zaburzenie równowagi osmotycznej

Zaburzenie równowagi osmotycznej to stan patologiczny, w którym dochodzi do nieprawidłowego rozkładu wody i elektrolitów pomiędzy przestrzenią wewnątrz- i zewnątrzkomórkową organizmu. Prawidłowe ciśnienie osmotyczne płynów ustrojowych jest kluczowe dla właściwego funkcjonowania komórek i tkanek.

Zaburzenia te mogą przebiegać w kierunku hiperosmolarności (gdy ciśnienie osmotyczne płynów ustrojowych wzrasta powyżej normy, najczęściej z powodu odwodnienia lub hipernatremii) lub hipoosmolarności (gdy ciśnienie osmotyczne spada poniżej normy, często wskutek hiponatremii lub przewodnienia). Osoczowe stężenie sodu jest głównym determinantem osmolalności płynów ustrojowych.

Konsekwencje kliniczne zaburzeń równowagi osmotycznej mogą być poważne i obejmować dysfunkcje neurologiczne (od zawrotów głowy po śpiączkę), zaburzenia sercowo-naczyniowe, nerkowe oraz metaboliczne. Szczególnie niebezpieczne są gwałtowne zmiany osmolalności prowadzące do obrzęku lub odwodnienia komórek mózgowych, co może skutkować encefalopatią osmotyczną lub zespołem demielinizacji osmotycznej.

Diagnostyka obejmuje ocenę osmolalności surowicy (norma 275-295 mOsm/kg H₂O), stężenia elektrolitów oraz badanie równowagi kwasowo-zasadowej. Leczenie zawsze powinno być ukierunkowane na przyczynę zaburzenia i prowadzone z zachowaniem ostrożności, szczególnie w zakresie tempa korekcji, aby uniknąć powikłań neurologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl