powiększone ciemiączko
Powiększone ciemiączko (fontanela) to stan, w którym fizjologiczne połączenie między kośćmi czaszki niemowlęcia jest większe niż typowe dla danego wieku dziecka. Najczęściej oceniane jest ciemiączko przednie (fontanela anterior), które w normalnych warunkach powinno zamknąć się między 9. a 18. miesiącem życia.
Powiększenie ciemiączka może wynikać z wielu przyczyn, wśród których najistotniejsze to: podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, zaburzenia metaboliczne (np. krzywica), niedoczynność tarczycy, zespoły genetyczne, wodogłowie czy hiperkortyzolemia. Stan ten wymaga dokładnej diagnostyki, gdyż może być manifestacją poważnych schorzeń neurologicznych lub endokrynologicznych.
W ocenie klinicznej powiększonego ciemiączka istotne są: wielkość, napięcie, pulsowanie oraz tempo zmian jego wymiarów. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG przezciemiączkowe, MRI, tomografia komputerowa), badania laboratoryjne oraz konsultacje specjalistyczne. Postępowanie terapeutyczne zależy od przyczyny podstawowej i może wymagać interwencji neurochirurgicznej, endokrynologicznej lub metabolicznej.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Produkt leczniczy Wynzora, zawierający kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g), przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania. Badania toksyczności reprodukcyjnej wykazały, że betametazon dipropionian może powodować wady rozwojowe takie jak rozszczep podniebienia i zniekształcenia kośćca, a także wpływać na przebieg ciąży i porodu u zwierząt, z obserwowanym zmniejszeniem przeżywalności i masy ciała potomstwa. Kalcypotriol podawany doustnie w dawkach 54 µg/kg/dobę u szczurów i 12 µg/kg/dobę u królików wykazywał toksyczność matczyną i płodową, objawiającą się niedojrzałością kośćca, powiększonymi ciemiączkami oraz nadmiarowymi żebrami. Jednakże, ekspozycja ogólnoustrojowa po miejscowym zastosowaniu Wynzory u pacjentów z łuszczycą jest znikoma w porównaniu z dawkami doustnymi, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych związanych z reprodukcją.
betametazonu dipropionian, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, kalcypotriol, kortykosteroid, łuszczyca, niepełne kostnienie, nowotwór skóry, płód, podrażnienie skóry, potencjał rakotwórczy, powiększone ciemiączko, promieniowanie UV, reakcja miejscowa, rozszczep podniebienia, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, zniekształcenie kośćca -
Leksykon leków
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Enstilar, zawierającego 50 µg kalcypotriolu i 0,5 mg betametazonu na gram piany, obejmowały ocenę toksyczności reprodukcyjnej, farmakologicznej, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. Kortykosteroidy, w tym betametazon, wykazały w modelach zwierzęcych teratogenne działanie, manifestujące się rozszczepem podniebienia i wadami szkieletu, a także wpływ na przebieg ciąży i przeżywalność potomstwa, bez wpływu na płodność. Kalcypotriol podawany doustnie w dawkach 54 µg/kg (szczury) i 12 µg/kg (króliki) indukował toksyczność u matek i płodów, objawiającą się niedojrzałością układu kostnego oraz nadliczbowymi żebrami. Badania farmakologiczne i toksykologiczne nie wykazały istotnego ryzyka dla funkcji życiowych ani działania genotoksycznego u ludzi.
betametazon dipropionian, bezpieczeństwo farmakologiczne, genotoksyczność, kalcypotriol, kalcypotriol i betametazon, kortykosteroidy doustne, nadliczbowe żebra, niedojrzałość układu kostnego, podrażnienie skóry, potencjał rakotwórczy, powiększone ciemiączko, rozszczep podniebienia, toksyczność kalcypotriolu, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, wada rozwojowa szkieletu
