metabolizm lipidowy
Metabolizm lipidowy to zespół procesów biochemicznych zachodzących w organizmie, odpowiedzialnych za trawienie, wchłanianie, transport, magazynowanie i wykorzystanie lipidów (tłuszczów). Obejmuje on zarówno katabolizm lipidów (rozpad złożonych związków do prostszych, z wytworzeniem energii) jak i anabolizm (syntezę bardziej złożonych związków z prostszych prekursorów).
Główne etapy metabolizmu lipidów obejmują trawienie tłuszczów w przewodzie pokarmowym przy udziale lipazy trzustkowej, wchłanianie w jelicie cienkim w postaci chylomikronów, transport we krwi związany z lipoproteinami (VLDL, LDL, HDL), magazynowanie w tkance tłuszczowej oraz katabolizm w procesie beta-oksydacji, prowadzący do wytworzenia acetylo-CoA, który wchodzi do cyklu Krebsa.
Zaburzenia metabolizmu lipidowego mogą prowadzić do dyslipidemii, stłuszczenia wątroby, otyłości oraz zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Najczęstsze dyslipidmie to hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia oraz mieszane zaburzenia lipidowe. Diagnostyka obejmuje oznaczenie w surowicy cholesterolu całkowitego, frakcji LDL i HDL oraz triglicerydów.
Regulacja metabolizmu lipidowego odbywa się przy udziale hormonów, takich jak insulina (promująca lipogenezę) i glukagon (stymulujący lipolizę), a także układu nerwowego. Ważną rolę odgrywają również receptory jądrowe, w tym receptory PPAR, które są celami terapeutycznymi leków modyfikujących gospodarkę lipidową, jak fibraty.