zaburzenia percepcji smaku
Zaburzenia percepcji smaku (dysgeusje) to nieprawidłowości w odczuwaniu smaku, które mogą obejmować całkowitą utratę smaku (ageuzja), zmniejszoną zdolność odczuwania smaku (hipogeuzja) lub zniekształcone odczuwanie smaku (parageuzja). Mogą one wpływać na jedną lub więcej z pięciu podstawowych jakości smakowych: słodki, słony, kwaśny, gorzki i umami.
Etiologia zaburzeń smaku jest zróżnicowana i obejmuje schorzenia neurologiczne (urazy głowy, choroby neurodegeneracyjne), infekcje górnych dróg oddechowych (w tym COVID-19), choroby endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy, cukrzyca), niedobory żywieniowe (szczególnie cynku i witamin z grupy B), skutki uboczne farmakoterapii oraz stany zapalne jamy ustnej. Istotnym czynnikiem jest również proces starzenia się, który naturalnie zmniejsza liczbę kubków smakowych.
Diagnostyka zaburzeń percepcji smaku obejmuje dokładny wywiad, badanie przedmiotowe, testy smakowe (elektrogustometria, testy chemiczne), a także badania obrazowe (MRI, CT) w przypadku podejrzenia patologii w obrębie OUN. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę podstawową – od korekty niedoborów żywieniowych, przez modyfikację farmakoterapii, po leczenie chorób podstawowych. Długotrwałe zaburzenia smaku mogą prowadzić do istotnych konsekwencji zdrowotnych, takich jak niedożywienie, utrata masy ciała i obniżenie jakości życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Goryczka żółta – Przedawkowanie
Goryczka żółta (Gentiana lutea L., radix) jest składnikiem aktywnym preparatów leczniczych, takich jak Krople żołądkowe forte oraz Nalewka gorzka, które zawierają wysokie stężenia etanolu (odpowiednio 65-75% V/V i 63-70% V/V). Przedawkowanie tych preparatów może prowadzić do upośledzenia zdolności psychofizycznych, objawiającego się zaburzeniami koordynacji ruchowej, spowolnieniem reakcji oraz zaburzeniami poznawczymi, co jest związane z toksycznym działaniem etanolu. Dodatkowo, charakterystyczny gorzki smak goryczki może wywoływać przejściowe zaburzenia percepcji smakowej, a znaczne przedawkowanie może skutkować objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności i wymioty. Brak jest jednak precyzyjnych danych dotyczących dawek toksycznych goryczki żółtej.
dawka toksyczna, detoksykacja, dyskomfort w nadbrzuszu, goryczka żółta, korzeń goryczki, krople żołądkowe, nalewka gorzka, nudności i wymioty, objawy przewodu pokarmowego, odruch wymiotny, postępowanie objawowe, upośledzenie zdolności psychofizycznych, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia odbioru bodźców smakowych, zaburzenia percepcji smaku, zaburzenia poznawcze