Właściwości farmakodynamiczne
Fampridine Zentiva 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Fampridine Zentiva

Famprydyna należy do grupy farmakoterapeutycznej obejmującej inne produkty lecznicze działające na układ nerwowy i jest oznaczona kodem ATC: N07XX07. Substancja ta wykazuje specyficzne działanie na poziomie komórkowym, co przekłada się na poprawę funkcji neurologicznych u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym.¹

Mechanizm działania na poziomie komórkowym

Podstawowym mechanizmem działania famprydyny jest blokowanie kanałów potasowych. Poprzez to działanie substancja ogranicza przepływ jonów przez te kanały, co skutkuje przedłużeniem okresu repolaryzacji błony komórkowej. Efekt ten prowadzi do wzmocnienia powstawania potencjałów czynnościowych szczególnie w aksonach pozbawionych mieliny, poprawiając tym samym funkcje neurologiczne. Prawdopodobnie dzięki wzmocnieniu powstawania potencjałów czynnościowych zwiększa się przewodzenie impulsów nerwowych w ośrodkowym układzie nerwowym.²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność famprydyny została potwierdzona w trzech randomizowanych, podwójnie ślepych badaniach klinicznych fazy III z kontrolą placebo: MS-F203, MS-F204 oraz 218MS305. Istotnym aspektem tych badań było wykazanie, że odsetek pacjentów odpowiadających na leczenie famprydyną nie zależał od jednocześnie stosowanej terapii immunomodulacyjnej, w tym interferonów, octanu glatirameru, fingolimodu i natalizumabu. We wszystkich badaniach famprydynę stosowano w dawce 10 mg dwa razy na dobę.³

Badania MS-F203 i MS-F204

W badaniach MS-F203 i MS-F204 głównym punktem końcowym był wskaźnik odpowiedzi mierzony za pomocą testu szybkości chodu na odcinku 7,5 m (Time 25-foot Walk, T25FW). Pacjenta klasyfikowano jako odpowiadającego na leczenie, gdy wykazywał szybszy chód podczas co najmniej trzech z czterech możliwych wizyt w fazie podwójnie ślepej próby w porównaniu z najlepszymi wynikami uzyskanymi podczas pięciu wizyt z okresu bez przyjmowania produktu leczniczego.⁴

Wyniki badań wykazały, że odpowiedź na leczenie uzyskano u znacząco większego odsetka pacjentów leczonych famprydyną niż pacjentów przyjmujących placebo:

• W badaniu MS-F203: 34,8% w grupie famprydyny vs. 8,3% w grupie placebo (p<0,001)
• W badaniu MS-F204: 42,9% w grupie famprydyny vs. 9,3% w grupie placebo (p<0,001)

U pacjentów odpowiadających na leczenie zaobserwowano znaczące zwiększenie szybkości chodzenia:

• W badaniu MS-F203: wzrost o 26,3% w grupie famprydyny w porównaniu do 5,3% w grupie placebo (p<0,001)
• W badaniu MS-F204: wzrost o 25,3% w grupie famprydyny w porównaniu do 7,8% w grupie placebo (p<0,001)

Co istotne, poprawa następowała stosunkowo szybko – w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia terapii. Dodatkowo wykazano istotną statystycznie i klinicznie poprawę szybkości chodzenia mierzoną z użyciem dwunastoczynnikowej skali chodu (Multiple Sclerosis Walking Scale).⁵

Szczegółowe wyniki badań MS-F203 i MS-F204

Badanie 218MS305

Badanie 218MS305 przeprowadzono z udziałem 636 pacjentów ze stwardnieniem rozsianym i upośledzeniem zdolności chodzenia. Zastosowano 24-tygodniowy okres leczenia metodą podwójnie ślepej próby, po którym prowadzono 2-tygodniową obserwację. W przeciwieństwie do wcześniejszych badań, pierwszorzędowym punktem końcowym była poprawa w zakresie zdolności chodzenia mierzona jako odsetek pacjentów, u których w ciągu 24 tygodni uzyskano średnią poprawę wyniku o ≥8 punktów w stosunku do wartości wyjściowej w skali MSWS-12.⁶

W badaniu zaobserwowano statystycznie istotną różnicę między grupami terapeutycznymi – większy odsetek pacjentów leczonych famprydyną wykazywał poprawę w zdolności chodzenia w porównaniu z pacjentami z grupy kontrolnej otrzymującymi placebo (ryzyko względne: 1,38; 95% CI: [1,06, 1,70]). Poprawa zazwyczaj pojawiała się w ciągu 2-4 tygodni od rozpoczęcia leczenia i ustępowała w ciągu 2 tygodni od jego zaprzestania.⁷

Pacjenci leczeni famprydyną wykazywali również statystycznie istotną poprawę wyniku testu „wstań i idź” (Timed Up and Go, TUG), który służy do oceny równowagi statycznej i dynamicznej oraz mobilności fizycznej. W ramach oceny tego drugorzędowego punktu końcowego większy odsetek pacjentów leczonych famprydyną niż pacjentów otrzymujących placebo uzyskał średnią poprawę o ≥15% w stosunku do wartości wyjściowej w zakresie szybkości w teście TUG w ciągu 24 tygodni. Warto zauważyć, że różnica w skali równowagi Berga (Berg Balance Scale, BBS), która jest miarą równowagi statycznej, nie osiągnęła istotności statystycznej.⁸

Dodatkowo u pacjentów leczonych famprydyną wykazano, w porównaniu z placebo, statystycznie istotną średnią poprawę w stosunku do wartości wyjściowej wyniku stanu zdrowia fizycznego w skali wpływu stwardnienia rozsianego (Multiple Sclerosis Impact Scale, MSIS-29), z różnicą LSM (least squares mean – średnia najmniejszych kwadratów) wynoszącą -3,31 (p<0,001).⁹

Szczegółowe wyniki badania 218MS305

*Populacja zgodna z zamiarem leczenia (intent to treat, ITT) = 633, LSM – Średnia najmniejszych kwadratów

Zastosowanie w populacji pediatrycznej

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań famprydyny we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży chorych na stwardnienie rozsiane z niesprawnością w zakresie chodzenia.¹⁰

Kluczowe aspekty farmakodynamiczne

Famprydyna wykazuje selektywne działanie na poziomie kanałów jonowych, co przekłada się na poprawę przewodnictwa nerwowego w demielinizowanych aksonach u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Skuteczność tego mechanizmu została potwierdzona w badaniach klinicznych, gdzie wykazano znaczącą poprawę w zakresie chodu oraz innych parametrów funkcjonalnych u pacjentów leczonych famprydyną w porównaniu do placebo. Efekt terapeutyczny pojawia się stosunkowo szybko (2-4 tygodnie) i ustępuje w ciągu 2 tygodni od zaprzestania terapii, co wskazuje na bezpośredni mechanizm działania leku, a nie na modyfikację przebiegu choroby podstawowej.