glikoproteina alfa-1

Glikoproteina alfa-1 (α1-glikoproteina) to grupa białek osocza krwi, do której należy kilka istotnych klinicznie białek, w tym alfa-1-antytrypsyna (AAT), alfa-1-kwaśna glikoproteina (AGP, orosomukoid) oraz alfa-1-antychymotrypsyna. Są to białka syntetyzowane głównie w wątrobie i uwalniane do krwiobiegu.

Alfa-1-antytrypsyna jest najlepiej poznaną glikoproteiną z tej grupy, pełniącą funkcję inhibitora proteaz serynowych. Jej głównym zadaniem jest ochrona tkanek płucnych przed działaniem elastazy neutrofilowej. Niedobór AAT prowadzi do rozwoju rozedmy płuc i chorób wątroby. Mutacje w genie SERPINA1 kodującym AAT są przyczyną dziedzicznego niedoboru alfa-1-antytrypsyny.

Alfa-1-kwaśna glikoproteina to białko ostrej fazy, którego stężenie wzrasta w odpowiedzi na stany zapalne, infekcje, urazy czy nowotwory. Pełni funkcję transportową dla wielu leków o charakterze zasadowym, wpływając na ich biodostępność. AGP odgrywa również rolę immunomodulacyjną i przeciwzapalną.

Oznaczanie stężenia glikoprotein alfa-1 w diagnostyce laboratoryjnej dostarcza cennych informacji klinicznych. Obniżone wartości AAT mogą wskazywać na genetyczny niedobór, natomiast podwyższone stężenie AGP jest markerem procesów zapalnych. Monitorowanie tych parametrów jest istotne w diagnostyce chorób płuc, wątroby oraz w ocenie aktywności stanów zapalnych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl