polisacharyd pneumokokowy

Polisacharyd pneumokokowy to złożony cukier stanowiący istotny element otoczki bakterii Streptococcus pneumoniae (pneumokoka). W naturalnej postaci pełni funkcję czynnika zjadliwości, chroniąc bakterię przed fagocytozą i ułatwiając jej kolonizację organizmu gospodarza.

Z klinicznego punktu widzenia polisacharydy pneumokokowe mają fundamentalne znaczenie w immunoprofilaktyce zakażeń pneumokokowych. Na ich podstawie opracowano szczepionki polisacharydowe (PPV) zawierające oczyszczone antygeny otoczkowe 23 najczęstszych serotypów pneumokoków. Nowocześniejsze szczepionki skoniugowane (PCV) zawierają polisacharydy pneumokokowe połączone z białkiem nośnikowym, co zwiększa ich immunogenność, szczególnie u dzieci poniżej 2. roku życia.

Odpowiedź immunologiczna na polisacharydy pneumokokowe ma charakter głównie humoralny, z wytworzeniem swoistych przeciwciał klasy IgG. W przypadku szczepionek nieskoniugowanych odpowiedź ta jest T-niezależna, co ogranicza ich skuteczność u małych dzieci i nie indukuje pamięci immunologicznej. Szczepionki skoniugowane wywołują odpowiedź T-zależną, zapewniając długotrwałą ochronę i efekt przypominający po rewakcynacji.

Znajomość serotypów polisacharydów pneumokokowych ma kluczowe znaczenie w monitorowaniu epidemiologii zakażeń oraz ocenie skuteczności szczepień populacyjnych. Obserwuje się zjawisko zastępowania serotypów szczepionkowych przez nieujęte w szczepionce, co wymaga stałego nadzoru epidemiologicznego i dostosowywania składu szczepionek.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl