Działania niepożądane
Penicillinum Crystallisatum TZF 3000000 j.m.
Benzylopenicylina potasowa (Penicillinum Crystallisatum TZF) może wywoływać szereg działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to rzadkie (<1/10 000) reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, zespół choroby posurowiczej oraz wstrząs anafilaktyczny, stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia. Częstość nieznana obejmuje odczyn Jarischa-Herxheimera, objawiający się gorączką, ogólnym rozbiciem i bólem głowy, szczególnie podczas leczenia kiły. Reakcje skórne, takie jak wysypki, świąd i pokrzywka, występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), natomiast ciężkie reakcje dermatologiczne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) są bardzo rzadkie (<1/10 000). Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) obserwuje się zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenię, eozynofilię, małopłytkowość oraz niedokrwistość hemolityczną, zwłaszcza przy dużych dawkach leku.
- Działania niepożądane benzylopenicyliny potasowej
- Reakcje nadwrażliwości i zaburzenia immunologiczne
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia hematologiczne
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Zaburzenia serca
- Reakcje miejscowe
- Tabela działań niepożądanych benzylopenicyliny potasowej
- Monitorowanie działań niepożądanych
- błonica
- borelioza
- kiła narządu wzroku
- kiła ośrodkowego układu nerwowego
- listerioza
- meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
- ostry rzut gorączki reumatycznej
- pastereloza
- posocznica
- profilaktyka okołoporodowa zakażenia paciorkowcowego grupy B
- promienica
- przewlekłe zapalenie wsierdzia
- ropniak płuc
- rzeżączka
- tężec
- wąglik
- zakażenie dolnych dróg oddechowych
- zakażenie gardła
- zakażenie narządów płciowych
- zakażenie skóry i tkanki miękkiej
- zakażenie wywołane przez Clostridium spp.
- zapalenie kości i szpiku
- zapalenie migdałków podniebiennych
- zapalenie osierdzia
- zapalenie oskrzeli
- zapalenie płuc
- zapalenie stawów
Działania niepożądane benzylopenicyliny potasowej
Stosowanie benzylopenicyliny potasowej (Penicillinum Crystallisatum TZF) wiąże się z ryzykiem wystąpienia szeregu działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla bezpieczeństwa terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę działań niepożądanych zgłaszanych podczas leczenia tym antybiotykiem.<sup data-drug="Penicillinum Crystallisatum TZF" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość działań niepożądanych po zastosowaniu produktu leczniczego określono następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (1
Reakcje nadwrażliwości i zaburzenia immunologiczne
Do najpoważniejszych powikłań terapii penicyliną należą reakcje nadwrażliwości. Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, zespół choroby posurowiczej oraz wstrząs anafilaktyczny, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia.2
Z częstością nieznaną raportowano odczyn Jarischa-Herxheimera, który może wystąpić podczas leczenia kiły. Charakteryzuje się on gorączką, uczuciem ogólnego rozbicia i bólem głowy.3
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Reakcje skórne występują z różną częstotliwością i nasileniem. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) obserwuje się wysypki, świąd oraz pokrzywkę.4
Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz pęcherzowe złuszczające zapalenie.5
Z częstością nieznaną raportowano przypadki rumienia wielopostaciowego.6
Zaburzenia hematologiczne
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) podczas terapii benzylopenicyliną potasową obserwuje się zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, eozynofilia, małopłytkowość oraz niedokrwistość hemolityczna. Te powikłania występują zwłaszcza u pacjentów otrzymujących duże dawki antybiotyku.7
Zaburzenia układu nerwowego
Z częstością nieznaną raportowano zaburzenia neurologiczne, takie jak przemijająca nadmierna ruchliwość, pobudzenie, niepokój, senność, stan dezorientacji oraz zawroty głowy, które ustępują po zaprzestaniu stosowania antybiotyku.8
U pacjentów z niewydolnością nerek lub przyjmujących duże dawki benzylopenicyliny potasowej mogą wystąpić objawy zatrucia potasem, takie jak wzmożone odruchy, drgawki i śpiączka.9
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Z częstością nieznaną raportowano przypadki rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, które może wystąpić zarówno w trakcie leczenia, jak i po jego zakończeniu.10
Z częstością nieznaną odnotowano przypadki kandydozy skóry i błon śluzowych, która stanowi nadkażenie wynikające z zaburzenia naturalnej mikroflory organizmu.11
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Z częstością nieznaną raportowano niewielkie, przemijające zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej.12
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się zwiększenie stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz śródmiąższowe zapalenie nerek. Te powikłania występują głównie u pacjentów otrzymujących dożylnie duże dawki antybiotyku lub u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności nerek.13
Zaburzenia serca
Bardzo rzadko (<1/10 000) podczas terapii benzylopenicyliną potasową występują zaburzenia rytmu serca.14
Reakcje miejscowe
Z częstością nieznaną raportowano reakcje miejscowe, takie jak zaczerwienienie, zwłóknienie, atrofia oraz zakrzepowe zapalenie żył w miejscu wstrzyknięcia, zwłaszcza po wielokrotnych podaniach leku.15
Tabela działań niepożądanych benzylopenicyliny potasowej
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Kandydoza skóry i błon śluzowych | Częstość nieznana | Nadkażenie wynikające z zaburzenia naturalnej mikroflory |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Neutropenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby neutrofili we krwi |
| Eozynofilia | Zwiększenie liczby eozynofili we krwi | ||
| Małopłytkowość | Zmniejszenie liczby płytek krwi | ||
| Niedokrwistość hemolityczna | Zwłaszcza u pacjentów otrzymujących duże dawki leku | ||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, zespół choroby posurowiczej, wstrząs anafilaktyczny) | Bardzo rzadko | Potencjalnie zagrażające życiu reakcje immunologiczne |
| Odczyn Jarischa-Herxheimera | Częstość nieznana | Gorączka, uczucie ogólnego rozbicia, ból głowy podczas leczenia kiły | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypki, świąd, pokrzywka | Niezbyt często | Łagodne reakcje skórne |
| Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, pęcherzowe złuszczające zapalenie) | Bardzo rzadko | Poważne, zagrażające życiu powikłania dermatologiczne | |
| Rumień wielopostaciowy | Częstość nieznana | Zmiany skórne o charakterze tarczowatym | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Przemijająca nadmierna ruchliwość, pobudzenie, niepokój, senność, stan dezorientacji, zawroty głowy | Częstość nieznana | Ustępują po odstawieniu antybiotyku |
| Objawy zatrucia potasem (wzmożone odruchy, drgawki, śpiączka) | U pacjentów z niewydolnością nerek i/lub przyjmujących duże dawki benzylopenicyliny potasowej | ||
| Zaburzenia serca | Arytmia | Bardzo rzadko | Zaburzenia rytmu serca |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego | Częstość nieznana | Może pojawić się podczas lub po zakończeniu leczenia |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej | Częstość nieznana | Zazwyczaj niewielkie i przemijające |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zwiększenie stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny, śródmiąższowe zapalenie nerek | Bardzo rzadko | Głównie u pacjentów otrzymujących dożylnie duże dawki antybiotyku lub z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zaczerwienienie, zwłóknienie, atrofia, zakrzepowe zapalenie żył w miejscu wstrzyknięcia | Częstość nieznana | Zwłaszcza po wielokrotnych podaniach |
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania