Właściwości farmakodynamiczne famprydyny

Famprydyna należy do grupy farmakoterapeutycznej: inne produkty lecznicze działające na układ nerwowy, kod ATC: N07XX07. Substancja ta wykazuje specyficzne działanie na poziomie komórkowym i molekularnym, co przekłada się na jej efekty terapeutyczne u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM).¹

Mechanizm działania na poziomie komórkowym

Podstawowym mechanizmem działania famprydyny jest blokowanie kanałów potasowych w komórkach nerwowych. Poprzez hamowanie przepływu jonów potasowych przez te kanały, famprydyna wydłuża okres repolaryzacji błony komórkowej. Efekt ten prowadzi do wzmocnienia powstawania potencjałów czynnościowych, szczególnie w aksonach pozbawionych mieliny, co ma kluczowe znaczenie w patomechanizmie stwardnienia rozsianego. Blokowanie kanałów potasowych przyczynia się do poprawy przewodzenia impulsów w ośrodkowym układzie nerwowym, co skutkuje poprawą funkcji neurologicznych u pacjentów z SM.²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Efektywność terapeutyczna famprydyny została potwierdzona w trzech randomizowanych, podwójnie ślepych badaniach klinicznych fazy III kontrolowanych placebo: MS-F203, MS-F204 i 218MS305. Istotnym aspektem jest fakt, że odsetek pacjentów odpowiadających na leczenie famprydyną nie zależał od stosowanej równocześnie terapii immunomodulacyjnej, w tym leczenia interferonami, octanem glatirameru, fingolimodem czy natalizumabem. W badaniach stosowano famprydynę w dawce 10 mg dwa razy na dobę.³

Badania MS-F203 i MS-F204

W badaniach MS-F203 i MS-F204 pierwszorzędowym punktem końcowym był wskaźnik odpowiedzi na leczenie, mierzony za pomocą testu szybkości chodu na odcinku 7,5 m (test T25FW, Time 25-foot Walk). Za pacjenta odpowiadającego na leczenie uznawano osobę, u której odnotowano szybszy chód podczas co najmniej trzech z czterech możliwych wizyt w fazie podwójnie ślepej próby, w porównaniu z najlepszymi wynikami uzyskanymi podczas pięciu wizyt w okresie bez przyjmowania leku.⁴

Wyniki wykazały statystycznie istotny, wyższy odsetek pacjentów odpowiadających na leczenie w grupie przyjmującej famprydynę w porównaniu z grupą placebo. W badaniu MS-F203 odpowiedź uzyskano u 34,8% pacjentów leczonych famprydyną wobec 8,3% w grupie placebo (p<0,001), natomiast w badaniu MS-F204 odpowiednio u 42,9% pacjentów w grupie famprydyny i 9,3% w grupie placebo (p<0,001).<sup data-drug="Fampridine Teva" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Odpowiedź uzyskano u znacząco większego odsetka pacjentów leczonych famprydyną niż pacjentów przyjmujących placebo (MS-F203: odpowiednio 34,8% vs. 8,3%, p<0,001; MS-F204: odpowiednio 42,9% vs. 9,3%, p5

U pacjentów odpowiadających na leczenie famprydyną zaobserwowano znaczące zwiększenie szybkości chodu – średnio o 26,3% w badaniu MS-F203 (wobec 5,3% w grupie placebo, p<0,001) oraz o 25,3% w badaniu MS-F204 (wobec 7,8% w grupie placebo, p<0,001). Co istotne, poprawa następowała szybko, w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia przyjmowania leku.<sup data-drug="Fampridine Teva" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="U pacjentów, którzy odpowiedzieli na leczenie famprydyną, zaobserwowano zwiększenie szybkości chodzenia przeciętnie o 26,3% w porównaniu do 5,3% w przypadku pacjentów otrzymujących placebo (p<0,001) (MS-F203) oraz o 25,3% i 7,8% (p6

Dodatkowo, w obu badaniach odnotowano istotną statystycznie i klinicznie poprawę w zakresie chodzenia mierzoną za pomocą dwunastoczynnikowej skali chodu – MSWS-12 (Multiple Sclerosis Walking Scale).⁷

Badanie 218MS305

Badanie 218MS305 przeprowadzono z udziałem 636 pacjentów ze stwardnieniem rozsianym i zaburzeniem zdolności chodzenia. Protokół badawczy zakładał 24-tygodniowy okres leczenia metodą podwójnie ślepej próby, po którym następowały 2 tygodnie obserwacji bez leczenia.⁸

Pierwszorzędowym punktem końcowym była poprawa zdolności chodzenia, definiowana jako odsetek pacjentów, u których w ciągu 24 tygodni uzyskano średnią poprawę wyniku o ≥8 punktów w stosunku do wartości wyjściowej w skali MSWS-12. Wyniki badania potwierdziły statystycznie istotną różnicę między grupami terapeutycznymi – znacząco większy odsetek pacjentów leczonych famprydyną wykazywał poprawę zdolności chodzenia w porównaniu z grupą placebo (ryzyko względne: 1,38; 95% CI: [1,06, 1,70]). Istotne klinicznie jest również obserwacja, że poprawa funkcji chodzenia zazwyczaj występowała w ciągu 2-4 tygodni od rozpoczęcia leczenia famprydyną i ustępowała w ciągu 2 tygodni od zaprzestania terapii.⁹

Dodatkowo, pacjenci leczeni famprydyną wykazywali statystycznie istotną poprawę w teście „wstań i idź” (TUG, Timed Up and Go), który jest miarą równowagi statycznej i dynamicznej oraz mobilności fizycznej. Ocena tego drugorzędowego punktu końcowego wykazała, że większy odsetek pacjentów w grupie famprydyny w porównaniu z grupą placebo uzyskał średnią poprawę szybkości w teście TUG o ≥15% w stosunku do wartości wyjściowej w ciągu 24-tygodniowego okresu leczenia. Należy jednak zaznaczyć, że nie wykazano statystycznie istotnej różnicy w skali równowagi Berga (BBS), będącej miarą równowagi statycznej.¹⁰

Istotnym aspektem badania 218MS305 było także wykazanie statystycznie istotnej średniej poprawy w stosunku do wartości wyjściowej wyniku stanu zdrowia fizycznego w skali wpływu stwardnienia rozsianego (MSIS-29, Multiple Sclerosis Impact Scale) u pacjentów leczonych famprydyną w porównaniu z grupą placebo (różnica LSM: -3,31, p<0,001).<sup data-drug="Fampridine Teva" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Dodatkowo u pacjentów leczonych famprydyną wykazano w porównaniu z placebo statystycznie istotną średnią poprawę w stosunku do wartości wyjściowej wyniku stanu zdrowia fizycznego w skali wpływu stwardnienia rozsianego (ang. Multiple Sclerosis Impact Scale, MSIS-29) (różnica LSM: -3,31, p 11

*Populacja zgodna z zamiarem leczenia (intent to treat, ITT) = 633, LSM – Średnia najmniejszych kwadratów

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Europejska Agencja Leków (EMA) zniosła obowiązek przedstawiania wyników badań z zastosowaniem referencyjnego produktu leczniczego zawierającego famprydynę we wszystkich podgrupach populacji pediatrycznej ze stwardnieniem rozsianym z niesprawnością w zakresie chodzenia. Oznacza to, że nie przeprowadzono dedykowanych badań skuteczności i bezpieczeństwa stosowania famprydyny u dzieci i młodzieży z SM.¹²