Dawkowanie i sposób podawania leku Penicillinum Crystallisatum TZF

Penicillinum Crystallisatum TZF jest dostępny w trzech dawkach: 1 000 000 j.m., 3 000 000 j.m. oraz 5 000 000 j.m. w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Należy pamiętać, że 1 mln j.m. odpowiada 600 mg benzylopenicyliny potasowej. Dawkowanie leku zależy od wielu czynników, które należy uwzględnić podczas ustalania schematu terapeutycznego.¹

Czynniki wpływające na dobór dawki

Przy ustalaniu odpowiedniego dawkowania należy wziąć pod uwagę następujące czynniki:²

• Stopień ciężkości zakażenia
• Wrażliwość drobnoustroju wywołującego zakażenie
• Stan kliniczny pacjenta
• Wiek pacjenta
• Masa ciała pacjenta

Dawkowanie u dorosłych

Ze względu na krótki okres półtrwania, Penicillinum Crystallisatum TZF podaje się zazwyczaj w dawkach podzielonych co 4-6 godzin. W przypadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub posocznicy antybiotyk powinien być podawany częściej – co 2 godziny.³

Szczegółowe dawkowanie w różnych jednostkach chorobowych

Zakażenia paciorkowcowe i pneumokokowe (ciężkie, w tym zapalenie płuc, zapalenie wsierdzia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych): 12 do 24 mln j.m. na dobę w dawkach podzielonych co 2-6 godzin.⁴

Zakażenia gronkowcowe (wrażliwe na penicylinę): 5 do 24 mln j.m. na dobę w dawkach podzielonych co 4-6 godzin.⁵

Zakażenia dróg oddechowych (zapalenie migdałków podniebiennych, zapalenie płuc, oskrzeli), ropniak, zapalenie osierdzia, przewlekłe zapalenie wsierdzia: co najmniej 5 mln j.m. do 24 mln j.m. w zależności od zakażenia i stopnia ciężkości, w dawkach podzielonych co 4 do 6 godzin.⁶

Paciorkowcowe zapalenie wsierdzia: 12-18 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 godz. lub we wlewie ciągłym przez 4-6 tygodni.⁷

Meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i/lub posocznica: 24 mln j.m., po 2 mln j.m. co 2 godziny.⁸

Zakażenia skóry i tkanek miękkich: 2-4 mln j.m. co 4-6 godzin; stosować w połączeniu z klindamycyną, podawanie kontynuować do poprawy klinicznej pacjenta, pacjent bez gorączki przez 48 do 72 godzin.⁹

Błonica (w skojarzeniu z antytoksyną): 2-3 mln j.m, w dawkach podzielonych co 4-6 godzin przez 10 do 12 dni.¹⁰

Zapalenie tkanki łącznej (róża, cellulitis): 2-4 mln j.m. co 4 godziny; czas trwania kuracji 10 dni.¹¹

Ostry rzut gorączki reumatycznej wywołany zakażeniem paciorkowcowym, zapalenie stawów (Streptococcus Grupa A lub B): 2 mln j.m. co 4 godziny.¹²

Zapalenie kości i szpiku (Enterococcus spp. wrażliwe na penicylinę lub paciorkowce β-hemolizujące): 20 do 24 mln j.m. na dobę jako wlew ciągły lub w dawkach podzielonych co 4 godziny przez 6 tygodni. U pacjentów z towarzyszącym zapaleniem wsierdzia wywołanym wrażliwym na penicylinę Enterococcus spp. zaleca się dodanie aminoglikozydu przez 4 do 6 tygodni.¹³

Kiła ośrodkowego układu nerwowego, kiła narządu wzroku: 18-24 mln j.m. na dobę i.v. podawana po 3-4 mln j.m. co 4 godziny, lub we wlewie ciągłym przez 10-14 dni.¹⁴

Zakażenia gardła, dolnych dróg oddechowych i narządów płciowych wywołane przez Fusobacterium spp.: 5-10 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 godzin.¹⁵

Wąglik: 8 mln j.m. w dawkach podzielonych co 6 godzin (mogą być wymagane wyższe dawki w zależności od wrażliwości organizmu).¹⁶

Borelioza: 18-24 mln j.m. w dawkach podzielonych, co 4 godziny, czas trwania leczenia 14-28 dni.¹⁷

Zakażenia wywołane przez Clostridium spp. (w tym tężec): 20 mln j.m./dobę w dawkach podzielonych co 4-6 godzin.¹⁸

Listerioza (dorośli): 15-20 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 godzin dziennie przez 2-4 tygodnie.¹⁹

Promienica:²⁰

• Promienica szyjno-twarzowa: 1-6 mln j.m. na dobę, w dawkach podzielonych, co 4-6 godzin
• Promienica brzuszna: 10-20 mln j.m. na dobę, w dawkach podzielonych, co 4-6 godzin

Profilaktyka okołoporodowa zakażeń paciorkowcowych grupy B (Streptococcus agalactiae): pierwsza dawka 5 mln j.m., następnie: 2,5 mln j.m. co 4 godziny aż do porodu.²¹

Dawkowanie u dzieci

Noworodki:²²

• ≤7 dni życia: 25 000 do 50 000 j.m./kg mc. co 12 godzin domięśniowo lub dożylnie
• >7 dni życia: 25 000 do 50 000 j.m./kg mc. co 8 godzin domięśniowo lub dożylnie
• U noworodków o masie < 1 kg schemat dawkowania co 12 godzin może zostać utrzymany do ukończenia 2 tygodnia życia

Niemowlęta i dzieci:²³

• Łagodne do umiarkowanych zakażenia: 100 000 do 150 000 j.m./kg mc. na dobę w dawkach podzielonych co 4-6 godzin domięśniowo lub dożylnie (maksymalnie 8 mln j.m. na dobę)
• Ciężkie zakażenia: 200 000 do 300 000 j.m./kg mc. na dobę w 4 do 6 dawkach podzielonych. Nie należy przekraczać dawki 24 mln j.m. na dobę

Modyfikacja dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek

Dawka uzupełniająca po hemodializie wynosi 500 000 j.m.²⁴

Czas trwania leczenia

Czas leczenia zależy od ciężkości i rodzaju zakażenia. W zakażeniach wywołanych przez paciorkowce grupy A leczenie należy prowadzić przynajmniej przez 10 dni.²⁵

Sposób podawania

Roztwory penicyliny należy podawać zaraz po przygotowaniu. Benzylopenicylinę można podawać:²⁶

• Domięśniowo – nie więcej niż 2 mln j.m. w jednym wstrzyknięciu
• Dożylnie – we wstrzyknięciu trwającym 3 do 5 minut lub w infuzji dożylnej

Dawki powyżej 2 mln j.m. należy podawać dożylnie powoli (nie szybciej niż 500 000 j.m./min). Dawkę 20 mln j.m. i wyższe należy podawać tylko w infuzji dożylnej.²⁷

Środki ostrożności przy podawaniu

Domięśniowe wstrzyknięcia penicylin należy wykonywać z dużą ostrożnością, by nie uszkodzić nerwów obwodowych lub naczyń krwionośnych. Podczas podawania dożylnego należy zachować ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia zakrzepowego zapalenia żył.²⁸