapii wspomagającej.

Profilaktyka obejmuje szczepienia przeciw meningokokom, które są zalecane szczególnie dla grup wysokiego ryzyka (dzieci, młodzieży, studentów mieszkających w akademikach, osób z niedoborami odporności). Dostępne są szczepionki przeciwko najczęstszym serotypom meningokoków (A, B, C, W135, Y). W przypadku kontaktu z chorym stosuje się profilaktyczną antybiotykoterapię.

Śmiertelność w przebiegu meningokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych wynosi około 10-15%, a u części pacjentów, którzy przeżyli, mogą występować poważne powikłania neurologiczne, takie jak głuchota, padaczka, deficyty poznawcze czy amputacje kończyn z powodu martwicy tkanek w przebiegu posocznicy.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Benzylopenicylina – Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie benzylopenicyliny wymaga indywidualnego dostosowania do rodzaju i ciężkości zakażenia, wieku, masy ciała oraz stanu ogólnego pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji nerek. Benzylopenicylina benzatynowa (Debecylina) podawana jest domięśniowo w dawkach 1,2-2,4 mln j.m. jednorazowo lub co 1-4 tygodnie, nie przekraczając 2,4 mln j.m. na dobę. W ostrych zakażeniach preferuje się formy potasową lub sodową, które podaje się domięśniowo lub dożylnie w dawkach podzielonych co 2-6 godzin, np. w meningokokowym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych 24 mln j.m./dobę co 2 godziny. Dawkowanie u dzieci jest zależne od wieku i masy ciała, z dawkami do 300 000 j.m./kg mc./dobę w ciężkich zakażeniach, przy czym u noworodków i wcześniaków stosuje się mniejsze dawki i rzadsze podawanie ze względu na niedojrzałość nerek. U pacjentów z niewydolnością nerek dawki należy odpowiednio zmniejszyć, np. przy klirensie kreatyniny <10 mL/min/1,73 m² dawka maksymalna Penicillinum Crystallisatum TZF wynosi 500 000 j.m. co 8 godzin, a po hemodializie podaje się dawkę uzupełniającą 500 000 j.m.
benzylopenicylina, benzylopenicylina benzatynowa, benzylopenicylina potasowa, błonica, borelioza, Debecylina, gorączka reumatyczna, gronkowiec, hiperkaliemia, kiła narządu wzroku, kiła ośrodkowego układu nerwowego, klirens kreatyniny, listerioza, meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, paciorkowce, paciorkowcowe zapalenie wsierdzia, Penicryl, promienica brzuszna, promienica szyjno-twarzowa, róża, tężec, wąglik, wrażliwość drobnoustroju, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie, zakażenie gardła, zakażenie skóry, zapalenie kości i szpiku, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Penicillinum Crystallisatum TZF 3000000 j.m.

Penicillinum Crystallisatum TZF dostępny jest w dawkach 1 000 000 j.m., 3 000 000 j.m. oraz 5 000 000 j.m. (1 mln j.m. odpowiada 600 mg benzylopenicyliny potasowej) w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Dawkowanie zależy od ciężkości zakażenia, wrażliwości drobnoustroju, stanu klinicznego, wieku i masy ciała pacjenta. Ze względu na krótki okres półtrwania, lek podaje się zwykle co 4-6 godzin, a w ciężkich zakażeniach, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub posocznica, co 2 godziny. Dawkowanie dobowe waha się od 2 mln j.m. do 24 mln j.m., w zależności od rodzaju zakażenia (np. zakażenia paciorkowcowe i pneumokokowe: 12-24 mln j.m./dobę; zakażenia gronkowcowe: 5-24 mln j.m./dobę; borelioza: 18-24 mln j.m./dobę). U noworodków i dzieci dawki są dostosowane do masy ciała, z maksymalną dawką do 24 mln j.m./dobę. W przypadku niewydolności nerek dawki i odstępy między nimi należy odpowiednio modyfikować, np. przy klirensie kreatyniny <10 ml/min dawka maksymalna wynosi 500 000 j.m. co 8 godzin, z dawką uzupełniającą po hemodializie 500 000 j.m.
aminoglikozyd, benzylopenicylina potasowa, błonica, borelioza, cellulitis, Clostridium, Enterococcus, Fusobacterium, gorączka reumatyczna, hemodializa, kiła narządu wzroku, kiła ośrodkowego układu nerwowego, klirens kreatyniny, listerioza, meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, niewydolność nerek, paciorkowcowe zapalenie wsierdzia, paciorkowiec β-hemolizujący, posocznica, promienica, promienica brzuszna, promienica szyjno-twarzowa, ropniak, róża, Streptococcus agalactiae, tężec, wąglik, wlew ciągły, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie gronkowcowe, zakażenie paciorkowcowe, zakażenie paciorkowcowe grupy B, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie kości i szpiku, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie wsierdzia

meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Powiązane wpisy

Benzylopenicylina – Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie i sposób podawania – Penicillinum Crystallisatum TZF 3000000 j.m.