osmolalność fizjologiczna

Osmolalność fizjologiczna to miara stężenia cząstek rozpuszczonych w płynach ustrojowych, wyrażana w mOsm/kg H₂O. W warunkach prawidłowych u człowieka wynosi ona 275-295 mOsm/kg H₂O i jest ściśle regulowana przez organizm, głównie przez mechanizmy neurohormonalne.

Utrzymanie prawidłowej osmolalności jest kluczowe dla homeostazy wodno-elektrolitowej. Za jej regulację odpowiada przede wszystkim układ podwzgórze-przysadka-nerki poprzez wydzielanie wazopresyny (ADH) oraz mechanizm pragnienia. Wzrost osmolalności osocza o zaledwie 1-2% stymuluje wydzielanie ADH, co prowadzi do zwiększonej reabsorpcji wody w kanalikach nerkowych.

Zaburzenia osmolalności fizjologicznej mogą manifestować się jako hiperosmolalność (>295 mOsm/kg H₂O) lub hipoosmolalność (<275 mOsm/kg H₂O). Stany hiperosmolalne występują przy odwodnieniu, hiperglikemii czy zatruciu alkoholem metylowym, natomiast hipoosmolalność obserwuje się w przypadku przewodnienia, zespołu niewłaściwego wydzielania ADH (SIADH) czy hiponatremii.

W praktyce klinicznej pomiar osmolalności jest cennym narzędziem diagnostycznym w ocenie zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, nieprawidłowości funkcji nerek oraz w diagnostyce różnicowej stanów śpiączkowych o niejasnej etiologii.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl